Ku Adkaysiga Qur'aanka iyo Sunnada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7294

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Ku Adkaysiga Qur'aanka iyo Sunnada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه‏.‏ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ حِينَ زَاغَتِ الشَّمْسُ فَصَلَّى الظُّهْرَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ السَّاعَةَ، وَذَكَرَ أَنَّ بَيْنَ يَدَيْهَا أُمُورًا عِظَامًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَسْأَلَ عَنْ شَىْءٍ فَلْيَسْأَلْ عَنْهُ، فَوَاللَّهِ لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ أَخْبَرْتُكُمْ بِهِ، مَا دُمْتُ فِي مَقَامِي هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَأَكْثَرَ النَّاسُ الْبُكَاءَ، وَأَكْثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقُولَ ‏"‏ سَلُونِي ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَنَسٌ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ أَيْنَ مَدْخَلِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ النَّارُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أَبُوكَ حُذَافَةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ أَكْثَرَ أَنْ يَقُولَ ‏"‏ سَلُونِي سَلُونِي ‏"‏‏.‏ فَبَرَكَ عُمَرُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم رَسُولاً‏.‏ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ عُمَرُ ذَلِكَ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ عُرِضَتْ عَلَىَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ آنِفًا فِي عُرْضِ هَذَا الْحَائِطِ وَأَنَا أُصَلِّي، فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abuu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri. Sidoo kale waxaa ii sheegay Maxmuud, waxaa nooga warramay Cabdirrazzaaq, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri: Waxaa ii sheegay Anas bin Maalik - Allaha ka raalli noqdee - in Nabigu ﷺ uu soo baxay markay qorraxdu foorarsatay, wuxuuna tukaday salaadda Duhurka. Markuu tasliimay, wuxuu istaagay minbarka wuxuuna xusay Saacadda (Kiyamaha), isagoo sheegay inay jiraan arrimo waaweyn oo ka horreeya. Kadibna wuxuu yiri:

"Qofkii doonaya inuu wax weydiiyo, ha weydiiyo, waana ku dhaartay Allah, waxba ima weydiin doontaan illaan idinka wargeliyo intaan joogo meeshaydan." Anas wuxuu yiri: Dadku aad bay u ooyeen, Rasuulkuna ﷺ wuxuu ku celcelinayay: "I weydiiya!" Nin baa istaagay oo yiri: "Meeshee la igu gelinayaa, Rasuulallaah?" Wuxuu yiri: "Naarta." Kadib Cabdullaahi bin Xudhayfa baa istaagay oo yiri: "Aabbahay waa kuma, Rasuulallaah?" Wuxuu yiri: "Aabbahaa waa Xudhayfa." Kadibna wuxuu ku celceliyay: "I weydiiya! I weydiiya!" Cumar baa jilba jabsaday oo yiri: "Waxaan ku raallinnahay Allah inuu Rabbigeenna yahay, Islaamkana diin, Maxamedna ﷺ Rasuul." Rasuulku ﷺ wuu aamusay markuu Cumar sidaas yiri, kadibna Rasuulku ﷺ wuxuu yiri: "Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, Jannada iyo Naarta waxaa la i tusay goor dhow derbigaan hortiisa anigoo tukanaya, mana arkin maanta oo kale wanaag iyo shar toona."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu adkeeyey culayska Aakhiro, wuxuuna dadka ku dhiirrigeliyey inay su’aalo weydiiyaan.

Erayada adag oo la sharxay
Saacadda

Maalinta Qiyaamaha iyo dhammaadka nolosha adduunka.

Minbar

Meel sare oo masaajidka ku taal, oo imaamku khudbadaha ka jeediyo.

Tasliim

Salaanta nabadda ee lagu soo afjaro salaadda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tilmaameen in digniinta culus ee Naarta looga gol lahaa in dhagaystayaashu dib isu xisaabiyaan; mana aha fasax qof loogu go’aaminayo meesha ugu dambaysa ee uu ku dambaynayo iyadoo aan cilmi loo hayn. Hadalka ku saabsan aabbihii Cabdullaahi ibn Xudhaafo waxaa loo fahmayaa jawaab run ah oo su’aal laga bixiyey, ee ma aha dhiirrigelin lagu baadho arrimo xasaasi ah xiise keliya dartii. Cumar wuxuu muujiyey in ku qanacsanaanta Alle, Islaamka iyo Rasuulka ﷺ ay bulshada xasillooni gelin karto. Xadiiskani wuxuu kaloo adkaynayaa in cilmiga waxa qarsoon uu Alle leeyahay, marka laga reebo wixii uu u waxyooday Rasuulkiisa ﷺ.

Casharrada maanta
  1. Xusuusinta Aakhiro si dhab ah u qaado, hana kugu dhiirrigeliso toobad iyo camal wanaagsan.
  2. Weydii cilmi ku caawinaya iimaankaaga iyo camalkaaga, kana fogow su’aalaha kaliya abuura welwel ama xiise aan faa’iido lahayn.
  3. Xasillooni ka raadso adigoo si sugan u qiraya Alle inuu yahay Rabbiga, Islaamku inuu yahay diinta, Maxamedna ﷺ inuu yahay Rasuulka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.