Sahih al-Bukhari, xadiiska 6363
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ " الْتَمِسْ لَنَا غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي ". فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ، وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ". فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ، وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ قَدْ حَازَهَا، فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ كِسَاءٍ ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالاً فَأَكَلُوا، وَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا، ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ " هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ". فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا مِثْلَ مَا حَرَّمَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ".
Anas bin Malik wuxuu yiri: Nebigu (ﷺ) wuxuu ku yiri Abuu Dalxa,
"Nooga dooro mid ka mid ah wiilashaada si uu ii adeego." Markaas Abuu Dalxa wuxuu igu qaaday (si aan Nebiga ﷺ ugu adeego) isagoo iga daba fadhiisiyey (geeligiisa). Waxaan u adeegi jiray Rasuulka Allah (ﷺ) mar kasta oo uu deggo meel. Waxaan maqli jiray isagoo badiyaa leh: "Allow, waxaan kaa magangalay walwalka iyo murugada, awood-darrida iyo caajiska, bakhaylnimada iyo fulaynimada, deyn culus iyo in raggu iga adkaado." Sidaas ayaan ugu adeegayey ilaa uu ka soo laabtay (dagaalkii) Khaybar. Wuxuu soo kaxeystay Safiyya bintu Xuyay oo uu ka helay (xoolihii dagaalka). Waxaan arkay isagoo u sameynaya barkin maro ama go' dabadeedna daba fadhiisinaya. Markaan gaarnay meel la yiraahdo As-Sahba', wuxuu diyaariyey cunto gaar ah oo la yiraahdo Xays, wuxuuna ii diray inaan casuumo ragga oo yimid oo cunay; taasina waxay ahayd arooskiisii markuu guursaday. Kadib wuu sii socday ilaa buurta Uxud ka muuqatay, markaasuu yiri: "Buurtaan way na jeceshahay annaguna waan jecelnahay." Markuu u soo dhawaaday Madiina, wuxuu yiri: "Allow, waxaan xarrimay (dhulka u dhexeeya labadeeda buur) sida Nabi Ibraahiim u xarrimay Makka. Allow, u barakee Mudd-kooda iyo Saac-gooda (cabbirrada)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka magan geli jiray welwelka, wuxuuna Madiina u baryay barako.
Deyn qofka culays ku noqota oo ay adag tahay inuu bixiyo.
Waa halbeegyo dhaqameed oo lagu cabbiro mugga cuntada; Nabiga ﷺ wuxuu Alle ka baryay inuu barakeeyo halbeegga iyo rizqiga dadka Madiina.
Meel xuduud leh oo leh maqaam muqaddas ah iyo xeerar loo dejiyey ilaalinteeda.
Culimada waxay tilmaamaan in ducadu magangelyo ka dalbanayso imtixaannada gudaha, sida murugada iyo caajiska, iyo sidoo kale culaysyada bulshada iyo dhaqaalaha. Erayadu waxay nagu dhiirrigelinayaan inaan Alle gargaar weydiisanno, isla markaana qaadanno mas’uuliyadda wax ka qabashada deymaha iyo caadooyinka waxyeellada leh. Waxa kale oo laga dheehanayaa maqaamka gaarka ah ee Madiina: Nabigu ﷺ wuxuu xaram ka dhigay dhulka u dhexeeya buuraha Madiina, wuxuuna dadka deggan iyo risiqooda u baryay barako. Uxud waxaa lagu tilmaamay buur uu Nabigu ﷺ iyo asxaabtiisu jecel yihiin, iyaduna jeceshahay; culimadu waxay taas u fahmaan sharaf iyo xiriir gaar ah.
- Baro ducada lagaga magan galo welwelka, murugada, caajiska iyo deymaha, una akhri adigoo u fiirsanaya.
- Alle ka bari inuu rizqigaaga barakeeyo, isla markaana tallaabooyin wax ku ool ah u qaad si aad deymaha u maamusho.
- Meelaha barakaysan u muuji jacayl adigoo ixtiraamaya maqaamkooda gaarka ah, uguna dhaqmaya mahadnaq.
Xadiiskani wuxuu xusayaa ducooyin uu Sacad kula dardaarmay, sidaas darteedna wuxuu la xiriiraa muhiimadda ducada Nabiga ee nolol maalmeedka.
Sahih al-Bukhari · #6307 (Sahih)Nabigu ﷺ marar badan ayuu demidhaaf weydiisan jiray oo toobad ugu noqon jiray Alle; taasi waxay la jaanqaadaysaa raadinta gargaarka Eebbe iyo adkaysiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.