Sahih al-Bukhari, xadiiska 6828
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنْ فِي الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ وَزَيْدَ بْنَ خَالِدٍ قَالاَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَامَ خَصْمُهُ ـ وَكَانَ أَفْقَهَ مِنْهُ ـ فَقَالَ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ وَأْذَنْ لِي. قَالَ " قُلْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَخَادِمٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي جَلْدَ مِائَةٍ وَتَغْرِيبَ عَامٍ، وَعَلَى امْرَأَتِهِ الرَّجْمَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ، الْمِائَةُ شَاةٍ وَالْخَادِمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَاغْدُ يَا أُنَيْسُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا، فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا. قُلْتُ لِسُفْيَانَ لَمْ يَقُلْ فَأَخْبَرُونِي أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ. فَقَالَ أَشُكُّ فِيهَا مِنَ الزُّهْرِيِّ، فَرُبَّمَا قُلْتُهَا وَرُبَّمَا سَكَتُّ.
Waxaa ka warramay Abu Hurayra iyo Sayd bin Khaaliid: Annagoo la joogna Nebiga ﷺ, ayaa nin istaagay oo yiri,
"Waxaan kugu dhaariyey Allah inaad noogu xukunto Kitaabka Allah." Markaas waxaa istaagay ninkii kale ee ay is-hayeen—kaas oo ka aqoon badnaa isaga—wuxuuna yiri, "Noogu xuku Kitaabka Allah, ii ogolowna inaan hadlo." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Hadalkaaga sheeg." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Markaas waxaan wiilkayga u furtey boqol neef oo adhi ah iyo addoon. Kadibna waxaan weydiiyey dad cilmi leh, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, xaaska ninkana dhagax lagu dilo." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Waan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirtaaye, waxaan idiinku xukumayaa Kitaabka Allah. Boqolka neef ee adhiga ah iyo addoonka waa laguu celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waxaana la masaafurinayaa sanad. Oo Unaysow, u tag xaaska ninkan, haddii ay qirato dhagax ku dil." Unays baa u tegey wayna qiratay, markaas buu dhagax ku dilay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu saxay magdhowgii aan ansax ahayn, wuxuuna ku dhaqmay xukunka sharciga ah.
Xuduud ciqaabeed uu Alle dejiyay; fulintoodu kuma jirto awoodda shakhsiyaadka.
Lacag halkan lagu bixiyay si looga baaqsado cawaaqibta gefka wiilka.
Qof muddo cayiman laga fogeeyo deegaanka uu ku nool yahay, sida xukunka wiilka lagu sheegay.
Culimadu waxay ka fahmeen in lacag gaar loo bixiyo aysan beddeli karin ciqaab sharci ahaan go'an, hantida si xaqdarro ah lagu helayna ay tahay in la celiyo. Xadiisku wuxuu kala saaraya ciqaabta wiilka aan guursan iyo tan haweeneyda xukunka lagu sheegay inay xaas ahayd. Fuqahadii hore waxay faahfaahiyeen qodobada xukunnadan iyo shuruudaha caddaynta iyo fulinta; hudoodka waxaa fulin kara oo keliya hay'adaha awoodda u leh, mana fulin karaan shakhsiyaad gaar ahi.
- Khilaafaadka culus u gudbi garsoorayaal awood u leh, hana isku dayin inaad ciqaab ku baajiso lacag gaar loo bixiyo.
- Raadi aqoonteeda khubarada marka aadan adigu qiimayn karin arrin fiqhi ah.
- Marna ha u oggolaan shakhsiyaad gaar ah inay fuliyaan xukunnada ciqaabta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.