Xeerarka Dhaxalka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6765

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xeerarka Dhaxalka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ، وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah - رضي الله عنها - inay tidhi: Waxaa isku qabsaday wiil yar Sacad bin Abii Waqqaas iyo Cabd bin Zamcah. Sacad baa yidhi:

“Rasuulallaah ﷺ, kan waa ina walaalkay Cutbah bin Abii Waqqaas oo igula dardaarmay inuu yahay wiilkiisa ee eeg shabahadiisa.” Cabd bin Zamcahna wuxuu yidhi: “Kani waa walaalkay, Rasuulallaah ﷺ, waxaana lagu dhalay firaashkii aabbahay addoomaddiisii.” Markaasaa Rasuulallaah ﷺ eegay shabahadiisa, wuxuuna arkay shabaho cad oo uu la leeyahay Cutbah, markaasuu yidhi: “Adigaa leh, Cabdoow! Ilmuhu wuxuu u sugnaaday firaashka, zinaalahana dhagax baa u sugnaaday. Iska xijaab, Sowda bint Zamcah.” Caa’ishah waxay tidhi: Intaa ka dib Sowda weligeed ma arag wiilkaas.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka abtirsiin la isku khilaafo, sariirta guurku waa saldhigga go’aanka.

Asalka iyo sababta

Sacad ibn Abii Waqqaas iyo Cabd ibn Zamca ayaa isku khilaafay abtirsiinta wiil. Sacad wuxuu daliishaday inuu wiilku u ekaa Cutba ibn Abii Waqqaas, halka Cabd uu sheegay in wiilku ku dhashay sariirta aabbihii. Nebigu ﷺ wuxuu wiilka u xukumay Cabd, wuxuuna Sawda faray inay ka fogaato.

Erayada adag oo la sharxay
Ilmuhu wuxuu raacaa sariirta

Marka abtirsiinta la isku khilaafo, xiriirka guurku waa saldhigga sharciga ah ee ilmaha lagu nisbeeyo.

Zinaystaha waxba uma sugna ee dhagax keliya

Qofka xiriir galmo sameeya guur la’aan xaq abtirsiin sharci ah taas kuma helayo.

Isaga hortiisa xijaabso

Sawda waxaa lagu amray inay ka fogaato oo ay xijaabkeeda ilaaliso, maadaama xukunka abtirsiintu aanu caddaynayn in wiilku ahaa walaalkeed dhiig ahaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay xadiiska «ilmuhu wuxuu raacaa sariirta» ka fahmeen in marka guur la aqoonsan yahay, abtirsiinta sharciga ahi ku xidhanto ninka, haddii aanay jirin sabab sharci ah oo lagu diidayo. Isku ekaanshaha muuqaalku keligiis xeerkan ma beddelo. Amarka Sawda wuxuu muujinayaa in xukunka sharciga ah ee abtirsiintu aanu si toos ah u caddaynayn qaraabonimo dhiig ah oo keenaysa xeerarka maḥramnimada. Madh-habyadu waxay xeerka sariirta guurka u aqoonsan yihiin mabda’ aasaasi ah marka abtirsiinta lagu muransan yahay.

Casharrada maanta
  1. Xukunka abtirsiinta ku salee saldhigyo sharci ah oo la aqoonsan yahay, hana ku salayn muuqaal isu ekaansho oo keliya.
  2. Khilaafaadka qoyska kala saar abtirsiinta sharciga ah iyo qaraabonimada dhiigga ee la xaqiijiyey.
  3. Marka abtirsiin lagu muransan yahay, talo diini ah iyo mid sharci oo aqoon leh raadso ka hor inta aanad go’aan gaadhin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.