Khiyaamooyinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6958

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khiyaamooyinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ishaqwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْحَاقُ
  2. 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
  3. 3Ma'marمَعْمَرٌ
  4. 4Hammamهَمَّامٍ
  5. 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ، يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ فَيَطْلُبُهُ وَيَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ لَنْ يَزَالَ يَطْلُبُهُ حَتَّى يَبْسُطَ يَدَهُ فَيُلْقِمَهَا فَاهُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا مَا رَبُّ النَّعَمِ لَمْ يُعْطِ حَقَّهَا، تُسَلَّطُ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، تَخْبِطُ وَجْهَهُ بِأَخْفَافِهَا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ فِي رَجُلٍ لَهُ إِبِلٌ، فَخَافَ أَنْ تَجِبَ عَلَيْهِ الصَّدَقَةُ، فَبَاعَهَا بِإِبِلٍ مِثْلِهَا، أَوْ بِغَنَمٍ، أَوْ بِبَقَرٍ، أَوْ بِدَرَاهِمَ، فِرَارًا مِنَ الصَّدَقَةِ بِيَوْمٍ، احْتِيَالاً فَلاَ بَأْسَ عَلَيْهِ، وَهْوَ يَقُولُ إِنْ زَكَّى إِبِلَهُ قَبْلَ أَنْ يَحُولَ الْحَوْلُ بِيَوْمٍ أَوْ بِسَنَةٍ، جَازَتْ عَنْهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Isxaaq, waxaa noo warramay Cabdirisaaq, waxaa noo warramay Macmar, oo ka weriyey Hammaam, oo ka weriyey Abuu Hurayrah - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:

"Maalinta Qiyaamaha, khasnadda midkiin waxay u muuqan doontaa abeeso weyn oo calaalo leh oo sun leh. Ninkii lahaa way ka carari doontaa, laakiin way daba socon doontaa oo waxay dhihi doontaa: 'Anigu waxaan ahay khasnaddaadii.' Wuxuu yiri ﷺ: 'Wallahi, ma dayn doonto inay daba socoto ilaa uu gacantiisa u fidiyo oo ay afkeeda geliso.' Rasuulka Alle ﷺ wuxuu kaloo yiri: 'Haddii ninka xoolaha lihi uusan bixin xaqa Zakada, Maalinta Qiyaamaha waa lagu soo deyn doonaa, waxayna wajigiisa ku garaaci doonaan qoobabkooda.' Dad baa waxay ka yiraahdeen nin geel leh oo ka cabsaday in Zakadu ku waajibtay, markaasuu geeliisii iibiyey wuxuuna ku beddeshay geel la mid ah, ama ido, ama lo', ama lacag, maalin ka hor intaan sanadku dhammaan si uu uga baxsado Zakada khiyaano ahaan. Waxaa la yiri: 'Dambi kuma laha.' Laakiin culimada qaarkood waxay yiraahdeen: 'Hadduu bixiyo Zakada geeliisa maalin ama sano ka hor intaan sanadku dhammaan, way ka ansaxaysaa.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qofkii zakada ka dhuunta, hantida uu qariyey ayaa ciqaab ahaan ku wajihi doonta.

Erayada adag oo la sharxay
Kanz

Hanti la kaydsaday oo aan zakadii waajibka ahayd laga bixin.

Zakada

Qayb waajib ah oo laga bixiyo noocyo hanti ah, loona qoondeeyey dadka uu Allah cayimay.

Hawl

Muddada la faray ee hal sano dayaxeed oo Islaami ah, taas oo ku waajibta hanti gaar ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay daliishadaan in zakadu tahay xaq aan laga leexan karin iyadoo la adeegsanayo xeelad muuqata. Qaybta dambe waxay xusaysaa aragtiyo kala duwan oo ku saabsan iibinta wax yar ka hor dhammaadka muddada iyo bixinta zakada ka hor waqtigeeda; tani ma aha oggolaansho guud oo lagu dhuunto waajibaadka maaliyadeed. Fuqahadu waxay falalkaas ku qiimeeyaan niyadda, lahaanshaha iyo xeerarka zakada. Sida ay qabaan culimo badan, zakada hore loo bixiyo way ansax noqon kartaa, hase yeeshee shuruudaha saxda ahi way ku kala duwan yihiin madhhabyada fiqiga.

Casharrada maanta
  1. Zakadaada waqtigeeda xisaabi oo sii dadka xaqa u leh.
  2. Ha adeegsan iib iska yeelyeel ah ama xeelad kale si aad uga baxsato waajib diini ah.
  3. Caalim aqoon leh weydii xeerarka khuseeya hantidaada iyo shuruudaha zakada la hormariyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.