Sahih al-Bukhari, xadiiska 7028
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ubaydullah ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Affan ibn Muslimعَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ
- 3Sakhr ibn Juwayriyaصَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Ibn Umarابْنَ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ رِجَالاً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَرَوْنَ الرُّؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُصُّونَهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ، وَأَنَا غُلاَمٌ حَدِيثُ السِّنِّ وَبَيْتِي الْمَسْجِدُ قَبْلَ أَنْ أَنْكِحَ، فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَوْ كَانَ فِيكَ خَيْرٌ لَرَأَيْتَ مِثْلَ مَا يَرَى هَؤُلاَءِ. فَلَمَّا اضْطَجَعْتُ لَيْلَةً قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ فِيَّ خَيْرًا فَأَرِنِي رُؤْيَا. فَبَيْنَمَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَنِي مَلَكَانِ فِي يَدِ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مَقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، يُقْبِلاَ بِي إِلَى جَهَنَّمَ، وَأَنَا بَيْنَهُمَا أَدْعُو اللَّهَ اللَّهُمَّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَهَنَّمَ. ثُمَّ أُرَانِي لَقِيَنِي مَلَكٌ فِي يَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ لَنْ تُرَاعَ، نِعْمَ الرَّجُلُ أَنْتَ لَوْ تُكْثِرُ الصَّلاَةَ. فَانْطَلَقُوا بِي حَتَّى وَقَفُوا بِي عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، لَهُ قُرُونٌ كَقَرْنِ الْبِئْرِ، بَيْنَ كُلِّ قَرْنَيْنِ مَلَكٌ بِيَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، وَأَرَى فِيهَا رِجَالاً مُعَلَّقِينَ بِالسَّلاَسِلِ، رُءُوسُهُمْ أَسْفَلَهُمْ، عَرَفْتُ فِيهَا رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ، فَانْصَرَفُوا بِي عَنْ ذَاتِ الْيَمِينِ. فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ". فَقَالَ نَافِعٌ لَمْ يَزَلْ بَعْدَ ذَلِكَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ.
Waxaa wariyey Ibn Cumar: Rag ka mid ah asxaabtii Rasuulka Allah ﷺ ayaa riyoon jiray intii uu noolaa Rasuulka Allah ﷺ, waxayna uga sheekeyn jireen riyooyinkooda Rasuulka Allah ﷺ, markaasuu Rasuulka Allah ﷺ fasiri jiray sida Alle doono. Anigu waxaan ahaa wiil yar oo da'diisu yartahay, gurigeyguna wuxuu ahaa Masjidka ka hor intaanan guursan. Waxaan isku iri nafteyda, 'Haddii khayr kugu jiro, waxaad arki lahayd wax la mid ah waxa ay kuwanu arkayaan.' Markaan habeen jiifsaday, waxaan iri, 'Allow, haddaad ogtahay in khayr igu jiro, ii tus riyo wanaagsan.' Intaan hurday, waxaa ii yimid laba malag, mid walbana wuxuu sitay bud bir ah, waxayna ii wadeen dhanka Jahannamo, anigoo dhexdooda ku jira oo leh, 'Allow, Jahannamo ayaan kaa magangalayaa.' Kadib waxaa ii muuqday malag kale oo gacanta ku haya bud bir ah, wuxuuna igu yiri, 'Ha cabsan, nin wanaagsan baad tahay haddaad salaadda badiso.' Waxay i geeyeen illaa ay iga istaajiyeen cirifka Jahannamo, waxaanan arkay iyadoo u qaab eg ceel, leh tiirar ceel oo kale, tiir kastana agtiisa waxaa jooga malag sita bud bir ah. Waxaan ku arkay rag silsilado lagu laalaadiyey oo madaxoodu hoos yahay, waxaanan ka gartay rag reer Qureysh ah. Kadibna waxay ii leexiyeen dhanka midig. Riyadaas waxaan uga sheekeeyey Xafsa, Xafsana waxay uga sheekeysay Rasuulka Allah ﷺ. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, 'Shaki kuma jiro in Cabdullaahi yahay nin saalix ah.' Naafic wuxuu yiri: Wixii intaas ka dambeeyey ma joojin inuu badiyo salaadda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar riyada ayuu si dhab ah u qaatay, salaadihiisana wuu kordhiyey.
Riyo; qisadan gudaheeda waa riyadii Ibn Umar uu uga warramay Hafsa.
Bud culus ama ul, sida riyada lagu sheegay.
Salaad ikhtiyaari ah oo dheeraad u ah salaadaha maalinlaha ah ee waajibka ah.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in riyo wanaagsan ay dhiirrigelin noqon karto, balse aysan beddel u ahayn waxyiga Islaamka ama il madax-bannaan oo laga soo saaro xeerar diini ah. Hadalladii malaa'igtu waxay Ibn Umar ku boorriyeen salaad dheeraad ah; tusaalihiisuna wuxuu muujinayaa inuu dhiirrigelintaas ficil ahaan u raacay. Nabiga ﷺ wuxuu xaqnimadiisa xaqiijiyey isaga oo aan sheegin inuu ahaa mid aan dembi lahayn. Afarta madhhab ee sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin salaadaha ikhtiyaariga ah inay yihiin cibaado la jecel yahay, halka salaadaha waajibka ahi ay lama huraan yihiin.
- Dhiirrigelin daacad ah si dhab ah u qaado, una beddel caado la taaban karo sida salaad dheeraad ah.
- Allah weydiiso hanuun iyo ilaalin, isla markaana si taxaddar leh u ilaali salaadaha waajibka ah.
- Riyo macno kuu leh la wadaag qof aad ku kalsoon tahay, fasirkeedana ka raadso qof lagu kalsoon yahay oo aqoon leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.