Sahih al-Bukhari, xadiiska 6957
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Hammamهَمَّامٍ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ، يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ فَيَطْلُبُهُ وَيَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ. قَالَ وَاللَّهِ لَنْ يَزَالَ يَطْلُبُهُ حَتَّى يَبْسُطَ يَدَهُ فَيُلْقِمَهَا فَاهُ ". وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا مَا رَبُّ النَّعَمِ لَمْ يُعْطِ حَقَّهَا، تُسَلَّطُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، تَخْبِطُ وَجْهَهُ بِأَخْفَافِهَا ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي رَجُلٍ لَهُ إِبِلٌ، فَخَافَ أَنْ تَجِبَ عَلَيْهِ الصَّدَقَةُ، فَبَاعَهَا بِإِبِلٍ مِثْلِهَا، أَوْ بِغَنَمٍ، أَوْ بِبَقَرٍ، أَوْ بِدَرَاهِمَ، فِرَارًا مِنَ الصَّدَقَةِ بِيَوْمٍ، احْتِيَالاً فَلاَ بَأْسَ عَلَيْهِ، وَهْوَ يَقُولُ إِنْ زَكَّى إِبِلَهُ قَبْلَ أَنْ يَحُولَ الْحَوْلُ بِيَوْمٍ أَوْ بِسَنَةٍ، جَازَتْ عَنْهُ.
Waxaa ii warramay Isxaaq, waxaa noo warramay Cabdirisaaq, waxaa noo warramay Macmar, ka soo xigtay Hammaam, ka soo xigtay Abuu Hurayrah - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:
"Maalinta Qiyaame, khasnadda qofkiinna (hantida aan sakada laga bixin) waxay u muuqan doontaa abeeso weyn oo dhalan ah oo sun leh. Qofka iska leh way ka carari doontaa, laakiin way daba socon doontaa oo waxay dhahi doontaa: 'Anigu waxaan ahay khasnaddaada.'" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Wallahi, way sii daba socon doontaa ilaa uu gacantiisa fidiyo oo ay afkeeda geliso." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu kaloo yiri: "Haddii milkiilaha xooluhu uusan bixin xaqa sakada, Maalinta Qiyaame way ku soo weerari doonaan, waxayna wejigiisa ku garaaci doonaan qoobabkooda." Dadka qaarkood ayaa weydiiyey nin geel leh oo ka cabsaday in sako ku waajibtay, markaasuu iibiyey geelii isagoo ku beddelay geel kale, ama ido, ama lo', ama lacag, maalin ka hor intaan wakhtigu dhammaan si uu khiyaano uga baxsado sakada. Xukunkuna waa: Dambi kuma laha iibintaas. Laakiin haddii uu sakada geeliisa bixiyo maalin ama sanad ka hor intaan sanadku dhammaan, way ka ansaxaysaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii zakaatada hantida iyo xoolaha nool qariya waa lagula xisaabtami doonaa.
Hanti la kaydsaday oo aan laga bixin xaqa waajibka ah, sida zakaatada.
Qaybta waajibka ah ee laga bixiyo noocyo gaar ah oo hanti ah marka shuruuduhu buuxsamaan.
Mas weyn oo halis ah; tusaalahani wuxuu muujinayaa sida ay u daran yihiin cawaaqibta qarinta zakaatada.
Culimadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in zakaatadu tahay xaq ay leeyihiin dadka loogu talagalay, ayna qarinteedu leedahay cawaaqib daran. Xusitaanka xoolaha nool wuxuu adkaynayaa in zakaatada xoolaha la bixiyo marka shuruuduhu buuxsamaan. Hadalka laga soo xigtay ee ku saabsan iibinta xoolaha si looga baxsado zakaatada waa aragti fiqhi ah oo qoraalka ku jirta, mana aha fasax guud: culimadu waxay ka fiirsadaan ka dhuumashada waajibka ujeeddada, hantida iyo xeerarka madhhabka fiqhiga ee ay khusayso. Xaaladaha gaarka ah, faahfaahintu way ku kala duwan tahay afarta madhhab ee Sunniga.
- Sannad kasta hubi in hantidaadu zakaato ku waajibto iyo in kale, kuna bixi inta kugu waajibta waqtigeeda.
- Markaad zakaatada bixinayso, ha ku koobnaan xarfaha xeerarka; sidoo kale niyadda ka yeelo gudashada xaqa Alle iyo xaqa dadka xaqa u leh.
- Haddii aad qabto su'aalo adag oo ku saabsan xoolaha nool, hantida ganacsiga ama xisaabinta zakaatada, talo weydii caalim aqoon leh.
Xadiiskani wuxuu la xiriiraa digniinta ah in hantida la qariyey ay Maalinta Qiyaame ciqaab ku noqon doonto qofkii lahaa.
Sahih al-Bukhari · #6955 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa isla mowduucan, wuxuuna gacan ka geysanayaa in waajibka zakaatada hantida la fahmo macnaha guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.