Khiyaamooyinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6972

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khiyaamooyinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ubayd ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
  3. 3Hishamهِشَامٍ
  4. 4Aabbihiiأَبِيهِ
  5. 5Aishaعَائِشَةَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ الْحَلْوَاءَ، وَيُحِبُّ الْعَسَلَ، وَكَانَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ أَجَازَ عَلَى نِسَائِهِ فَيَدْنُو مِنْهُنَّ، فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ، فَاحْتَبَسَ عِنْدَهَا أَكْثَرَ مِمَّا كَانَ يَحْتَبِسُ، فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لِي أَهْدَتِ امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةَ عَسَلٍ، فَسَقَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ شَرْبَةً‏.‏ فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ‏.‏ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسَوْدَةَ قُلْتُ إِذَا دَخَلَ عَلَيْكِ فَإِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ فَقُولِي لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لاَ‏.‏ فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَشْتَدُّ عَلَيْهِ أَنْ تُوجَدُ مِنْهُ الرِّيحُ، فَإِنَّهُ سَيَقُولُ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ‏.‏ فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ وَسَأَقُولُ ذَلِكَ، وَقُولِيهِ أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى سَوْدَةَ، قُلْتُ تَقُولُ سَوْدَةُ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ كِدْتُ أَنْ أُبَادِرَهُ بِالَّذِي قُلْتِ لِي، وَإِنَّهُ لَعَلَى الْبَابِ فَرَقًا مِنْكِ، فَلَمَّا دَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ قَالَ ‏"‏ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَىَّ قُلْتُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ وَدَخَلَ عَلَى صَفِيَّةَ فَقَالَتْ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَسْقِيكَ مِنْهُ قَالَ ‏"‏ لاَ حَاجَةَ لِي بِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cubayd bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Abuu Usaamah, oo ka weriyey Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caasha, oo tiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu jeclaan jiray macmacaanka iyo malabka. Markuu tukado salaadda Casir kadib, wuxuu soo mari jiray xaasaskiisa oo wuu u dhowaan jiray. Maalin buu galay Xafsa oo wuxuu la joogay waqti ka dheer intii uu caadiyan la joogi jiray. Markaan wax ka weydiiyey arrintaas, waxaa la ii sheegay:

"Naag qoloheeda ah baa hadiyad ahaan ugu keentay weel malab ah, markaasay Rasuulka Alle ﷺ ka siisay cabitaan." Waxaan idhi: "Wallahi, xeelad baan u dhigi doonnaa." Arrintii waxaan u sheegay Sowda, waxaanan ku idhi: "Markuu kuu soo galo, wuu kuu soo dhowaanayaa, markaas dheh: 'Rasuulka Allow ﷺ, ma cuntey Maghaafiir?' Wuxuu odhan doonaa: 'Maya.' Markaas dheh: 'Urtan maxay tahay?' Waayo, Rasuulka Alle ﷺ aad buu uga xumaan jiray in ur xun laga helo. Wuxuu odhan doonaa: 'Xafsa ayaa i siisay cabitaan malab ah.' Markaas dheh: 'Shinnidiisu waxay daaqday geedka Curfut (ubax ur xun leh).' Aniguna sidaas oo kale ayaan odhan doonaa, adiguna dheh, Sowfiyaay." Markuu Rasuulku ﷺ galay Sowda, waxay tidhi: "Wallaahii, Allaha aan isaga mooyee ilaah kale jirin, waxaan ku sigtay inaan ku degdego eraygii aad igu amartay anoo albaabka jooga cabsida aan kaa qabo awgeed. Laakiin markuu Rasuulka Alle ﷺ ii soo dhowaaday, waxaan idhi: 'Rasuulka Allow ﷺ, ma cuntey Maghaafiir?' Wuxuu yidhi: 'Maya.' Waxaan idhi: 'Urtan maxay tahay?' Wuxuu yidhi: 'Xafsa ayaa i siisay cabitaan malab ah.' Waxaan idhi: 'Shinnidiisu waxay daaqday Curfut.' Markuu aniga ii soo galay, waxaan ku idhi sidii oo kale. Markuu Sowfiya u galayna, iyana sidii oo kale ayay ku tidhi. Markuu mar kale Xafsa u galay, waxay tidhi: 'Rasuulka Allow ﷺ, ma ku siiyaa cabitaan ka mid ah?' Wuxuu yidhi: 'Uma baahni.' Sowda waxay tidhi: 'Subxaanallaah! Waannu ka xaaraantinay.' Waxaan ku idhi: 'Aamus.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caa’isha iyo dumar kale ayaa Nabiga ﷺ ka niyad-jabiyey inuu malab cabo.

Asalka iyo sababta

Xafsa ayaa malab hadiyad loo siiyey, waxayna Nabiga ﷺ ka siisay inuu cabo. Caa’isha waxay Sawda iyo Safiyya la maleegtay xeelad ay kaga dhaadhicinayaan in malabku leeyahay ur aan fiicnayn.

Erayada adag oo la sharxay
Maghaafiir

Geed ur xooggan leh; magaciisa ayaa halkan loo adeegsaday si urka malabka loogu nisbeeyo.

Al-‘urfut

Geed ay dumarku sheegeen in shinnidu cuntay, kaas oo la sheegay inuu malabka ur siinayo.

Bac maqaar ah oo malab ku jiro

Weel maqaar ah oo malab lagu kaydin jiray laguna shubi jiray.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasiraad-yaqaannadii hore waxay dhacdadan uga hadlaan tusaale muujinaya hinaasaha dhexdooda ah iyo dareenka bini’aadamnimo ee ka dhex jiray qoyska Nabiga ﷺ. Waxay tilmaamayaan inuu ﷺ tixgeliyey wixii xaasaskiisu u sheegeen, kana tanaasulay cabitaan uu jeclaa si uu u dejiyo. Dhacdadu ma aha oggolaansho guud oo khiyaano ah: culimadu waxay kala saaraan xeeladaha noocan ah ee guriga ka dhex dhaca iyo beenta keenta dulmi, waxyeello ama ku xadgudub xuquuqda.

Casharrada maanta
  1. Khilaafaadka guriga si daacad ah oo naxariis leh uga hadal, halkii aad qof ugu jiheyn lahayd sheeko la been abuuray.
  2. Tixgeli dareenka iyo doorbididda xubnaha qoyskaaga adigoon wax u dhimayn xuquuqdooda.
  3. Kala saar kaftan aan dhib lahayn iyo khiyaano dhaawacda kalsoonida.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.