Sahih al-Bukhari, xadiiska 6316
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سَلَمَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِتُّ عِنْدَ مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَى حَاجَتَهُ، غَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ، ثُمَّ نَامَ، ثُمَّ قَامَ فَأَتَى الْقِرْبَةَ فَأَطْلَقَ شِنَاقَهَا، ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءًا بَيْنَ وُضُوءَيْنِ لَمْ يُكْثِرْ، وَقَدْ أَبْلَغَ، فَصَلَّى، فَقُمْتُ فَتَمَطَّيْتُ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَرَى أَنِّي كُنْتُ أَتَّقِيهِ، فَتَوَضَّأْتُ، فَقَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَأَخَذَ بِأُذُنِي فَأَدَارَنِي عَنْ يَمِينِهِ، فَتَتَامَّتْ صَلاَتُهُ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ ـ وَكَانَ إِذَا نَامَ نَفَخَ ـ فَآذَنَهُ بِلاَلٌ بِالصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ، وَكَانَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ " اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَفِي بَصَرِي نُورًا، وَفِي سَمْعِي نُورًا، وَعَنْ يَمِينِي نُورًا، وَعَنْ يَسَارِي نُورًا، وَفَوْقِي نُورًا، وَتَحْتِي نُورًا، وَأَمَامِي نُورًا، وَخَلْفِي نُورًا، وَاجْعَلْ لِي نُورًا ". قَالَ كُرَيْبٌ وَسَبْعٌ فِي التَّابُوتِ. فَلَقِيتُ رَجُلاً مِنْ وَلَدِ الْعَبَّاسِ فَحَدَّثَنِي بِهِنَّ، فَذَكَرَ عَصَبِي وَلَحْمِي وَدَمِي وَشَعَرِي وَبَشَرِي، وَذَكَرَ خَصْلَتَيْنِ.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Ibn Mahdi, oo ka weriyey Sufyaan, oo ka weriyey Salama, oo ka weriyey Kurayb, oo ka weriyey Ibn Cabbaas — raḍiya Allāhu ʿanhumā — wuxuu yiri: Waxaan habeen ku hoyday guriga Maymuuna. Markaasuu Nabigu ﷺ soo toosay oo xaajadiisa gutay, wejihiisa iyo gacmihiisana mayray, dabadeedna seexday. Intaa kadib wuu kacay oo u tagay sibraar biyo ah, afkiisii furay, markaasuu weyseystay weysi dhexdhexaad ah oo aan biyo badan lagu isticmaalin balse dhammaystiran, wuuna tukaday. Aniguna waan kacay oo jirkaygii toosiyey anigoo ka cabsi qaba inuu ogaado inaan daawanayey, markaasaan weyseystay. Markuu u istaagay salaadda, waxaan istaagay bidixdiisa, markaasuu dhegtayda qabtay oo midigtiisa ii wareejiyey. Salaaddiisuna waxay noqotay saddex iyo toban rakco. Dabadeed wuu jiifsaday oo hurday ilaa uu neef tuuray — waayo markuu hurdo wuu neef tuuri jiray. Markaasuu Bilaal u yimid oo salaadda subax ugu yeeray, wuuna tukaday isagoon mar kale weysaysan. Ducooyinkiisana wuxuu odhan jiray: 'Allāhumma ijʿal fī qalbī nūran, wa fī baṣarī nūran, wa fī samʿī nūran, wa ʿan yamīnī nūran, wa ʿan yasārī nūran, wa fawqī nūran, wa taḥtī nūran, wa amāmī nūran, wa khalfī nūran, wajʿal lī nūran.' Kurayb wuxuu yiri: 'Todoba kelmadood oo kale waan illaabay.' Laakiin waxaan la kulmay nin ka mid ah farcanka Al-Cabbaas oo todobadaas ii sheegay, isagoo xusay: '(Nūr ka yeel) xididadayda, hilibkayga, dhiiggayga, timahayga, iyo maqaarkayga,' wuxuuna xusay laba shay oo kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ ayaa habeenkii tukaday, wuxuuna Alle ka baryay nuur dhammeystiran.
Daahirinta cibaadada ah ee la sameeyo ka hor salaadda.
Qaybaha salaadda ay ka kooban tahay.
Ducadu waxay Alle ka baryaysaa hanuun, caddayn iyo wanaag qalbiga gudihiisa iyo dhammaan dhinacyada nolosha.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in la jecel yahay in Alle laga baryo nuur iyo hanuun qalbiga, dareemayaasha iyo dhammaan jihooyinka. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa in Nabigu ﷺ biyo yar ku isticmaali jiray wududa isaga oo aan xubnaha si aan dhammaystirnayn u maydhin, iyo inuu Ibnu Cabbaas u raray dhinaciisa midig markii uu bidixdiisa taagnaa. Salaadihii habeenkii ee Nabiga ﷺ ee halkan lagu sheegay waxay ka koobnaayeen saddex iyo toban rakcadood; tani waxay sharraxaysaa salaaddiisa, mana dejinayso tiro qof walba ku waajib ah.
- Habeenkii waqti u qoondee salaadda, Alle-na ka bari hanuun iyo nuur qalbigaaga ku jira.
- Biyaha si taxaddar leh ugu isticmaal wududa, hubina inaad si buuxda u maydho xubnaha loo baahan yahay.
- Qofka kula tukanaya si naxariis leh oo cad uga caawi inuu helo booska saxda ah ee salaadda.
Werintan Ibnu Cabbaas laga soo weriyey iyaduna waxay sharraxaysaa salaaddii habeenkii ee Nabiga ﷺ, waxayna caddaynaysaa sida uu isugu diyaarin jiray.
Sahih al-Bukhari · #6314 (Sahih)Werintani iyaduna waxay ka hadlaysaa duco uu Nabigu ﷺ akhriyey, waxayna xusuusin la xidhiidha Alle.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.