Sahih al-Bukhari, xadiiska 7302
Waxaa weriyey Abdullah ibn al-Zubair. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn al-Zubair
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ نَافِعِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ كَادَ الْخَيِّرَانِ أَنْ يَهْلِكَا أَبُو بَكْرٍ، وَعُمَرُ، لَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَفْدُ بَنِي تَمِيمٍ، أَشَارَ أَحَدُهُمَا بِالأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيِّ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ، وَأَشَارَ الآخَرُ بِغَيْرِهِ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ إِنَّمَا أَرَدْتَ خِلاَفِي. فَقَالَ عُمَرُ مَا أَرَدْتُ خِلاَفَكَ. فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَتْ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ} إِلَى قَوْلِهِ {عَظِيمٌ}. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَكَانَ عُمَرُ بَعْدُ ـ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَلِكَ عَنْ أَبِيهِ يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ ـ إِذَا حَدَّثَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِحَدِيثٍ حَدَّثَهُ كَأَخِي السِّرَارِ، لَمْ يُسْمِعْهُ حَتَّى يَسْتَفْهِمَهُ.
Ibn Abi Mulaika wuxuu yiri: Labada nin ee wanaagsan, Abu Bakr iyo Cumar, waxay qarka u saarnaadeen inay halaagsamaan markii wefdiga Banii Tamiim ay u yimaadeen Nebiga ﷺ. Midkood wuxuu soo jeediyay Al-Aqra' bin Xaabis Al-Xansali oo ah walaalka Banii Mujaashic, halka midka kalena uu soo jeediyay qof kale. Abu Bakr wuxuu ku yiri Cumar: 'Waxaad dooneysay oo kaliya inaad igu khilaafto.' Cumar wuxuu yiri: 'Ma aanan dooneynin inaan kugu khilaafo!' Markaas ayay codadkoodu kor u kaceen agtaarka Nebiga ﷺ, waxaana soo degday aayadda: 'Kuwa xaqa rumeeyow, ha kor u qaadinina codadkiinna...' ilaa dhamaadka aayadda ee leh '...ajir weyn.' (49:2-3). Ibn Az-Zubair wuxuu yiri: 'Intaa wixii ka dambeeyay, marka Cumar la hadlayo Nebiga ﷺ, wuxuu ula hadli jiray sida qof sirta u sheegaya, xitaa mararka qaar Nebigu ﷺ maqli kari waayi jirin, markaasna Nebigu ﷺ wuxuu weydiin jiray inuu ku celiyo hadalkiisa.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Asxaabtu waxay barteen inay codkooda xakameeyaan iyagoo xushmad u haya Nabiga ﷺ.
Markii wafdiga Banu Tamiim u yimid Nabiga ﷺ, Abuu Bakar iyo Cumar waxay isku khilaafeen cidda loo soo jeedin lahaa inay hoggaamiso. Codadkoodu way kor u kaceen, dabadeedna waxaa la soo dejiyay aayadaha Suurat al-Xujuraat (49:2–3).
Qabiil Carbeed oo wafdi u soo diray Nabiga ﷺ.
Abuu Bakar iyo Cumar; tarjumaaddu waxay gudbinaysaa tilmaanta ammaanta leh ee uu weriyuhu adeegsaday.
In si aad u hooseysa loo hadlo, si erayadu ugu dhowaadaan inaan la maqlin.
Culimada hore waxay arrintan ka soo dheehdeen in ixtiraamka Nabiga ﷺ uu ka muuqdo codka iyo heerka uu qofku codkiisa u qaado. Aayaduhu waxay ka digayaan dhaqanka wax u dhimaya xurmadiisa, waxayna ammaanayaan is-hoosaysiinta. Cumar oo markii dambe si hoose u hadlay waxay muujinaysaa sida ay asxaabtu waxyiga ugu qaateen dhab. Casharku sidoo kale wuxuu khuseeyaa in si taxaddar leh loola macaamilo awoodda diineed, iyadoo xushmaddu aanay meesha ka saarayn dhaliil ama khilaaf si miyir leh loo muujiyo.
- Wada sheekaysiga si deggan u hadal, hana u oggolaan xanaaqa inuu codkaaga kor u qaado.
- Markaad qof isku khilaaftaan, aragtidiisa si caddaalad ah u sheeg, hana ku eedayn niyad xun adigoon caddayn haysan.
- Qur'aanka u akhri adigoo fiiro gaar ah siinaya habdhaqanka ay aayaduhu si cad u farayaan.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa amarka ah inaan codka laga kor marin codka Nabiga ﷺ, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka duruufaha digniinta.
Sahih al-Bukhari · #7301 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la jaanqaadaysaa casharka akhlaaqda ee Suurat al-Xujuraat ee ku saabsan ilaalinta habdhaqanka ku habboon ee Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.