Sahih al-Bukhari, xadiiska 6758
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ ". قَالَتْ فَأَعْتَقْتُهَا ـ قَالَتْ ـ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا فَقَالَتْ لَوْ أَعْطَانِي كَذَا وَكَذَا مَا بِتُّ عِنْدَهُ. فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا.
Waxaa ka warramay Al-Aswad: Caa’ishah (Allaah ha ka raalli noqdee) waxay tiri:
"Waxaan iibsaday addoonaddii Barira, laakiin dadkeedii waxay shuruud ka dhigeen in daacadnimada (Wala’) iyaga u gaar tahay." Arrintaas waxay u sheegtay Nebiga ﷺ, wuxuuna yiri: "Xorree, waayo daacadnimadu (Wala’) waxay u sugnaataa qofka bixiya lacagta (macnaha, qofka bixiya qiimaha xoreynta addoonka)." Caa’ishah waxay tiri: "Markaas ayaan xorreeyay." Waxay intaa ku dartay: "Kaddib Rasuulka Allaah ﷺ ayaa u yeeray Barira wuxuuna u doorasho siiyay inay ninkeeda dib ugu laabato ama ka tagto. Waxay tiri: 'Hadduu xitaa lacag badan oo caynkan ah isiin lahaa, habeen kuma agdhici lahayn.' Sidaas ayay nafteeda u dooratay (oo ay ku diidday inay ninkeeda ku laabato)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka qof la xoreeyo, xaqa walā’ waxaa leh qofka bixiya qiimaha.
Xiriir sharci oo gaar ah oo ka dhasha xoreynta, saamaynna ku yeelan kara dhaxalka.
In addoon lab ama dheddig ah la xoreeyo; qisadan Caa’isha ayaa sidaas ku samaysay iyadoo bixisay qiimaha iibka.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in xaqa walā’ uu leeyahay qofka bixiya lacagta horseedda xoreynta; shardi heshiis oo xaqan siinaya milkiilayaashii hore ma ansaxayo. Culimada fiqhigu waxay sidoo kale ka hadleen in Barira, markii la xoreeyay, la siiyay ikhtiyaarka ku saabsan guurkeeda. Arrintan waxaa lala xiriiriyaa xeerka ah in xoreyntu ay haweeney hore addoon u ahayd oo la qabay siin karto ikhtiyaar; sida saxda ah ee loo dabaqana waxay ku xiran tahay duruufaha, faahfaahinta xukunkuna way ku kala duwan tahay madh-habyada fiqhiga.
- Marka iib ama heshiis la galayo, hore u caddee shuruudaha ansaxa ah, oo talo khabiir raadso haddii aad ka shakido.
- Ixtiraam xuquuqda iyo xorriyadda doorashada dadka; Barira waxaa la siiyay fursad ay iyadu go’aan uga gaarto guurkeeda.
- Markaad qof caawinayso, hubi in caawintu taageerto karaamadiisa iyo go’aannadiisa gaarka ah.
Xadiiskani isaguna wuxuu ka hadlayaa iibsigii Caa’isha ee Barira iyo shardigii qoyskeeda ee ku saabsanaa walā’.
Sahih al-Bukhari · #6759 (Sahih)Qoraalkani wuxuu sheegayaa sida Caa’isha u doonaysay inay Barira iibsato oo xorayso, wuxuuna faahfaahin ka bixinayaa shuruuddii iibka.
Sahih al-Bukhari · #6760 (Sahih)Xadiiskani wuxuu qeexayaa xeerka guud ee walā’: waxaa leh qofka sabab u noqda xoreynta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.