Idan Waydiinta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6268

Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Idan Waydiinta
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا وَاللَّهِ أَبُو ذَرٍّ، بِالرَّبَذَةِ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَرَّةِ الْمَدِينَةِ عِشَاءً اسْتَقْبَلَنَا أُحُدٌ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدًا لِي ذَهَبًا يَأْتِي عَلَىَّ لَيْلَةٌ أَوْ ثَلاَثٌ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ، إِلاَّ أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ، إِلاَّ أَنْ أَقُولَ بِهِ فِي عِبَادِ اللَّهِ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ وَأَرَانَا بِيَدِهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا ذَرٍّ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الأَكْثَرُونَ هُمُ الأَقَلُّونَ إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ مَكَانَكَ لاَ تَبْرَحْ يَا أَبَا ذَرٍّ حَتَّى أَرْجِعَ ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقَ حَتَّى غَابَ عَنِّي، فَسَمِعْتُ صَوْتًا فَخَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرَدْتُ أَنْ أَذْهَبَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَبْرَحْ ‏"‏‏.‏ فَمَكُثْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُ صَوْتًا خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لَكَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَكَ فَقُمْتُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَانِي، فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لِزَيْدٍ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ‏.‏ فَقَالَ أَشْهَدُ لَحَدَّثَنِيهِ أَبُو ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ‏.‏ قَالَ الأَعْمَشُ وَحَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ نَحْوَهُ‏.‏ وَقَالَ أَبُو شِهَابٍ عَنِ الأَعْمَشِ ‏"‏ يَمْكُثُ عِنْدِي فَوْقَ ثَلاَثٍ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abuu Dhar wuxuu yiri: Anigoo la socda Nebiga ﷺ fiidkii, annagoo marayna Xarrada Madiina, ayaa waxaa noo soo muuqday buurta Uxud. Nebigu ﷺ wuxuu yiri:

"Abuu Dharow! Ma jeclaan lahayn inaan helo dahab la eg buurta Uxud, oo aan haysto wax ka badan hal habeen ama saddex habeen, xitaa hal diinaar mooyee, kaas oo aan u keydsanayo deyn bixin. Inta kale waxaan ku bixin lahaa addoommada Allah sidan, iyo sidan, iyo sidan." Wuxuuna noo tusay gacantiisa. Kadib wuxuu yiri: "Abuu Dharow!" Waxaan iri: "Ammaankaaga iyo raallidaada, Rasuulka Allow ﷺ!" Wuxuu yiri: "Kuwa ugu badan xagga maal-adduunka ayaa ugu yar xagga ajarka Aakhiro, marka laga reebo kuwa sameeya sidan iyo sidan (sadaqada badan)." Kadib wuxuu igu yiri: "Joog meeshaada hana ka dhaqaaqin, Abuu Dharow, ilaa aan ka soo laabto." Wuu tegey ilaa uu iga qarsamay, kadibna waxaan maqlay cod, waxaana ka cabsaday in wax gaareen Rasuulka Allah ﷺ, waxaana damcay inaan tago, balse waxaan xusuustay amarkii Rasuulka Allah ﷺ ee ahaa 'Ha ka dhaqaaqin', sidaas darteed waan joogay. Markuu soo laabtay ayaan ku iri: "Rasuulka Allow ﷺ, cod baan maqlay waxaana ka baqay in wax ku gaareen, balse amarkaagaan xusuustay oo waan joogay." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Waxaa ii yimid Jibriil, wuxuuna ii sheegay in qof kasta oo ummaddayda ka mid ah oo dhinta isagoon Allah waxba la wadaajinayn uu geli doono Jannada." Waxaan iri: "Rasuulka Allow ﷺ, xitaa haddii uu sino sameeyey ama xatooyo sameeyey?" Wuxuu yiri: "Xitaa haddii uu sino sameeyey ama xatooyo sameeyey."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu ammaanay deeqsinimada, wuxuuna Jannada ugu bishaareeyay qofkii aan Allah cidna la wadaajin.

Erayada adag oo la sharxay
Uxuud

Buur weyn oo ku dhow Madiina; halkan waxaa loogu tusaaleeyay dahab aad u tiro badan.

Diinaar

Lacag dahab ah; Nabigu ﷺ wuxuu ku sheegay qaddar uu u reebi lahaa bixinta deymaha.

Shirk

In Allah cid kale lala wadaajiyo cibaadada ama arrin gaar u ah Isaga.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay halkan ka fahmeen in hantidu keligeed aysan ahayn fadli; halka loo adeegsado iyo xilka Allah laga saaran yahay ayaa muhiim ah. Dhiirrigelinta deeqsinimadu ma meesha ka saarayso waajibaadka sida bixinta deymaha. Ballanqaadka Jannada ee qofka dhinta isaga oo aan shirk samayn macnaheedu ma aha in dembiyada waaweyni aysan waxyeello lahayn; Muslimka waxaa laga xisaabin karaa dembiyadiisa, wuxuuna ku jiraa doonista iyo naxariista Allah. Afarta madhhab ee Sunniyiintu waxay shirk ka soocaan dembiyada kale ee waaweyn, waxayna aqoonsan yihiin in dembiyadaasi aysan iimaanka si toos ah u burin.

Casharrada maanta
  1. Samee qorshe joogto ah oo aad qayb ka mid ah dakhligaaga ugu deeqdo dadka baahan, adigoo gudanaya deymahaaga iyo waajibaadka kale.
  2. Hantida u arag xil lagugu aaminay, marar badanna is weydii in kharashaadkaagu kuu soo dhoweynayaan Allah.
  3. Ka fogow shirk, hana ka quusan naxariista Allah; hase yeeshee dembiyada si dhab ah u qaado oo ka toobad keen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.