Sahih al-Bukhari, xadiiska 7111
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ لَمَّا خَلَعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ جَمَعَ ابْنُ عُمَرَ حَشَمَهُ وَوَلَدَهُ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُنْصَبُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ". وَإِنَّا قَدْ بَايَعْنَا هَذَا الرَّجُلَ عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَإِنِّي لاَ أَعْلَمُ غَدْرًا أَعْظَمَ مِنْ أَنْ يُبَايَعَ رَجُلٌ عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، ثُمَّ يُنْصَبُ لَهُ الْقِتَالُ، وَإِنِّي لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا مِنْكُمْ خَلَعَهُ، وَلاَ بَايَعَ فِي هَذَا الأَمْرِ، إِلاَّ كَانَتِ الْفَيْصَلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ.
Waxaa ka warramay Naafic: Markii reer Madiina ay xilka ka tuureen Yaziid bin Mucaawiyah, Ibnu Cumar wuxuu isugu yeeray ehelkiisa iyo carruurtiisa wuxuuna yiri:
"Waxaan maqlay Nabiga ﷺ oo leh: 'Maalinta Qiyaame waxaa loo taagi doonaa calan mid kasta oo khiyaanoole ah.' Annaguna waxaan la galnay ninkan ballan-daacadnimo (bay'ah) iyadoo la raacayo shuruudaha uu amray Allah iyo Rasuulkiisa, mana aqaanno khiyaano ka weyn in lala dagaallamo qof lagu ballamay daacadnimo iyadoo la raacayo shuruudaha Allah iyo Rasuulkiisa. Haddii aan ogaado in qof idinka mid ah uu ogolaaday inuu xilka ka tuuro isagoo u dhaartay qof kale, markaas waxaa dhex mari doona kala-goyn isaga iyo aniga."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ballan jebinta dhaarta daacadnimada iyo la dagaallanka qofkii loo dhaartay waxaa loo arkaa khiyaano.
Markii reer Madiina ay xilka ka dejiyeen Yaziid bin Mucaawiya, Ibnu Cumar wuxuu isugu yeeray qoyskiisa iyo carruurtiisa, wuxuuna uga digay inay jebiyaan ballanka daacadnimada ama ay taageeraan dagaal ka dhan ah Yaziid.
Calaamad la garan karo oo Maalinta Qiyaame lagu xidhi doono qofka khiyaanada sameeya.
Ballan daacadnimo iyo adeecid oo hoggaamiye loo qaado, iyadoo lagu dhaqayo xuduudaha Alle iyo Rasuulkiisa.
In la jebiyo ballan adag oo la galay, dabadeedna dhinaca kale laga soo horjeesto.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in oofinta ballan daacadnimo oo ansax ahi tahay arrin miisaan weyn leh, isla markaana si adag loo diidayo khiyaanada iyo hurinta kala qaybsanaan hubaysan. Ibnu Cumar wuxuu arrintan ku dabaqay dhaartii uu Yaziid u qaaday; ficilkiisu ma aha xukun guud oo sheegaya in madax kasta la adeeco xaalad kasta. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay adeecidda maamulka ku xaddidaan sharciga Islaamka, mana aqbalaan adeecid dembi lagu samaynayo. Xadiiskani keligiis ma oggolaanayo taageeridda dulmiga ama in dhaar siyaasadeed lagu khasbo dadka iyadoo aan duruufaha la qiimayn.
- Ballan adag u qaado masuuliyad dhab ah, hana u jebin dano gaar ah awgood.
- Ka fogow hurinta rabshadaha iyo kala qaybsanaanta; si taxaddar leh u baadh waxa caddaaladda iyo tilmaamaha Islaamku farayaan.
- Ka hadal khilaafaadka siyaasadeed adigoon dadka eedayn ama dagaal ku kicin.
Xadiiskan isla cutubka ku jira wuxuu ka hadlayaa qalalaasihii siyaasadeed ee ku xeernaa Ibnu az-Zubayr, wuxuuna muujinayaa sida daacadnimada iyo kala qaybsanaantu u soo baxeen muddadaas.
Sahih al-Bukhari · #7113 (Sahih)Xudhayfa wuxuu halkaas ku sharraxayaa farqiga u dhexeeya munaafaqnimada muuqata iyo tan qarsoon, taas oo la xidhiidha qalalaasaha bulshada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.