Sahih al-Bukhari, xadiiska 7239
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، قَالَ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْعِشَاءِ فَخَرَجَ عُمَرُ فَقَالَ الصَّلاَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَقَدَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ، فَخَرَجَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ يَقُولُ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي ـ أَوْ عَلَى النَّاسِ، وَقَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا، عَلَى أُمَّتِي ـ لأَمَرْتُهُمْ بِالصَّلاَةِ هَذِهِ السَّاعَةَ ". قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَخَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَذِهِ الصَّلاَةَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَقَدَ النِّسَاءُ وَالْوِلْدَانُ. فَخَرَجَ وَهْوَ يَمْسَحُ الْمَاءَ عَنْ شِقِّهِ يَقُولُ " إِنَّهُ لَلْوَقْتُ، لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي ". وَقَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَطَاءٌ لَيْسَ فِيهِ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ رَأْسُهُ يَقْطُرُ. وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ يَمْسَحُ الْمَاءَ عَنْ شِقِّهِ. وَقَالَ عَمْرٌو لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي. وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ إِنَّهُ لَلْوَقْتُ، لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Cali, waxaa nooga warramay Sufyaan, Camar wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cataa, wuxuuna yiri: Nabigu ﷺ wuxuu daahiyey salaadda Cishaha, markaasaa Cumar u yimid oo ku yiri,
"Salaadda, Rasuulkii Allow! Dumarkii iyo carruurtii way seexdeen." Markaasuu Nabigu ﷺ soo baxay iyadoo madaxiisu biyo ka tifqayaan, wuxuuna yiri, "Haddaanay ahayn inaan ku adkeeyo ummaddayda — ama dadka, Sufyaanna wuxuu yiri 'ummaddayda' — waxaan amri lahaa inay salaaddan tukadaan waqtigan." Ibn Jurayj wuxuu ka weriyey Cataa, kaasoo ka weriyey Ibn Cabbaas: Nabigu ﷺ wuxuu daahiyey salaaddan, markaasaa Cumar yimid oo yiri, "Rasuulkii Allow, dumarkii iyo carruurtii way seexdeen." Wuxuu soo baxay isagoo biyaha ka tirtiraya dhinaciisa, wuxuuna yiri, "Kani waa waqtigeedii, haddaanay ahayn inaan ku adkeeyo ummaddayda." Camar wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cataa — kuma jiro Ibn Cabbaas; Camarna wuxuu yiri "madaxiisu biyo ayaa ka tifqayey," halka Ibn Jurayj uu yiri "biyaha ayuu ka tirtirayey dhinaciisa." Camar wuxuu yiri, "Haddaanay ahayn inaan ku adkeeyo ummaddayda," Ibn Jurayjna wuxuu yiri, "Kani waa waqtigeedii, haddaanay ahayn inaan ku adkeeyo ummaddayda." Ibraahiim bin Al-Mundhir wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Macn, waxaa ii warramay Muxammad bin Muslim, oo ka weriyey Camar, oo ka weriyey Cataa, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, oo ka weriyey Nabiga ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu salaadda Cishaha dib u dhigay si aanu ummaddiisa culays ugu keenin.
Cumar wuxuu Nabiga ﷺ u sheegay in haweenka iyo carruurtu ay seexdeen iyadoo salaadda Cishaha dib loo dhigay. Nabigu ﷺ ayaa bannaanka u soo baxay, wuxuuna sharxay inuusan salaadda wakhtigaas dambe waajib uga dhigin, isagoo ka baqayay in arrintaasi ummaddiisa culays ku noqoto.
Salaadda waajibka ah ee habeenkii, taas oo waqtigeedu bilaabmo marka gudcurka fiidku dhammaado.
Waajib ama hab-dhaqan dadka si aan loo baahnayn ugu adkeeya.
Culimada hore waxay halkan ka fahmeen in dib u dhigista Cishaha ilaa waqti dambe oo habeenka ah ay ajar yeelan karto, haddii aanay culays ku noqon dadka jooga, salaaddana lagu tukado muddada loo cayimay. Hadalka Nabiga ﷺ wuxuu kaloo muujinayaa in fududaynta iyo naxariista loo hayo ummadda ay muhiimad weyn leeyihiin. Madh-habyadu waxay oggol yihiin in salaadda dib loo dhigo; doorbidka saxda ah iyo shuruuduhu way ku kala duwan yihiin madh-habyada, waxayna ku xidhan yihiin xaaladda jamaacada iyo arrimo kale.
- Markaad qabanqaabinayso salaadda jamaacada, tixgeli duruufaha haweenka, carruurta iyo dadka kale ee jooga.
- Salaadda ha dib u dhigin si dadka uga hor istaagaysa inay ku tukadaan muddada loo cayimay.
- Markaad dadka diinta ku hagayso, dooro hab bannaan oo la fulin karo, kana fogow inaad si aan loo baahnayn culays u saarto.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa waqtiga dambe ee Cishaha, waxayna caddaynaysaa sida Nabigu ﷺ u tixgeliyey culayska ay ummadda ku noqon karto.
Sahih al-Bukhari · #7237 (Sahih)Werintan isla buugga ku jirta waxay la jaanqaadaysaa tixgelinta waxa ay ummaddu qaadi karto.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.