Sahih al-Bukhari, xadiiska 6977
Waxaa weriyey Abu Rafi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Amr ibn ash‑Sharid
- 1Ali ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Ibrahim ibn Maysaraإِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ
- 4Amr ibn ash‑Sharidعَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ، قَالَ جَاءَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى مَنْكِبِي، فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى سَعْدٍ فَقَالَ أَبُو رَافِعٍ لِلْمِسْوَرِ أَلاَ تَأْمُرُ هَذَا أَنْ يَشْتَرِيَ مِنِّي بَيْتِي الَّذِي فِي دَارِي. فَقَالَ لاَ أَزِيدُهُ عَلَى أَرْبَعِمِائَةٍ، إِمَّا مُقَطَّعَةٍ وَإِمَّا مُنَجَّمَةٍ. قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسَمِائَةٍ نَقْدًا، فَمَنَعْتُهُ، وَلَوْلاَ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ ". مَا بِعْتُكَهُ أَوْ قَالَ مَا أَعْطَيْتُكَهُ. قُلْتُ لِسُفْيَانَ إِنَّ مَعْمَرًا لَمْ يَقُلْ هَكَذَا. قَالَ لَكِنَّهُ قَالَ لِي هَكَذَا. وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَبِيعَ الشُّفْعَةَ فَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ حَتَّى يُبْطِلَ الشُّفْعَةَ فَيَهَبُ الْبَائِعُ لِلْمُشْتَرِي الدَّارَ، وَيَحُدُّهَا وَيَدْفَعُهَا إِلَيْهِ، وَيُعَوِّضُهُ الْمُشْتَرِي أَلْفَ دِرْهَمٍ، فَلاَ يَكُونُ لِلشَّفِيعِ فِيهَا شُفْعَةٌ.
Waxaa ka warramay 'Amr bin Ash-Sharid: Wuxuu yiri: Al-Miswar bin Makhrama ayaa ii yimid oo gacanta saaray garabkeyga, markaasaan la raacay xaggii Sacd. Abuu Raafic wuxuu ku yiri Al-Miswar:
"Miyaadan amrayn ninkan inuu iga iibsado gurigeyga ku yaal daaraddayda?" Sacd wuxuu yiri: "Kuma darayo wax ka badan afar boqol, ha ahaato mid jaban ama mid la qorsheeyay." Abuu Raafic wuxuu yiri: "Waxaa la i siiyay shan boqol oo lacag caddaan ah, waanan diiday. Haddii aanan maqlin Nabiga ﷺ oo leh: 'Derisku wuxuu xaq u leeyahay deriskiisa,' kuma iibiyeen adiga." Weriye wuxuu ku yiri Sufyaan: Macmar sidaas ma dhihin. Sufyaan wuxuu yiri: "Laakiin sidaas ayuu igu yiri." Dadka qaarna waxay yiraahdeen: Haddii qof doonayo inuu iibiyo guri oo uu ka hor istaago qof kale xaqa shufcada (pre-emption), wuxuu xaq u leeyahay inuu sameeyo xeelad si uu u baabi'iyo shufcada. Taasi waa inuu iibiyuhu guriga u hibbeeyo iibsadaha, u calaamadeeyo xuduudihiisa, una dhiibo isaga. Kadibna iibsaduhu wuxuu iibiyaha siinayaa kun Dirham oo magdhow ah, markaas qofka shufcada lahaa xaq uma yeelanayo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Deris ayaa laga yaabaa inuu xaq mudnaan leh u yeesho iibsashada hanti isaga ku dheggan marka la iibinayo.
Xaqa mudnaanta ah ee qofka xaqa u leh uu, shuruudo gaar ah marka la buuxiyo, kula wareegi karo hanti ku dheggan oo la iibiyey.
Hadalku wuxuu tilmaamayaa xaq gaar ah oo derisku ku leeyahay hanti ku dheggan; fuqahadu waxay ka doodaan shuruudaha iyo baaxadda saxda ah.
Adeegsiga hannaan lagu hareer marayo xaq sharci ah; qaybtu waxay tan ku tilmaamaysaa aragti ay qabaan dadka qaarkood.
Fuqahadu iyagoo daliishanaya werintan ayay ka doodaan goorta derisku xaq u yeelan karo shufcada iyo inta uu gaarsiisan yahay macnaha hantida isku dheggan. Madhaahibta fiqhigu way ku kala duwan yihiin shuruudaha iyo baaxadda xaqan mudnaanta leh. Qaybta ugu dambaysa waxay xeelad looga baxsanayo xaqa u nisbaynaysaa “dadka qaarkood”; ma aha hadal Nabiyeed. Sidaas darteed, hibo rasmi ah oo lacag lagu beddelayo, looguna talagalay oo keliya in lagu baabi’iyo xaq hore u jiray, lama mid dhigi karo iib sax ah oo xaqaas meesha ka saaraya iyada oo aan wax kale la eegin.
- Ogeysii deriska si toos ah ugu dheggan markaad damacsan tahay inaad hantida iibiso, si caddaalad ahna ugala hadal xaqiisa.
- Ha adeegsan hibo muuqaal ah ama xeelad kale si ula kac ah loogu hareer maro xaq.
- Marka muran gaar ahi dhaco, talo ka raadso caalim fiqhi oo aqoon u leh shuruudaha khuseeya.
Noocani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa Abuu Raafic, Sacad iyo lacagtii loo bandhigay guriga, sidaasna wuxuu iftiiminayaa duruufaha xaqa mudnaanta leh.
Sahih al-Bukhari · #2258 (Sahih)Werintani waxay sharraxaysaa isla kulanka waxayna ku celinaysaa hadalka ku saabsan xaqa deriska.
Sahih al-Bukhari · #6976 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa xaqa mudnaanta leh marka hanti ma-guurto ah la iibinayo, wuxuuna mawduuca gelinayaa macne guud oo ballaaran.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.