Sahih al-Bukhari, xadiiska 6976
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّمَا جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ، فَإِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتِ الطُّرُقُ فَلاَ شُفْعَةَ. وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ الشُّفْعَةُ لِلْجِوَارِ. ثُمَّ عَمَدَ إِلَى مَا شَدَّدَهُ فَأَبْطَلَهُ، وَقَالَ إِنِ اشْتَرَى دَارًا فَخَافَ أَنْ يَأْخُذَ الْجَارُ بِالشُّفْعَةِ، فَاشْتَرَى سَهْمًا مِنْ مِائَةِ سَهْمٍ، ثُمَّ اشْتَرَى الْبَاقِيَ، وَكَانَ لِلْجَارِ الشُّفْعَةُ فِي السَّهْمِ الأَوَّلِ، وَلاَ شُفْعَةَ لَهُ فِي بَاقِي الدَّارِ، وَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ فِي ذَلِكَ.
Jaabir bin Cabdullaah wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu xukumay in xaqa shufcada (xaqa iibsashada horteed) uu shaqeynayo inta aan hantida maguurtada ah la qaybin, laakiin haddii xuduudaha la calaamadeeyo jidadkana la sameeyo, ma jirto shufco. Nin baa yiri:
"Shufcadu waxay u gaar tahay deriska," ka dibna wuxuu burriyay wixii uu horay u xaqiijiyay. Wuxuu yiri: "Haddii qof rabo inuu guri iibsado oo uu ka cabsado in derisku uu ku qaato shufcada, wuxuu iibsan karaa hal saami oo ka mid ah boqol saami oo guriga ah, ka dibna wuxuu iibsan karaa inta hartay. Markaas derisku wuxuu xaq u leeyahay shufcada saamiga koowaad oo keliya, mana laha xaq shufco oo ku saabsan inta kale ee guriga; iibsaduhuna wuu isticmaali karaa xeeladdan oo kale."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xuquuqda mudnaanta wax-iibsigu waxay jirtaa ka hor qaybinta, mana jirto marka xuduudaha iyo waddooyinka la cayimo dabadeed.
Xuquuqda mudnaanta wax-iibsiga oo u saamaxaysa milkiile-wadaag, shuruudo gaar ah marka la buuxiyo, inuu la wareego saamiga la iibinayo.
Xuduudaha qaybaha kala duwan waa la cayimay, qayb walbana waxay leedahay waddo u gaar ah oo laga soo galo.
Hab sharci ah oo lagu xusay tuduca la soo xigtay si loo xaddido xuquuqda mudnaanta wax-iibsiga.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in shufcah mabda' ahaan khusayso hanti wadaag ah oo aan la qaybin. Marka qaybaha la kala xadeeyo oo waddooyinka laga soo galo la nidaamiyo, xuquuqdaasi way dhammaanaysaa sida ku cad aragtida la sheegay. Tuducu wuxuu sidoo kale ka hadlayaa aragtida ah in derisku xaq u leeyahay shufcah, iyo xeelad saamiga marka hore si gooni ah loo iibsado. Xeerarka iyo qiimaynta sharci ee xeeladahaas way ku kala duwan yihiin mad-habyada; qoraalka keliya lagama qaadan karo in xuquuqda dadka kale khiyaano lagu hareer mariyo.
- Marka la wada leeyahay hanti ma-guurto ah, si cad u cayima xuduudaha, waddooyinka laga soo galo iyo saamiyada lahaanshaha ka hor iibka.
- Xuquuqda mudnaanta wax-iibsiga kala hadla dhammaan dadka ay khusayso ka hor, heshiisyadana sharci ahaan ha la hubiyo.
- Aqoonta sharciga u adeegso in xuquuqda si caddaalad ah loo maareeyo, ee ha u adeegsan in qof xaq u leh khiyaano looga reebo.
Werintan saxiixa ah ee Jaabir waxay sidoo kale ka hadlaysaa xuquuqda mudnaanta wax-iibsiga ee hantida aan la qaybin, waxayna gacan ka geysanaysaa caddaynta baaxaddeeda.
Sahih al-Bukhari · #6977 (Sahih)Werintu waxay ka hadlaysaa deris doonaya inuu la wareego guri la iibinayo, sidaas darteedna waxay la xiriirtaa doodda shufcah iyo xuquuqda hantida ma-guurtada ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.