Sahih al-Bukhari, xadiiska 6401
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Abd al‑Wahhabعَبْدُ الْوَهَّابِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Ibn Abu Mulaykaابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ الْيَهُودَ، أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكَ. قَالَ " وَعَلَيْكُمْ ". فَقَالَتْ عَائِشَةُ السَّامُ عَلَيْكُمْ، وَلَعَنَكُمُ اللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيْكُمْ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَهْلاً يَا عَائِشَةُ، عَلَيْكِ بِالرِّفْقِ، وَإِيَّاكِ وَالْعُنْفَ أَوِ الْفُحْشَ ". قَالَتْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ " أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قُلْتُ رَدَدْتُ عَلَيْهِمْ، فَيُسْتَجَابُ لِي فِيهِمْ، وَلاَ يُسْتَجَابُ لَهُمْ فِيَّ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Cabdi-Wahaab, waxaa nooga warramay Ayuub, oo ka weriyey Ibnu Abii Mulaykah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu ʿanhā — in Yuhuuddu u yimaadeen Nabiga ﷺ oo ay ku yiraahdeen:
“As-Saamu calayka” (Dhimashadu korkaaga ha ahaato). Wuxuu ku jawaabay: “Wa calaykum” (Idinkana sidoo kale). Markaasay Caa’ishah tiri: “Dhimashadu korkiinna ha ahaato, Allaahna ha idin lacnado hana idinka cadhoodo!” Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: “Degganaaw, Caa’ishoow! Naxariis iyo dabacsanaan la imow, kana fogow qallafsanaanta iyo hadalka xun.” Waxay tiri: “Miyaadan maqlin waxay yiraahdeen?” Wuxuu yiri: “Miyaadan maqlin waxaan ku iri? Waan ku celiyey eraygoodii, duco aan iyaga ku sameeyana waa la ii aqbalayaa, laakiin tooda aniga iguma aqbalaan.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Caa’isha baray inay aflagaaddooyinka kaga jawaabto degganaan iyo dabacsanaan.
Xadiisku wuxuu sheegayaa dhacdadii sababtay: qaar ka mid ah Yuhuuddu waxay Nabiga ﷺ ku salaameen salaan la qalloociyey oo dhimasho u rajaynaysay.
Salaan la qalloociyey oo macnaheedu yahay: “Dhimashadu korkaaga ha ahaato.”
Dabacsanaan iyo u-dhaqan taxaddar leh, iyada oo aan loo adeegsan ad-adayg aan loo baahnayn.
Ad-adayg ama hadal qallafsan oo dhaawac leh.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in aan aflagaaddada lagu khasbanayn in qallafsanaan looga jawaabo: Nabigu ﷺ wuxuu doortay jawaab deggan, wuxuuna Caa’isha ku boorriyey dabacsanaan. Faalleeyayaashu waxay tilmaameen in jawaabtiisu hadalladii colaadda lahaa ku celisay kuwii ku hadlay, isaga oo aan isagu habaar ku dhawaaqin. Afarta mad-habood ee sunniga ahi, xeerarkooda guud ee la dhaqanka, waxay adkeeyaan ka fogaanshaha dulmiga iyo hadalka aflagaaddada leh; werintani waxay tusaale u tahay degganaanta iyo is-xakamaynta.
- Marka lagu aflagaaddeeyo, marka hore is deji oo dooro erayo aan dhaawac cusub keenayn.
- Carruurta iyo dhallinyarada bar sida ay si deggan uga jawaabaan marka la kiciyo.
- Ducada si taxaddar leh u adeegso, hana u oggolaan xanaaqa inuu go’aamiyo sida aad u hadasho.
Werintan saxiixa ahi waxay la jaanqaadaysaa mawduuca akhlaaqda wanaagsan waxayna muujinaysaa in dabacsanaantu tahay sifo la mahadiyo.
Sahih al-Bukhari · #6400 (Sahih)Werintan ku jirta isla qaybta buuggu waxay bixinaysaa macne dheeraad ah oo ku saabsan qiimaha degganaanta iyo dhaqanka wanaagsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.