Sahih al-Bukhari, xadiiska 6565
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Qatadaقَتَادَةَ
- 4Anasأَنَسٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا. فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ، وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، فَاشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّنَا. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ وَيَقُولُ ـ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلاً. فَيَأْتُونَهُ، فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا مُوسَى الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ ـ ائْتُوا عِيسَى فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي، فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، سَلْ تُعْطَهْ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ. فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِي، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، ثُمَّ أُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ، وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا مِثْلَهُ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ حَتَّى مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ ". وَكَانَ قَتَادَةُ يَقُولُ عِنْدَ هَذَا أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ.
Waxaa wariyey Anas (Allah ha ka raalli noqdee): Wuxuu yiri Rasûlullah ﷺ,
"Allah wuxuu isugu soo ururin doonaa dadka maalinta Qiyaamaha, waxayna dhihi doonaan, 'Aan weydiisanno qof noogu shafeeco xagga Rabbigeen si uu nooga nasto meeshan aan joogno.' Markaas waxay u imaan doonaan Aadam oo ku dhihi doonaan, 'Adigu waxaad tahay kii Allah gacantiisa ku abuuray, kuna neefxay ruuxdiisa, amrayna malaa'igta inay kuu sujuudaan; ee noogu shafeeco xagga Rabbigeen.' Wuxuu dhihi doonaa Aadam, 'Anigu uma qalmo arrinkan,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisa, wuxuuna dhihi doonaa, 'U taga Nuux, oo ah rasuulkii ugu horreeyey ee Allah soo diray.' Way u tagi doonaan, wuxuuna dhihi doonaa, 'Uma qalmo arrinkan,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisa, wuxuuna dhihi doonaa, 'U taga Ibraahim oo Allah ka yeeshay Khaliil (saaxiib dhow).' Way u tagi doonaan, wuxuuna dhihi doonaa, 'Uma qalmo arrinkan,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisa, wuxuuna dhihi doonaa, 'U taga Muuse oo Allah si toos ah ula hadlay.' Way u tagi doonaan, wuxuuna dhihi doonaa, 'Uma qalmo arrinkan,' wuxuuna xusuusan doonaa dembigiisa, wuxuuna dhihi doonaa, 'U taga Ciise.' Way u tagi doonaan, wuxuuna dhihi doonaa, 'Uma qalmo arrinkan, u taga Muhammad ﷺ maxaa yeelay Allah wuu u dhaafay dembiyadiisii hore iyo kuwii dambe.' Markaas way ii imaan doonaan, waxaanan idan weydiisan doonaa Rabbigey. Markaan arko Isaga, waan sujuudi doonaa, wuxuuna igu dayn doonaa inta uu doono. Kadib waxaa la dhihi doonaa, 'Madaxaaga kor u qaad! Weydii oo waa laguu aqbali doonaa; hadal oo waa lagu maqli doonaa; shafeeco samee oo waa lagaa aqbali doonaa.' Markaas madaxaygaan kor u qaadi doonaa, waxaanan Rabbigey ku ammaani doonaa ammaan uu i baro. Kadib waan shafeecoon doonaa, Allah ayaana ii xaddidi doona xad (dad gaar ah oo aan shafeecada u samayn karo), dabadeed waan ka saari doonaa Naarta, Jannadana waan gelin doonaa. Kadib waan soo noqon doonaa oo mar kale sujuudi doonaa, sidaas oo kalena waan samayn doonaa markii saddexaad ama afaraad ilaa aan Naarta ka harin cid aan ahayn kuwa uu Qur'aanku ku xabisay." Qatadah wuxuu oran jiray halkaas: "...kuwaas oo lagu waajibiyey waarid (Naarta)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Maalinta Qiyaame, Allah wuxuu aqbalaa shafeecada Nabiga ﷺ.
Codsi qof kale loogu samaynayo, kaas oo la aqbalo oo keliya idanka iyo raalli ahaanshaha Allah.
In la jilba-jabsado oo foodda dhulka la saaro iyadoo cibaado ah.
Allah ayaa go'aamiya cidda Nabigu ﷺ u shafeeci karo wakhtigaas.
Culimada hore waxay halkan ka fahmeen in shafeecada weyn ee Maalinta Qiyaame la siin doono Muxammad ﷺ, balse ay ku xiran tahay idanka Allah oo keliya. Qoraalku wuxuu kaloo ina barayaa in nebiyadu Allah ka cabsadaan oo is-hoosaysiin ku soo noqdaan; qirashada ay qirtaan gef dhacay ma dhimayso darajadooda gaarka ah. Qataadah wuxuu jumladda ugu dambaysa ku fasiray inay tilmaamayso kuwa loogu go'aamiyey inay Naar ku waaraan. Xadiiskani saldhig uma aha in shafeeco la raadsado iyadoo laga madax bannaan yahay doonista ama idanka Allah.
- Allah ka bari naxariis iyo badbaado, rajadaada shafeecadana ku xidhi iimaan iyo adeecidda Allah.
- Is-hoosaysii: xataa nebiyadu way ka cabsadaan Allah oo isaga ayay magan u noqdaan.
- Xusuusnow Maalinta Qiyaame, maantana masuuliyad iska saar hadalkaaga iyo camalkaaga.
Xadiiskan oo isla kitaabka ku jira wuxuu ka hadlayaa sida dadka Maalinta Qiyaame ula kulmaan camalkooda iyo naxariista Allah.
Sahih al-Bukhari · #6413 (Sahih)Nabiga ﷺ wuxuu Allah ka baryaa inuu Naarta ka badbaadiyo, taas oo la jaanqaadaysa culayska Aakhiro ee werintan ku jira.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.