Sahih al-Bukhari, xadiiska 7300
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، خَطَبَنَا عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى مِنْبَرٍ مِنْ آجُرٍّ، وَعَلَيْهِ سَيْفٌ فِيهِ صَحِيفَةٌ مُعَلَّقَةٌ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِنْدَنَا مِنْ كِتَابٍ يُقْرَأُ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ. فَنَشَرَهَا فَإِذَا فِيهَا أَسْنَانُ الإِبِلِ وَإِذَا فِيهَا " الْمَدِينَةُ حَرَمٌ مِنْ عَيْرٍ إِلَى كَذَا، فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ". وَإِذَا فِيهِ " ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ، فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ". وَإِذَا فِيهَا " مَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ مِنْهُ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ".
Waxaa nooga warramay Cumar ibnu Xafsi ibnu Ghiyaath, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Al-Acmash, waxaa ii warramay Ibraahiim At-Taymi, waxaa ii warramay aabbahay oo yiri: Cali — raḍiya Allāhu ʿanhu — ayaa khudbad noogu jeediyey minbar leben ah, isagoo xiran seef uu ka laalaado dufcadda qoraal ah. Wuxuu yiri:
"Wallāhi, ma haysanno kitaab la akhriyo aan ka ahayn Kitaabka Allah iyo waxa ku qoran dufcaddan." Markaasuu furay, waxaana ku qornaa ilkaha geela (diyo ahaan), waxaana ku qornaa: "Madiina waa xaram laga bilaabo buurta Cayr ilaa meesha hebel. Qofkii ku sameeya dembi ama bidco, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa'igta, iyo dadka oo dhan. Allah kama aqbali doono wax faral ah ama sunno ah." Waxaa kaloo ku qornaa: "Ballaarinta muslimiintu waa mid, waxaana fulin kara kan ugu hooseeya. Qofkii khiyaameeya ballan-qaadka muslim, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa'igta, iyo dadka oo dhan. Allah kama aqbali doono wax faral ah ama sunno ah." Waxaa kaloo ku qornaa: "Qofkii addoon xor ah oo qaata sayidyo aan ahayn kuwii xoreeyey iyagoon ogolaan, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa'igta, iyo dadka oo dhan. Allah kama aqbali doono wax faral ah ama sunno ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu sharxayaa xeerarka Madiina, ilaalinta iyo xiriirrada axdiga ee ku qoran qoraal duuban.
Meel leh xurmo gaar ah oo falalka xaaraanta ahi si ka sii daran uga culus yihiin.
Ballan ammaan ah oo qof Muslim ahi bixiyo, waana in dadka kale ixtiraamaan.
Qoraalku wuxuu ka hadlayaa xiriirka ka dhexeeya qof la xoreeyey iyo kii xoreeyey.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Sunnadu, Qur’aanka ka sokow, tahay il awood leh oo hagitaan ah: Cali wuxuu xusay Kitaabka Alle iyo waxa ku qornaa qoraalka duuban. Werintani waxay xaqiijinaysaa maqaamka gaarka ah ee Madiina iyo mamnuucidda khiyaamaynta ballan ilaalin oo la bixiyey. Waxa kale oo ka muuqata in Muslim darajo hoose leh uu bixin karo ballan ilaalin oo bulshada oo dhami ku waajibto. Qaybta ka hadlaysa walaalnimada waxay adkaynaysaa inaan xiriirrada noocaas ah si kelitalisnimo ah loo jarin; ku dhaqanka saxda ahi wuxuu ku xiran yahay xeerarka shareecada Islaamka.
- Ixtiraam ballan ammaan oo Muslim bixiyey, hana u burin si kelitalisnimo ah.
- Xurmada Madiina si sharaf leh ula dhaqan, kana fogow falalka xaaraanta ah ee dhexdeeda.
- Xeerarka diinta ka baro ilo lagu kalsoon yahay, ballanqaadyadana u dhaqan geli si waafaqsan shareecada Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.