Sahih al-Bukhari, xadiiska 7089
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَحْفَوْهُ بِالْمَسْأَلَةِ، فَصَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الْمِنْبَرَ فَقَالَ " لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ بَيَّنْتُ لَكُمْ ". فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ يَمِينًا وَشِمَالاً، فَإِذَا كُلُّ رَجُلٍ رَأْسُهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي، فَأَنْشَأَ رَجُلٌ كَانَ إِذَا لاَحَى يُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي فَقَالَ " أَبُوكَ حُذَافَةُ ". ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً، نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا رَأَيْتُ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ، إِنَّهُ صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا دُونَ الْحَائِطِ ". قَالَ قَتَادَةُ يُذْكَرُ هَذَا الْحَدِيثُ عِنْدَ هَذِهِ الآيَةِ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ}
Anas (Allah ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri: Dadku waxay Nabiga ﷺ weydiiyeen su’aalo badan ilaa ay ku daaleen. Maalin maalmaha ka mid ah ayuu Nabigu ﷺ fuulay minbarka wuxuuna yiri:
"Waxba ima weydiin doontaan aan ka ahayn inaan idiin caddeeyo." Markaas ayaan eegay midig iyo bidix, waxaan arkay nin walba oo madaxiisa dhar ku daboolaya oo ooyaya. Waxaa istaagay nin markuu qof la murmo lagu xanta inuusan ahayn wiilka aabbihii, wuxuuna yiri: "Nabiyow Allow! Aabbahay waa kuma?" Nabigu ﷺ wuxuu ku jawaabay: "Aabbahaa waa Xudhayfa." Kadib Cumar baa istaagay oo yiri: "Waxaan ku raallinnahay Allah inuu Rabbigeenna yahay, Islaamkana diinteenna, Maxamedna Rasuulkeenna, waxaanna ka magangalnay Allah fitnooyinka xunxun." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Weligeey ma arag khayr iyo shar sidan oo kale ah; Jannada iyo Naartaba waa la ii sawiray ilaa aan ka arkay iyagoo derbigaas hortiisa yaalla." Qataadah wuxuu yiri: Xadiiskan waxaa lagu xusaa aayaddan: {Kuwa xaqa rumeeyow, ha weydiinina waxyaabo haddii la idiin muujiyo idin dhibi doona}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka digay su’aalaha waxyeellada leh, wuxuuna dadka xusuusiyey Aakhiro.
Werintu waxay sheegaysaa in dadku Nabiga ﷺ su’aalo badan weydiiyeen, dabadeedna uu minbarka fuulay. Qataadah wuxuu qisadan ku xirayaa Qur’aanka 5:101, oo ka digaya su’aalaha ku saabsan arrimo murugo ama dhibaato keeni kara.
Dhacdooyin culus iyo jahawareer tijaabiya iimaanka iyo adkaysiga qofka.
Meel masaajidka dhexdiisa ka sarraysa oo imaamku ka jeediyo khudbadda.
Culimada waxay Qur’aanka 5:101 ku fasiraan digniin ka dhan ah su’aalaha aan loo baahnayn ama faragelinta badan, kuwaas oo keena qalalaase ama jawaab culays leh. Tani ma aha mamnuucidda su’aalaha daacadda ah ee aqoon lagu raadinayo ama waajib lagu baranayo. Dhacdadu sidoo kale waxay ina baraysaa in mu’minku Alle magan galo marka fitnooyinku dhacaan, Aakhirana maskaxda ku hayo.
- Raadi aqoon kaa caawisa inaad Alle adeecdo oo waajibaadkaaga maalinlaha ah si wanaagsan u gudato.
- Ha weydiin su’aalo xiise-doon ama faragelin ah oo dadka dhaawici kara ama abuuri kara qalalaase aan loo baahnayn.
- Waqtiyada jahawareerka Alle magan gal, Aakhirana maskaxda ku hay.
Werintan Anas laga soo weriyey waxay sidoo kale ka hadlaysaa su’aalihii badnaa ee Nabiga ﷺ la weydiin jiray iyo jawaabtii su’aasha ku saabsanayd aabbaha qofka.
Sahih al-Bukhari · #7090 (Sahih)Werintan Anas laga soo weriyey, ee Qataadah soo mariyey, waxay bixisaa nooc dheeraad ah oo ku saabsan ku dhawaaqistii ahayd in su’aalaha laga jawaabi doono.
Sahih al-Bukhari · #7088 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay ka hadlaysaa fitnooyinka, waxayna sii dhammaystiraysaa baaqa ah in Alle laga magan galo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.