Sahih al-Bukhari, xadiiska 7189
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدًا ح وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا. فَقَالُوا صَبَأْنَا صَبَأْنَا، فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٌ مِنَّا أَسِيرَهُ، فَأَمَرَ كُلَّ رَجُلٍ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَسِيرَهُ، فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ. فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ "، مَرَّتَيْنِ.
Waxaa nooga warramay Maxamuud, waxaa nooga warramay Cabdirisaaq, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Saalim, oo ka weriyey Ibnu Cumar: Nabigu ﷺ wuxuu diray (ciidan uu hoggaaminayo) Khaalid. Oo waxaa ii sheegay Nucaym: Waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Saalim, oo ka weriyey aabbihii, wuxuuna yiri: Nabigu ﷺ wuxuu u diray Khaalid bin Al-Waliid qabiilka Bani Jadhiima, laakiin si fiican uma dhihi karin 'Aslamna' (Waan Islaamnay), ee waxay yiraahdeen 'Saba'na! Saba'na!' (Diintii baan beddelannay!). Markaas Khaalid wuu dilayay oo maxaabiis buu qabsaday, wuxuuna mid kasta oo annaga ah siiyay maxbuuskiisa, wuxuuna amray nin kasta oo annaga ah inuu dilo maxbuuskiisa. Laakiin waxaan iri, 'Wallahi, dili maayo maxbuuskayga, mana jiro nin asxaabtayda ka mid ah oo dili doona maxbuuskiisa!' Kadibna arrintaas waan u sheegnay Nabiga ﷺ, wuxuuna yiri, 'Allahayow, waan ka bari yahay wixii uu sameeyay Khaalid bin Al-Waliid,' laba jeer buuna ku celiyay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Taliye waa inuu si taxaddar leh u dhaqmaa oo diidaa xoogga sharci-darrada ah.
Nebigu ﷺ wuxuu Khaalid ibn al-Waliid u diray Banu Jadhima. Maadaama aysan si wanaagsan u sheegi karin aqbalaaddooda Islaamka, Khaalid hadalkoodii ayuu sabab uga dhigtay inuu dad dilo oo maxaabiis qabsado. Ibnu Cumar iyo asxaabtiisii way diideen inay dilaan maxaabiistooda, arrintana waxay gaarsiiyeen Nebiga ﷺ.
Qabiil Carbeed oo Khaalid ibn al-Waliid loo diray.
Weedh uu qabiilku adeegsaday; xadiisku wuxuu sheegayaa inaysan si wanaagsan ugu dhawaaqi karin qirashada Islaamka.
Nebigu ﷺ wuxuu Alle hortiisa ku caddeeyay inuu diiddan yahay falka la sheegay, isla markaana uusan doonayn in isaga lagula xisaabtamo.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in taliye ay waajib ku tahay inuu caddaaladda ku dhaqmo, iyo inaan la adeeci karin amar si xaq-darro ah loogu dilayo maxbuus. Diidmada cad ee Nebiga ﷺ waxay muujinaysaa inaan khaladaadka hoggaamiye ciidan lala xisaabtan la'aan uga hari karin. Fuqahadu xadiiskan waxay kaga hadlaan xeerarka maxaabiista, ka fogaanshaha dhiig-daadinta iyo waajibka ah in si taxaddar leh loo ogaado waxa dadku ula jeedaan ka hor inta aan tallaabo laga qaadin.
- Amar si indho la'aan ah ha u fulin: ku miisaan caddaaladda iyo xeerarka Islaamka.
- Dadka fursad sii inay ujeeddadooda sharxaan ka hor inta aan go'aan culus laga gaarin.
- Dulmi daran u gudbi hay'ad awood u leh, oo ilaali cidda masuuliyaddaadu saaran tahay.
Xadiiskan oo isla kitaabkaas kaga jira xukunnada garsoorka wuxuu la xiriiraa waajibka ah in xaqiiqooyinka si taxaddar leh loo miisaamo oo aan lagu degdegin.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusaa sababaha kooban ee dhiigga qof Muslim ah si sharci ah loo daadin karo, wuxuuna adkaynayaa culayska dilka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.