Sahih al-Bukhari, xadiiska 7029
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ubaydullah ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Affan ibn Muslimعَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ
- 3Sakhr ibn Juwayriyaصَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Ibn Umarابْنَ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ رِجَالاً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَرَوْنَ الرُّؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُصُّونَهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ، وَأَنَا غُلاَمٌ حَدِيثُ السِّنِّ وَبَيْتِي الْمَسْجِدُ قَبْلَ أَنْ أَنْكِحَ، فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَوْ كَانَ فِيكَ خَيْرٌ لَرَأَيْتَ مِثْلَ مَا يَرَى هَؤُلاَءِ. فَلَمَّا اضْطَجَعْتُ لَيْلَةً قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ فِيَّ خَيْرًا فَأَرِنِي رُؤْيَا. فَبَيْنَمَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَنِي مَلَكَانِ فِي يَدِ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مَقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، يُقْبِلاَ بِي إِلَى جَهَنَّمَ، وَأَنَا بَيْنَهُمَا أَدْعُو اللَّهَ اللَّهُمَّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَهَنَّمَ. ثُمَّ أُرَانِي لَقِيَنِي مَلَكٌ فِي يَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ لَنْ تُرَاعَ، نِعْمَ الرَّجُلُ أَنْتَ لَوْ تُكْثِرُ الصَّلاَةَ. فَانْطَلَقُوا بِي حَتَّى وَقَفُوا بِي عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، لَهُ قُرُونٌ كَقَرْنِ الْبِئْرِ، بَيْنَ كُلِّ قَرْنَيْنِ مَلَكٌ بِيَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، وَأَرَى فِيهَا رِجَالاً مُعَلَّقِينَ بِالسَّلاَسِلِ، رُءُوسُهُمْ أَسْفَلَهُمْ، عَرَفْتُ فِيهَا رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ، فَانْصَرَفُوا بِي عَنْ ذَاتِ الْيَمِينِ. فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ". فَقَالَ نَافِعٌ لَمْ يَزَلْ بَعْدَ ذَلِكَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ.
Waxaa wariyey Ibn Cumar: Rag ka mid ah asxaabtii Rasuulka Allah ﷺ ayaa riyoon jiray xilligii noloshii Rasuulka Allah ﷺ, waxayna uga sheekeyn jireen riyooyinkooda. Rasuulka Allah ﷺ ayaa fasiri jiray sida uu Allah doono. Anigu waxaan ahaa wiil yar oo da'diisu yartahay, masaajidkana ayaan degganaa intaanan guursan ka hor. Waxaan isku iri, 'Haddii khayr kugu jiro, waxaad arki lahayd wax la mid ah waxa ay kuwan arkayaan.' Markaan habeen seexday, waxaan iri, 'Allow, haddaad ogtahay in khayr igu jiro, ii tus riyo wanaagsan.' Intaan sidaan ahay, waxaa ii yimid laba malag, mid walbana wuxuu sitay bud bir ah, waxayna ii kaxeeyeen dhanka Jahannamo. Anoo labadooda dhexdooda ku jira ayaan Allah baryayey, 'Allow, Jahannamo ayaan kaa magangalay.' Kadib waxaa ii muuqday malag kale oo gacanta ku haya bud bir ah, wuxuuna igu yiri, 'Ha cabsan, nin wanaagsan baad tahay haddaad salaadda badiso.' Way i kaxeeyeen ilaa ay iga istaajiyeen cidhifka Jahannamo. Waxaan arkay inay u dhisan tahay sida ceel oo kale, waxayna leedahay tiirar sida ceelka oo kale, tiir kastana waxaa agtaagan malag sita bud bir ah. Waxaan ku arkay rag silsilado lagu soo xirxiray oo madaxoodu hoos u jeedo, waxaana ka gartay rag reer Qureysh ah. Kadibna waxay ii leexiyeen dhanka midig. Riyadaas waxaan uga sheekeeyey Xafsa, Xafsana waxay uga sheekeysay Rasuulka Allah ﷺ. Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri, 'Shaki kuma jiro in Cabdullaahi yahay nin saalix ah.' Naafic wuxuu yiri: 'Intaa kadib, Cabdullaahi ibn Cumar ma joojin inuu badiyo salaadda.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cumar wuxuu riyada u qaatay dhiirrigelin ku boorrinaysa inuu salaadda badiyo.
Riyo; werintan dhexdeeda waa riyo xambaarsan dhiirrigelin salaadda ku saabsan.
Ul culus ama ul bir ah.
Qof rumaysan oo ku dadaala inuu Alle adeeco oo wanaag sameeyo.
Culimada waxay ka fahmeen in riyo wanaagsan ay xambaarsan karto bishaaro ama dhiirrigelin, balse aanay kaligeed saldhig u noqon karin caqiido ama xukun sharci. Riyadu waxay Ibn Cumar ku dhiirrigelisay inuu salaadda badiyo; Nabiga ﷺ-na wuxuu xaqiijiyey akhlaaqdiisa wanaagsan. Werintani waxay sidoo kale tilmaamaysaa in riyo loo bandhigi karo qof aqoon iyo kalsooni leh, iyada oo aan laga soo saarin saadaal la hubo.
- Dhiirrigelin wanaagsan ficil u beddel, sida inaad salaadda u yeelato feejignaan dheeraad ah.
- Riyo kala tasho qof lagu kalsoon yahay oo aqoon leh, hana ka dhigin saldhig xeer diini ah.
- Alle ka bari ilaalin, rajadana ku lammaani dadaal daacad ah.
Werintan u dhow iyaduna waxay ka warramaysaa riyadii Ibn Cumar waxayna faahfaahinaysaa dhiirrigelinta inuu salaadda badiyo.
Sahih al-Bukhari · #7030 (Sahih)Waxay sharraxaysaa isla silsiladda riyada waxayna ku daraysaa faahfaahin ku saabsan riyada iyo jawaabtii Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #6983 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa riyada wanaagsan waxayna dhammaystiraysaa doodda ku saabsan riyooyinka ee cutubka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.