Sahih al-Bukhari, xadiiska 6373
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ شَكْوَى، أَشْفَيْتُ مِنْهَا عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ، وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَبِشَطْرِهِ قَالَ " الثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ أُجِرْتَ، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ". قُلْتُ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ " إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ". قَالَ سَعْدٌ رَثَى لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ.
Waxaa ka warramay 'Amir bin Sacad inuu aabbihii yiri:
"Sanadkii Xajjatul-Wadaac, Rasuulka Allah ﷺ ayaa i soo booqday anigoo xanuunsan oo geeri qarka u saaran. Waxaan iri, 'Rasuulka Allow ﷺ! Xanuunka ayaa i gaarsiiyay heerkan aad aragto, aniguna waxaan ahay nin maal-qabeen ah, mana lihi dhaxlayaal aan ka ahayn hal gabar oo kaliya. Ma sadaqeystaa laba meelood oo saddex meelood hantidayda?' Wuxuu yiri, 'Maya.' Waxaan iri, 'Marka barkeeda?' Wuxuu yiri, 'Saddex meelood oo mid waa badan tahay; waayo, inaad dhaxlayaashaada ka tagto adigoo hodan ah ayaa ka khayr badan inaad ka tagto iyagoo faqiir ah oo dadka wax weydiisanaya. Ogow, wax kasta oo aad ku bixiso waji-raadinta Allah waad ku helaysaa ajar, xitaa cuntada aad afka xaaskaaga geliso.' Waxaan iri, 'Rasuulka Allow ﷺ! Ma ka harayaa asxaabtayda (Makka)?' Wuxuu yiri, 'Lama haraysid adigoo samaynaya camal aad ku doonayso Wajiga Allah mooyee, taasina waxay kuu kordhinaysaa darajo iyo sare-u-qaad. Waxaa laga yaabaa in cimrigaagu dheeraado si ay dadku kaaga faa'iidaystaan, kuwo kalena ay dhib uga helaan. Alloow, u dhammaystir asxaabtayda hijradooda, hana ku celin dababadooda; laakiin miskiinka Sacad bin Khawla.'" Sacad wuxuu yiri Nabigu ﷺ wuu u naxariistay Sacad bin Khawla markii uu Makka ku dhintay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sacad wuxuu bartay in sadaqadu qiimo leedahay, balse aanay dhaxlayaasha waxyeellayn.
Intii lagu jiray Xajkii Sagootinta, Nebigu ﷺ wuxuu booqday Sacad ibn Abii Waqqaas oo aad u xanuunsanaa. Sacad wuxuu weydiiyey inta hantidiisa ah ee uu sadaqo ahaan u dardaarmi karo, maadaama uu hal gabadh oo keliya dhaxle ka lahaa.
Qaybta ugu badan ee hantida ee qofku dardaaran ahaan u qoondeyn karo; Nebigu ﷺ wuxuu ku tilmaamay inayba badan tahay.
In fal la sameeyo iyadoo niyad daacad ah laga leeyahay kasbashada raalli ahaanshaha Alle.
Hijrada: ka guuridda Muslimiinta Maka sababo la xiriira diintooda.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in dardaaranka sadaqadu aanu ka badnaan karin saddex meelood meel dhaxalka, xadkanina shaqaynayo marka la bixiyo kharashaadka aaska iyo deymaha. Dardaaran loo sameeyo dhaxle hore u jira wuxuu u baahan yahay oggolaanshaha dhaxlayaasha kale. Afarta madhab ee Sunniga ahi way aqoonsan yihiin xeerkan guud. Xadiisku sidoo kale wuxuu ina barayaa in daryeelka iyo masruufka qoyska, marka si daacad ah loogu sameeyo Alle dartii, uu ajar leeyahay.
- Markaad diyaarinayso dardaaran, marka hore tax deymaha, dhaxlayaasha iyo dardaarannada suurtagalka ah.
- Qoyskaaga masruuf adigoo niyadda ku haya raadinta raalli ahaanshaha Alle; daryeelka maalinlaha ahi isna ajar buu keeni karaa.
- Sadaqada u bixi si xikmad leh, hana uga tegin qoyskaaga iyagoo aan loo baahnayn cid kale ku tiirsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.