Xukunnada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7190

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xukunnada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abu an‑Nu'manwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو النُّعْمَانِ
  2. 2Hammadحَمَّادٌ
  3. 3Abu Hazim al‑Madiniأَبُو حَازِمٍ الْمَدِينِيُّ
  4. 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ الْمَدِينِيُّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ كَانَ قِتَالٌ بَيْنَ بَنِي عَمْرٍو، فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى الظُّهْرَ، ثُمَّ أَتَاهُمْ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ، فَلَمَّا حَضَرَتْ صَلاَةُ الْعَصْرِ فَأَذَّنَ بِلاَلٌ وَأَقَامَ وَأَمَرَ أَبَا بَكْرٍ فَتَقَدَّمَ، وَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ فِي الصَّلاَةِ، فَشَقَّ النَّاسَ حَتَّى قَامَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ، فَتَقَدَّمَ فِي الصَّفِّ الَّذِي يَلِيهِ‏.‏ قَالَ وَصَفَّحَ الْقَوْمُ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ إِذَا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ لَمْ يَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْرُغَ، فَلَمَّا رَأَى التَّصْفِيحَ لاَ يُمْسَكُ عَلَيْهِ الْتَفَتَ فَرَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَلْفَهُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنِ امْضِهْ وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا، وَلَبِثَ أَبُو بَكْرٍ هُنَيَّةً يَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ مَشَى الْقَهْقَرَى، فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ تَقَدَّمَ فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ، فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ إِذْ أَوْمَأْتُ إِلَيْكَ أَنْ لاَ تَكُونَ مَضَيْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لَمْ يَكُنْ لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يَؤُمَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ لِلْقَوْمِ ‏"‏ إِذَا نَابَكُمْ أَمْرٌ، فَلْيُسَبِّحِ الرِّجَالُ، وَلْيُصَفِّحِ النِّسَاءُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Sahl bin Sacad Al-Saacidi wuxuu yiri: Waxaa dhacay dagaal dhexmaray reer Banii Camar, markaas ayaa arrintaasi gaartay Nabiga ﷺ, wuxuuna tukaday salaadda Duhur, kadibna wuxuu u tegey iyagii si uu u heshiisiiyo. Markii la gaaray waqtigii salaadda Casir, Bilaal wuxuu adimay oo aqiimay, wuxuuna amray Abuu Bakar inuu imaamo noqdo, markaas buu Abuu Bakar horay u soo baxay. Nabiga ﷺ ayaa yimid isagoo Abuu Bakar weli tukanayo, wuxuuna dhex galay safafka dadka ilaa uu ka istaagay gadaasha Abuu Bakar. Dadkii way sacbiyeen, Abuu Bakarna caadadiisu waxay ahayd markuu salaad galo inuusan jeesan ilaa uu ka dhammeeyo, laakiin markuu arkay in sacabku joogsan la'yahay ayuu jeestay oo arkay Nabiga ﷺ oo gadaashiisa taagan. Nabiga ﷺ ayaa gacantiisa ku tilmaamay inuu sii wato salaadda. Abuu Bakar xoogaa yar buu istaagay isagoo Alle ku mahadinaya hadalka Nabiga ﷺ, kadibna dib buu u gurtay. Markuu Nabigu ﷺ arkay taas, horay buu u soo baxay oo dadka tujiyey. Markuu salaadda dhammeeyey ayuu yiri:

"Abuu Bakaroow, maxaa kaa diiday markaan ku tilmaamay inaad sii waddo salaadda?" Wuxuu yiri: Ma habboona in wiilka Abii Quxaafa uu imaamo u noqdo Nabiga ﷺ. Kadibna wuxuu dadka ku yiri: "Haddii wax idinku soo kordhaan salaadda dhexdeeda, raggu ha tasbiixsadaan (Subxaanallaah), dumarkuna ha sacbiyaan."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu heshiis ka dhex dhaliyey dadkii, dabadeedna salaadda ayuu hoggaamiyey.

Asalka iyo sababta

Khilaaf ayaa dhex maray Banu Camr. Nabigu ﷺ wuxuu u tegay si uu dib-u-heshiisiin uga dhex sameeyo.

Erayada adag oo la sharxay
iqama

Waa dhawaaqa sheegaya in salaaddu isla markiiba bilaabanayso.

tasbiix

In la yidhaahdo ‘Subxaanallaah’, oo Alle lagu weyneeyo.

dib u socod

Abuu Bakar dhawr tallaabo ayuu dib u qaaday si uu Nabiga ﷺ ugu banneeyo inuu hoggaanka salaadda la wareego.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in dadka la heshiisiiyo ay tahay hawl muhiim ah, iyo in imaamka salaadda lagu wargelin karo tilmaam. Marka wax dhacaan salaadda dhexdeeda, raggu waxay yidhaahdaan tasbiix; dumarkuna sacab ayay tumaan si ay dareenka u soo jeediyaan. Madhaahibta fiqigu waxay ka hadlaan faahfaahinta iyo shuruudaha saxda ah ee arrintan, balse waxay aqoonsan yihiin kala duwanaantan inay tahay tilmaanta la soo xigtay. Iscelinta Abuu Bakar waxay muujinaysaa ixtiraamka uu u hayey Nabiga ﷺ, halka tilmaantii Nabigu ﷺ markii hore ku faray inuu salaadda sii wado.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, u tallaabo qaad sidii aad dhinacyada ugu hagi lahayd xal nabadeed.
  2. Salaadda dhexdeeda raac hababka la faray ee imaamka loogu wargeliyo wax dhacay.
  3. Ixtiraam muuji adigoon tilmaamaha iska indhatirin: Abuu Bakar wuxuu marka hore sugay tilmaanta Nabiga ﷺ.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.