Qadarka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6606

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Qadarka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِرَجُلٍ مِمَّنْ مَعَهُ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ ‏"‏ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا حَضَرَ الْقِتَالُ قَاتَلَ الرَّجُلُ مِنْ أَشَدِّ الْقِتَالِ، وَكَثُرَتْ بِهِ الْجِرَاحُ فَأَثْبَتَتْهُ، فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الَّذِي تَحَدَّثْتَ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَدْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مِنْ أَشَدِّ الْقِتَالِ، فَكَثُرَتْ بِهِ الْجِرَاحُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏‏.‏ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَرْتَابُ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ إِذْ وَجَدَ الرَّجُلُ أَلَمَ الْجِرَاحِ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى كِنَانَتِهِ، فَانْتَزَعَ مِنْهَا سَهْمًا فَانْتَحَرَ بِهَا، فَاشْتَدَّ رِجَالٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَدَّقَ اللَّهُ حَدِيثَكَ، قَدِ انْتَحَرَ فُلاَنٌ فَقَتَلَ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا بِلاَلُ قُمْ فَأَذِّنْ، لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ مُؤْمِنٌ، وَإِنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Xibbaan bin Muusa, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Saciid bin Al-Musayyib, oo ka weriyey Abuu Hurayrah — raalli ha ka ahaado Allaah — wuxuu yiri: Waxaan la joognay Rasuulka Allaah ﷺ dagaalkii Khaybar. Markaas ayaa Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu ku yiri nin asxaabtiisa ka mid ah oo Islaamnimo sheeganayey:

"Kani waa ka mid ah dadka Naarta." Markii dagaalku billowday, ninkii wuxuu u dagaallamay si aad u adag, waxaana gaaray dhaawacyo badan oo aad u xanuunjiyey. Markaas ayaa nin ka mid ah asxaabtii Nabiga ﷺ u yimid oo yiri: "Rasuulkii Alloow! Ma aragtay ninkii aad sheegtay inuu ka mid yahay dadka Naarta? Wuxuu u dagaallamay jidka Allaah si aad u adag, waxaana gaaray dhaawacyo badan." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Haa, hubaal wuxuu ka mid yahay dadka Naarta." Qaar ka mid ah Muslimiintii ayaa ku sigtay inay shakiyaan. Intii uu xaaladdaas ku jiray, ninkii wuxuu dareemay xanuunka dhaawacyada, markaas ayuu gacanta geliyey kiishkiisa fallaaraha, wuxuuna kala soo baxay fallaarto uu isku dilay. Rag Muslimiin ah ayaa u orday Rasuulka Allaah ﷺ waxayna yiraahdeen: "Rasuulkii Alloow! Allaah wuu rumeeyey hadalkaagii; hebel wuu isdilay." Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: "Bilaalow! Kac oo addin: Jannada ma galo qof aan mu’min ahayn, Allaahna wuxuu diintan ku xoojiyaa nin faajir ah."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ficil geesinimo leh keligiis ma caddaynayo iimaan daacad ah; xaaladda gudaha ayaa muhiim ah.

Asalka iyo sababta

Dhacdadu waxay dhacday intii lagu jiray duullaankii Khaybar. Qoraalku wuxuu sheegayaa in Nebigu ﷺ ku dhawaaqay in nin sheeganayay inuu Muslim yahay uu ka mid yahay dadka Naarta; markii dambe ninkaas ayaa dagaalka dhexdiisa naftiisa dilay.

Erayada adag oo la sharxay
Khaybar

Waa dhul leh beer-ooyin iyo qalcado, oo ku yaal woqooyiga Madiina, halkaas oo Muslimiintu duullaan ku qaadeen iyagoo uu hoggaaminayo Nebigu ﷺ.

Gambo fallaadho

Weel uu qaansoleygu ku kaydiyo fallaadhihiisa.

Alle wuxuu diintan ku taageeraa xataa qof dembi leh

Islaamku wuxuu ka faa'iidi karaa ficillada qof, inkastoo qofkaasi dembiile yahay; taasi si toos ah uma caddaynayso in iimaankiisa gudaha ama aakhiradiisu wanaagsan tahay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada fasiraadda ee hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay adkeeyeen in geesinimada muuqata keligeed aanay caddayn u ahayn daacadnimo ama dhammaad wanaagsan. Dadku waxay qiimeeyaan ficillada muuqda, halka Alle og yahay xaaladda gudaha iyo dhammaadka. Warka Nebiga ﷺ wuxuu ku salaysnaa waxyi, mana siinayo dadka caadiga ah sabab ay caddayn la'aan ugu go'aamiyaan halka qof ku dambayn doono. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen in qof ficilladiisu diinta caawin karaan aysan ka dhignayn in qofkaasi laftiisu suubban yahay.

Casharrada maanta
  1. Iimaanka qof ha ku qiimayn oo keliya geesinimada muuqata, guusha ama ficillo kale oo la yaab leh.
  2. Ku dadaal daacadnimada iyo ku adkaysiga iimaanka; Alle weydiiso dhammaad wanaagsan.
  3. Si taxaddar leh uga hadal halka qof ku dambayn doono, xukunkana Alle u daa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.