Sahih al-Bukhari, xadiiska 6481
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى
- 2Mu'tamirمُعْتَمِرٌ
- 3Aabbihiiأَبِي
- 4Qatadaقَتَادَةُ
- 5Uqba ibn Abd al‑Ghafirعُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ
- 6Abu Sa'idأَبِي سَعِيدٍ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم "ذَكَرَ رَجُلاً فِيمَنْ كَانَ سَلَفَ أَوْ قَبْلَكُمْ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً وَوَلَدًا ـ يَعْنِي أَعْطَاهُ قَالَ ـ فَلَمَّا حُضِرَ قَالَ لِبَنِيهِ أَىَّ أَبٍ كُنْتُ قَالُوا خَيْرَ أَبٍ. قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَبْتَئِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا ـ فَسَّرَهَا قَتَادَةُ لَمْ يَدَّخِرْ ـ وَإِنْ يَقْدَمْ عَلَى اللَّهِ يُعَذِّبْهُ فَانْظُرُوا، فَإِذَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي، حَتَّى إِذَا صِرْتُ فَحْمًا فَاسْحَقُونِي ـ أَوْ قَالَ فَاسْهَكُونِي ـ ثُمَّ إِذَا كَانَ رِيحٌ عَاصِفٌ فَأَذْرُونِي فِيهَا. فَأَخَذَ مَوَاثِيقَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَرَبِّي فَفَعَلُوا فَقَالَ اللَّهُ كُنْ. فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ، ثُمَّ قَالَ أَىْ عَبْدِي مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ مَخَافَتُكَ ـ أَوْ فَرَقٌ مِنْكَ ـ فَمَا تَلاَفَاهُ أَنْ رَحِمَهُ اللَّهُ ". فَحَدَّثْتُ أَبَا عُثْمَانَ فَقَالَ سَمِعْتُ سَلْمَانَ غَيْرَ أَنَّهُ زَادَ فَأَذْرُونِي فِي الْبَحْرِ. أَوْ كَمَا حَدَّثَ. وَقَالَ مُعَاذٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعْتُ عُقْبَةَ، سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Muusa, waxaa nooga warramay Muctamir, waxaan maqlay aabbahay oo leh: Waxaa nooga warramay Qataadah, laga soo xigtay Cuqbah bin Cabdi-Qaafir, laga soo xigtay Abuu Saciid — Allaha ka raalli noqdee — kaasoo ka weriyey Nebiga ﷺ:
"Wuxuu xusay nin ka mid ahaa dadkii hore ama ka horreeyey xilligiinna oo Alle siiyey maal iyo carruur. Markii geeridu u soo dhowaatay, wuxuu carruurtiisii ku yiri: 'Aabe noocee ah baan idiin ahaa?' Waxay yiraahdeen: 'Aabbe wanaagsan.' Wuxuu yiri: 'Laakiin Alle agtiisa wax khayr ah uma aanan keydsan; haddii aan Alle la kulmo wuu i cadaabayaa. Sidaas darteed, markaan dhinto, i guba ilaa aan ka noqdo dambas, kadibna i shiida ilaa aan boodho ka noqdo, markaas dabayl xooggan igu dara.' Dhaar adag buu ka qaaday, wayna fuliyeen. Kadib Alle wuxuu yiri: 'Kunow!' Isla markiiba ninkii wuu istaagay. Alle wuxuu yiri: 'Addoonkaygiyow, maxaa kugu kallifay waxaad samaysay?' Wuxuu yiri: 'Cabsida aan kaa qabo.' Markaas Alle waa u naxariistay." Waxaan uga warramay Abuu Cusmaan, wuxuuna yiri: 'Salmaan baan ka maqlay, laakiin wuxuu ku daray: "Dabaysha igu dara badda dhexdeeda," ama siduu u warramay. Mucadna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, laga soo xigtay Qataadah, waxaan maqlay Cuqbah, waxaan maqlay Abuu Saciid, laga soo xigtay Nebiga ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ninku wuxuu ka baqay Allah, Allahna wuu u dembi dhaafay inkastoo uu galay gef weyn.
Qataadah wuxuu sharxayaa in ninku, sida uu isagu sheegay, aanu camal wanaagsan u sii diyaarsan kulanka Allah.
Waa amarka Allah ee ninka dib loogu soo nooleeyay; awoodda Allah waxba kama hor istaagi karaan.
Haybadda Allah oo qofka ku dhiirrigelisa inuu garto mas’uuliyaddiisa oo uu u soo noqdo.
Culimadu waxay ka fahmeen in cabsida daacadda ah ee Allah iyo naxariistiisu ay sababi karaan dembi-dhaaf. Ninku si weyn ayuu u qaldamay markii uu mooday in Allah aanu dib u soo noolayn karin; qaladkiisu ma ahayn diidmo kibir ka timid, balse wuxuu ka dhashay cabsi iyo aqoon la’aan. Riwaayaddani ma aha fasax lagu dayaco amarrada Allah: iimaanka, toobadda iyo camalka wanaagsan weli waa lama huraan. Sharaxaadaha qadiimiga ahi waxay sidoo kale adkeeyaan in Allah soo ururin karo dadka dhintay, xitaa marka hadhaagoodu kala firirsan yahay.
- Cabsida Allah la socodsii rajada naxariistiisa, hana ka quusan dembi-dhaafkiisa.
- Maalin kasta Aakhiro u diyaar garow adigoo si daacad ah u toobad keenaya, camal wanaagsanna samaynaya.
- Markaad arrimaha iimaanka ka shakido, weydii aqoon lagu kalsoon yahay, hana ka gunaanadin awoodda Allah mala-awaalkaaga.
Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa nin ka mid ahaa quruumihii hore oo Allah ka baqay, dembi-dhaafna helay.
Sahih al-Bukhari · #6479 (Sahih)Riwaayaddan oo isla cutubka ku jirta waxay adkaynaysaa in naxariista iyo dembi-dhaafka Allah ay mu’miniinta rajo geliyaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.