Sahih al-Bukhari, xadiiska 6827
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنْ فِي الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ وَزَيْدَ بْنَ خَالِدٍ قَالاَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَامَ خَصْمُهُ ـ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ ـ فَقَالَ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ وَأْذَنْ لِي. قَالَ " قُلْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَعَلَى امْرَأَتِهِ الرَّجْمَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ، الْمِائَةُ شَاةٍ وَالْخَادِمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَاغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا. قُلْتُ لِسُفْيَانَ لَمْ يَقُلْ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ. فَقَالَ أَشُكُّ فِيهَا مِنَ الزُّهْرِيِّ، فَرُبَّمَا قُلْتُهَا وَرُبَّمَا سَكَتُّ.
Waxaa wariyey Abu Hurayra iyo Zayd bin Khaaliid: Annagoo la joogna Nebiga ﷺ, ayaa nin istaagay oo yiri:
"Waxaan kugu dhaariyey Allah inaad noogu xukunto Kitaabka Allah." Markaasaa waxaa istaagay ninkii kale ee ay is-hayeen—kaas oo ka aqoon badnaa isaga—wuxuuna yiri: "Noogu xukun Kitaabka Allah oo ii ogolow aan hadlee." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Hadalkaaga sheeg." Wuxuu yiri: "Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Markaas baan wiilkayga ka furtay boqol ido ah iyo addoon. Dabadeed waxaan weydiiyey rag culimo ah arrinkaas, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, xaaska ninkana dhagax lagu dilo." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Waan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirtaaye, waxaan idinkugu xukumayaa Kitaabka Allah. Boqolka idaha ah iyo addoonka waa laguu celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waxaana la masaafurinayaa sanad. Oo Unaysow, u tag xaaska ninkan, haddii ay qirato dhagax ku dil." Unays baa u tagay wayna qiratay, markaas buu dhagax ku dilay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu saxay heshiis dulmi ku dhisnaa, wuxuuna ku xukumay sharciga Alle.
Shaqaale la kiraystay ama adeegto.
Lacag la bixiyo si arrin ama ciqaab loo dhammeeyo; halkan lacagtu ma burin xukunka la faray.
Ka saarid ku meel gaar ah oo garsoore awood u leh ka amro qofka inuu ka tago hoygiisa.
Culimadu waxay daliishadaan in lacag gaar loo bixiyo aysan beddeli karin ciqaab Alle faray, iyo in garsooruhu amri karo in lacag si xaq-darro ah lagu helay la celiyo. Qoraalku wuxuu xusayaa wiilka aan guursan in lagu xukumo boqol jeedal iyo masaafurin hal sano ah; haweeneydana, sida werintani sheegtay, waa la ciqaabay ka dib qirashadeeda. Fiqhiga qadiimiga ahi si faahfaahsan ayuu uga hadlayaa shuruudaha caddaynta, qirashada iyo fulinta xuduudda. Ciqaabaha noocaas ahi waxay gaar u yihiin garsoor awood u leh, mana aha wax ay shakhsiyaadku iskood u fuliyaan. Madh-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin, tusaale ahaan, xaaladda sharci ee masaafurinta iyo shuruudaha saxda ah ee fulinta; werintani oggolaansho uma aha in qofku iskiis caddaalad u fushado.
- Khilaafaadka waaweyn ha ku xallin lacag aad bixiso oo hareer marta xuquuqda dadka kale ama xeerarka jira; u gudbi garsoor awood u leh.
- Ha faafin eedeymaha ku saabsan dambiyada galmada, hana isku dayin inaad adigu ciqaab fuliso.
- Arrimaha murugsan talo khabiir ka raadso, garsooraha awoodda lehna ha si taxaddar leh u qiimeeyo xaqiiqooyinka iyo caddaymaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.