Sahih al-Bukhari, xadiiska 2258
Waxaa weriyey Abu Rafi'. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Rafi'
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ، قَالَ وَقَفْتُ عَلَى سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، فَجَاءَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى إِحْدَى مَنْكِبَىَّ إِذْ جَاءَ أَبُو رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا سَعْدُ ابْتَعْ مِنِّي بَيْتَىَّ فِي دَارِكَ. فَقَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ مَا أَبْتَاعُهُمَا. فَقَالَ الْمِسْوَرُ وَاللَّهِ لَتَبْتَاعَنَّهُمَا. فَقَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لاَ أَزِيدُكَ عَلَى أَرْبَعَةِ آلاَفٍ، مُنَجَّمَةٍ أَوْ مُقَطَّعَةٍ. قَالَ أَبُو رَافِعٍ لَقَدْ أُعْطِيتُ بِهَا خَمْسَمِائَةِ دِينَارٍ، وَلَوْلاَ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ ". مَا أَعْطَيْتُكَهَا بِأَرْبَعَةِ آلاَفٍ، وَأَنَا أُعْطَى بِهَا خَمْسَمِائَةِ دِينَارٍ. فَأَعْطَاهَا إِيَّاهُ.
Waxaa weriyey ‘Amr bin Ash-Sharid: Anigoo la taagan Sacad bin Abii Waqqaas, ayaa waxaa yimid Al-Miswar bin Makhrama oo gacantiisa saaray garabkayga. Markaas waxaa yimid Abuu Raafic, addoonkii la xoreeyey ee Nabiga ﷺ, wuxuuna ku yiri Sacad:
“Sacadow, iga iibso labadayda guri ee ku yaalla gurigaaga dhexdiisa.” Sacad wuxuu yiri: “Wallahi, ma iibsanayo.” Al-Miswar baa yiri: “Wallahi, waad iibsan doontaa!” Sacad wuxuu yiri: “Wallahi, afar kun (dirham) wax ka badan kuma siinayo, ha ahaato mid la qaybiyey ama hal mar la bixiyo.” Abuu Raafic wuxuu yiri: “Waxaa la ii soo bandhigay shan boqol oo diinaar, haddaanay ahayn inaan maqlay Nabiga ﷺ oo leh: ‘Derisku wuu u xaq leeyahay deriskiisa,’ kuma siyeen afar kun anigoo la ii soo bandhigay shan boqol oo diinaar.” Sidaas buuna ugu iibiyey Sacad.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Derisku wuxuu mudnaan u leeyahay inuu iibsado hanti ku dheggan marka la iibinayo.
Xuquuqda mudnaanta leh ee lagu iibsan karo hanti deris ah ama la wada leeyahay marka iib la geliyo.
Marka hantida la iibinayo, deriska ayaa mudnaan leh maadaama hantidu si toos ah ugu dhowdahay.
Lacagta waxaa loo qaybiyaa waqtiyo la isla oggolaaday halkii hal mar wada laga bixin lahaa.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in derisku xaq u yeelan karo mudnaan uu ku iibsado hanti ku dheggan, taas oo loo yaqaan shufca. Madhaahibta fiqigu way ku kala duwan yihiin xadka saxda ah ee xuquuqdan: tusaale ahaan, in ay khusayso oo keliya hanti si wadajir ah loo leeyahay, ama sidoo kale deris si toos ah xuduud ula leh hantida la iibinayo. Werintu waxay adkaynaysaa in isu-dhowaanshaha iyo ka hortagga dhibaatada derisku ay leeyihiin miisaan sharciyeed.
- Ka hor intaadan hanti ku dheggan qof kale ka iibin, wargeli deriska tooska ah, ixtiraamna xuquuqdooda mudnaanta leh halka ay khusayso.
- Si cad u qora qiimaha, jadwalka lacag-bixinta iyo heshiisyada si looga fogaado muran marka la iibinayo.
- Marka hanti la kala iibsanayo, tixgeli saamaynta ay ku leedahay deriska iyo isku-duubnaanta bulshada.
Werintan saxiixa ah ee Jaabir waxay ka hadlaysaa xuquuqda mudnaanta ee hanti aan weli la qaybin.
Sahih al-Bukhari · #6980 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa in derisku mudnaanta ugu weyn ku leeyahay waxa ku dheggan.
Sahih al-Bukhari · #2214 (Sahih)Werintani waxay shufcada ku sharraxaysaa hanti aan la qaybin, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka baaxadda xuquuqda mudnaanta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.