Sahih al-Bukhari, xadiiska 7194
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ. فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنَ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ ـ لِرَجُلٍ ـ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا ". فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا.
Waxaa ka warramay Abu Hurayra iyo Zayd bin Khaaliid Al-Juhanii: Waxaa yimid nin reer baadiye ah oo yiri,
"Rasuulka Allow (ﷺ)! Noogu xukun Kitaabka Eebbe." Markaasuu istaagay ninkii la haystay oo yiri, "Run buu sheegay, ee noogu xukun Kitaabka Eebbe." Ninkii reer baadiyaha ahaa wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa ninkan shaqaale, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Dadkii waxay igu yiraahdeen, 'Wiilkaaga waa la dhagaxtuurayaa,' markaasaan wiilkayga ku furtay boqol ido ah iyo gabar addoon ah. Kadibna waxaan waydiiyay culimada diinta, waxayna igu yiraahdeen, 'Wiilkaaga waxaa ku waajib ah boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah.'" Nebigu (ﷺ) wuxuu yiri, "Waxaan idinkugu xukumayaa Kitaabka Eebbe! Gabadha addoonta ah iyo idaha waa laguu soo celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhuftayaa boqol jeedal waxaana la masaafurinayaa sanad. Adigana, Unaysow!" Nebigu (ﷺ) wuxuu la hadlay nin wuxuuna yiri, "Berri subax u tag xaaska ninkan oo dhagaxtuur." Markaasuu Unays subaxdii u tagay oo dhagaxtuuray.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu saxay madax-furashadii aan saxda ahayn, wuxuuna xukunka ku saleeyay sharciga.
Nin reer baadiye ah ayaa Nabiga ﷺ ka codsaday inuu caddaalad sameeyo kaddib markii wiilkiisa oo nin u shaqaynayey uu sino la galay xaaska ninkaas. Aabbuhu wuxuu madax-furasho ahaan u bixiyey boqol ido ah iyo gabadh addoon ah, dabadeedna culimo ayuu talo weydiistay.
Shaqaale la kiraystay ama adeege.
In qofka loo masaafuriyo meel kale muddada la sheegay.
Ciqaab sharciyeed oo dhaqameed oo kiiskan lagu xukumay haweeneyda.
Culimadii hore waxay dhacdadan ka soo qaateen in garsoorku ku dhisnaado caddayn iyo sharciga la dejiyey, ee aanu ku dhisnaan heshiis hore oo lagu beddelayo ciqaabta sharciga ah. Waxay sidoo kale ka hadlaan ciqaabta werinta lagu sheegay ee ahayd boqol jeedal iyo hal sano oo masaafurin ah oo loogu talagalay dembiilaha aan guursan. Madh-habyadu way ku kala duwan yihiin sida saxda ah ee masaafurinta loo fulinayo iyo shuruudaha iyo caddaynta ciqaabta haddka; ciqaabaha noocaas ahna waxaa go'aamin kara oo keliya garsoor awood u leh, mana aha arrin ay shakhsiyaadku iskood u fulin karaan.
- Khilaaf sharci oo culus kala tasho hay'ado awood u leh oo aqoon u leh; ha isku dayin inaad ciqaab adigu fuliso.
- Heshiisyada iyo lacag-bixinnada si cad u diiwaangeli, balse heshiis ha u oggolaan inuu beddelo qiimayn sharci ah oo sax ah.
- Xukunka ku salee aqoon la isku hallayn karo iyo caddayn taxaddar leh, ee ha ku salayn keliya warar xan ah ama cadaadiska dadka ag jooga.
Werintani waxay sheegaysaa isla khilaafka, waxayna si toos ah u suurtagelinaysaa in la isbarbar dhigo erayada iyo xukunka.
Sahih al-Bukhari · #7192 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa dhacdo isla mawduucan ku saabsan, waxayna ka caawisaa isbarbardhigga duruufaha werinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.