Sahih al-Bukhari, xadiiska 7174
Waxaa weriyey Abu Humaid al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Humaid al-Sa'idi
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ، أَخْبَرَنَا أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَةٍ فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ ـ قَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ ـ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ، فَيَأْتِي يَقُولُ هَذَا لَكَ وَهَذَا لِي. فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَنْظُرُ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْتِي بِشَىْءٍ إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ". ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَتَىْ إِبْطَيْهِ " أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ " ثَلاَثًا. قَالَ سُفْيَانُ قَصَّهُ عَلَيْنَا الزُّهْرِيُّ. وَزَادَ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعَ أُذُنَاىَ وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنِي، وَسَلُوا زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ سَمِعَهُ مَعِي. وَلَمْ يَقُلِ الزُّهْرِيُّ سَمِعَ أُذُنِي. {خُوَارٌ} صَوْتٌ، وَالْجُؤَارُ مِنْ تَجْأَرُونَ كَصَوْتِ الْبَقَرَةِ.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Az-Zuhrii, inuu maqlay Curwah, oo uu noo sheegay Abuu Xumayd As-Saacidiy: Nebigu ﷺ wuxuu u magacaabay nin reer Banii Asad ah oo la yiraahdo Ibnu Al-Atabiyyah inuu soo ururiyo Sakada. Markii uu soo laabtay wuxuu yiri:
"Kani waa idiinka, kanina waa la ii hadyadeeyey." Nebigu ﷺ wuxuu fuulay minbarka — Sufyaanna wuxuu yiri wuxuu koray minbarka — wuxuuna ammaanay oo weyneeyey Allaah, dabadeedna wuxuu yiri: "Maxaa ku dhacay shaqaalaha aan dirno ee markuu soo laabto leh: 'Kani adigaa leh, kanina anigaa leh'? Miyaanu fadhiisan guriga aabbihii iyo hooyadii si uu u eego in wax loo hadyadaynayo iyo in kale? Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirta, qofkii wax si xaqdarro ah ku qaata wuxuu keeni doonaa Maalinta Qiyaamaha isagoo qoorta ku sida: haddii ay geel tahay way ruranaysaa, haddii sac tahay way sanqareysaa, haddii ri' tahayna way qaylinaysaa!" Kadibna wuxuu kor u qaaday labadiisa gacmood ilaa aan ka aragnay cadayda kilkiladihiisa, wuxuuna yiri: "Miyaanan gaarsiinin Farriinta?" saddex jeer. Sufyaan wuxuu yiri: Az-Zuhrii baa nooga sheekeeyey. Hishaamna wuxuu ka dheeraaday aabbihii oo ka weriyey Abuu Xumayd: Waxaa maqlay dhegahayga waxaana arkay indhahayga, weydiiyana Sayd bin Thaabit maxaa yeelay wuu ila maqlay. Laakiin Az-Zuhrii ma oran dhegahaygu way maqleen. {KHUWAAR} waa cod, JUGAARNa waa sida codka saca.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Shaqaale dowladeedku hadiyadaha uu ku helo xilkiisa ma aha inuu si gaar ah naftiisa ugu haysto.
Nabiga ﷺ wuxuu Ibn al-Cutabiyya u magacaabay inuu zakada ururiyo. Markii uu soo noqday oo qayb ka mid ah hantida uu ku tilmaamay hadiyad gaar ah, Nabiga ﷺ ayaa arrintan uga hadlay bulshada.
Nooc sadaqo waajib ah oo la bixiyo lana qaybiyo iyadoo la raacayo xeerarka Islaamka.
Meel masaajidka dhexdiisa ka sarraysa oo imaamku bulshada kala hadlo.
Mas’uuliyad laguu dhiibay oo ay tahay in si daacadnimo iyo taxaddar leh loo guto.
Culimadu waxay arrintan ka soo qaataan in hadiyadaha qofku ku helo xil dowladeed aan si toos ah loogu tirin karin hantidiisa gaarka ah. Halbeegga Nabiga ﷺ waa in la is weydiiyo in qofku hadiyaddaas heli lahaa isagoo gurigiisa jooga, xilkiisana aan hayn. Xadiisku wuxuu uga digayaa xil-hayeyaasha inay isku daraan danaha gaarka ah iyo hantida dadweynaha, wuxuuna adkaynayaa inay la xisaabtami doonaan Maalinta Qiyaame. Fuqahadu waxay xeerarka gaarka ah ee hadiyadaha noocan ah ku faahfaahiyaan duruufaha iyo siyaasadda maamulka awoodda u leh.
- Sheeg hadiyadaha aad ku hesho shaqadaada ama xilkaaga, raacna xeerarka hay’addaada.
- Si adag u kala saar hantidaada gaarka ah iyo lacagta ama alaabta laguu dhiibay.
- Haddii aad ka shakido hadiyad, talo ka raadso ka hor intaadan qaadan madax ama kormeere madax-bannaan.
Werintan saxiixa ahi waxay hoggaaminta u tilmaamaysaa mas’uuliyad, waxayna sii xoojinaysaa digniinta ah in xilalka dadweynuhu aanay ahayn mudnaan gaar ah.
Sahih al-Bukhari · #7173 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay adkaynaysaa in qofka awood loo dhiibay uu mas’uul ka yahay dadka uu daryeelkooda hayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.