Sahih al-Bukhari, xadiiska 6362
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Hafs ibn Umarwuxuu u sheegay al‑Bukhariحَفْصُ بْنُ عُمَرَ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Qatadaقَتَادَةَ
- 4Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَحْفَوْهُ الْمَسْأَلَةَ فَغَضِبَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ " لاَ تَسْأَلُونِي الْيَوْمَ عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ بَيَّنْتُهُ لَكُمْ ". فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ يَمِينًا وَشِمَالاً، فَإِذَا كُلُّ رَجُلٍ لاَفٌّ رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي، فَإِذَا رَجُلٌ كَانَ إِذَا لاَحَى الرِّجَالَ يُدْعَى لِغَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ " حُذَافَةُ "، ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم رَسُولاً، نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْفِتَنِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا رَأَيْتُ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ، إِنَّهُ صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا وَرَاءَ الْحَائِطِ ". وَكَانَ قَتَادَةُ يَذْكُرُ عِنْدَ الْحَدِيثِ هَذِهِ الآيَةَ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ}.
Anas (radiya Allahu anhu) wuxuu yiri: Dadku waxay su'aalo weydiiyeen Rasuulka Allah ﷺ ilaa ay ku daaleen su'aalaha badan, markaasuu xanaaqay oo wuxuu fuulay minbarka isagoo yiri:
"Maanta waxba ima weydiin doontaan aan ka ahayn inaan idiin caddeeyo." Waxaan eegay midig iyo bidix, waxaanan arkay nin walba oo wajigiisa ku daboolaya dharkiisa isagoo ooyaya. Waxaa jiray nin markuu dadka la murmo loogu yeeri jiray magac aan aabihiis ahayn. Wuxuu yiri: "Rasuulka Allow ﷺ! Aabahay waa kuma?" Nabigu ﷺ wuxuu ku jawaabay: "Aabahaa waa Xudhayfah." Kadib Cumar baa istaagay oo yiri: "Waxaan raalli ka nahay Allah inuu Rabbigeenna noqdo, Islaamkana diinteenna, iyo Muxammad ﷺ inuu Rasuul noo noqdo; waxaanna magangal ka tuugeynaa Allah fitnooyinka." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Weligeey ma arkin maalin la mid ah maanta xagga khayrka iyo sharka, sababtoo ah Jannada iyo Naarta ayaa la ii sawiray ilaa aan ka arkay iyagoo ka dambeeya derbiga." Qataadah markuu xadiiskan sheegayo wuxuu soo qaadan jiray aayaddan: {Kuwa xaqa rumeeyow, ha weydiinina waxyaabo haddii la idiin muujiyo idin dhibi doona}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka digay su’aalaha waxyeellada leh, wuxuuna baray in Alle laga magan galo fitnooyinka.
Dadku waxay Nabiga ﷺ weydiiyeen su’aalo aad u badan, markaasuu cadhooday oo minbarka fuulay. Anas ayaa dhacdada ka warramay, wuxuuna xusay in Qataadah uu markaas soo daliishaday aayadda ku saabsan su’aalaha keeni kara murugo.
Waxay weydiiyeen su’aalo aad u badan oo culays ku noqday Nabiga ﷺ.
Dhacdooyin ama duruufo adag oo imtixaama iimaanka iyo adkaysiga qofka.
In Alle laga baryo inuu qofka ka ilaaliyo xumaanta iyo dhibaatooyinka.
Culimada hore waxay sharxeen in digniintani aanay khusayn su’aalaha daacadda ah ee lagama maarmaanka u ah fahamka saxda ah ee iimaanka iyo cibaadada. Waxay khusaysaa, waxyaabo kale, su’aalaha aan loo baahnayn ee muranka kicinaya iyo su’aalaha ku saabsan arrimo la og yahay in shaacintoodu keeni karto murugo ama jahawareer. Qoraalkani wuxuu kaloo barayaa in Alle laga baryo ilaalinta fitnooyinka, laguna qanco inuu yahay Rabbi, Islaamkuna yahay diin, Muxammad ﷺ-na yahay Rasuul.
- Weydii aqoon waxtar u leh iimaankaaga ama camalkaaga, kana fogow su’aalaha keena jahawareer ama walaac aan loo baahnayn.
- Alle si joogto ah uga bari inuu kaa ilaaliyo fitnooyinka, kuna qanac inuu yahay Rabbigaaga, Islaamkuna yahay diintaada, Muxammad ﷺ-na yahay Rasuulkaaga.
Werintan Anas laga weriyey waxay iyaduna sheegaysaa sida dadku Nabiga ﷺ su’aalo badan u weydiiyeen iyo sida uu minbarka u fuulay.
Sahih al-Bukhari · #6361 (Sahih)Xadiiskani wuxuu xambaarsan yahay duco uu Nabigu ﷺ ku baryayo in mu’miniinta la ilaaliyo, wuxuuna si cad u muujinayaa mawduuca Alle magan-gal ka dalbidda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.