Tawxiidka iyo Sifada Gaarka ah ee Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 7410

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tawxiidka iyo Sifada Gaarka ah ee Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Mu'adh ibn Fadalawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Qatadaقَتَادَةَ
  4. 4Anasأَنَسٍ
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا‏.‏ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَمَا تَرَى النَّاسَ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، شَفِّعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكَ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا، فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ‏.‏ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطَايَاهُ الَّتِي أَصَابَهَا ـ وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا أَتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ تَكْلِيمًا ـ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ـ وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَتَهُ وَرُوحَهُ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ‏.‏ فَيَأْتُونِي فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ لَهُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ لِي ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ، قُلْ يُسْمَعْ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَحْمَدُ رَبِّي بِمَحَامِدَ عَلَّمَنِيهَا، ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَرْجِعُ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ وَوَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ‏"‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنَ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً، ثُمَّ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنَ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً، ثُمَّ يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مَا يَزِنُ مِنَ الْخَيْرِ ذَرَّةً ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Anas wuxuu ka wariyey in Nabigu ﷺ yiri:

"Allah wuxuu kulmin doonaa Mu'miniinta Maalinta Qiyaamaha, waxayna dhihi doonaan: 'Aan weydiisanno qof noo shafeeco u noqda Rabbigeen si uu nooga nasto meeshan aan joogno.' Markaas waxay u imaan doonaan Aadam oo waxay ku dhihi doonaan: 'Aadow! Miyaadan arkeyn xaaladda dadka? Allah wuxuu kugu abuuray Gacantiisa, Malaa'igtiisana wuxuu amray inay kuu sujuudaan, wuxuuna ku baray magacyada wax kasta. Noo shafeeco Rabbigeen si uu nooga nasto meeshan.' Aadam wuxuu dhihi doonaa: 'Uma qalmo arrintan'—wuxuuna xusi doonaa dembigiisii—'laakiin u taga Nuux, maxaa yeelay wuxuu ahaa Rasuulkii ugu horreeyey ee Allah u soo diray dadka dhulka.' Waxay u imaan doonaan Nuux, wuxuuna dhihi doonaa: 'Uma qalmo arrintan'—wuxuuna xusi doonaa dembigiisii—'laakiin u taga Ibraahiim, Khaliilka Ar-Raxmaan.' Waxay u imaan doonaan Ibraahiim, wuxuuna dhihi doonaa: 'Uma qalmo arrintan'—wuxuuna xusi doonaa dembiyadiisii—'laakiin u taga Muuse, addoonkii Allah siiyey Tawraad oo si toos ah ula hadlay.' Waxay u imaan doonaan Muuse, wuxuuna dhihi doonaa: 'Uma qalmo arrintan'—wuxuuna xusi doonaa dembigiisii—'laakiin u taga Ciise, addoonkii Allah, Rasuulkiisa, Kalimaddiisa iyo Ruuxdiisa.' Waxay u imaan doonaan Ciise, wuxuuna dhihi doonaa: 'Uma qalmo arrintan, laakiin u taga Muxammad ﷺ, addoonkii loo dhaafay dembiyadiisii hore iyo kuwii dambe.' Markaas way ii imaan doonaan, anna waan bixi doonaa oo Rabbigey baan idan weydiisan doonaa, waana la ii oggolaan doonaa. Markaan arko Rabbigey, waan u sujuudi doonaa, wuxuuna igu deyn doonaa sujuudda inta uu doono. Kadib waxaa la i dhihi doonaa: 'Kor u qaad madaxaaga, Muxammadow! Hadal waana lagaa maqli doonaa, weydii waana lagu siin doonaa, shafeecina waa lagaa aqbali doonaa.' Markaas waxaan Rabbigey ku ammaani doonaa ammaano uu i baray, kadibna waan shafeecin doonaa. Allah wuxuu ii cayimi doonaa xad aan dadka Jannada gelin doono. Waan soo noqon doonaa, markaan arko Rabbigeyna waan u sujuudi doonaa, wuxuuna igu deyn doonaa sujuudda inta uu doono. Kadib waxaa la i dhihi doonaa: 'Kor u qaad madaxaaga, Muxammadow! Hadal waana lagaa maqli doonaa, weydii waana lagu siin doonaa, shafeecina waa lagaa aqbali doonaa.' Waxaan Rabbigey ku ammaani doonaa ammaano uu i baray, kadibna waan shafeecin doonaa. Allah wuxuu ii cayimi doonaa xad aan dadka Jannada gelin doono. Waan soo noqon doonaa, markaan arko Rabbigeyna waan u sujuudi doonaa, wuxuuna igu deyn doonaa sujuudda inta uu doono. Kadib waxaa la i dhihi doonaa: 'Kor u qaad madaxaaga, Muxammadow! Hadal waana lagaa maqli doonaa, weydii waana lagu siin doonaa, shafeecina waa lagaa aqbali doonaa.' Waxaan Rabbigey ku ammaani doonaa ammaano uu i baray, kadibna waan shafeecin doonaa. Allah wuxuu ii cayimi doonaa xad aan dadka Jannada gelin doono. Waan soo noqon doonaa oo waxaan dhihi doonaa: 'Rabbigeyow! Naarta kuma harin cid aan ahayn kuwa Quraanku ku xabisay oo uu ku waajibay waaridnimada.'" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Naarta waxaa ka bixi doona qofkii yiraahda 'La ilaha illallah' oo qalbigiisu leeyahay khayr miisaankiisu yahay xabbad sarreen ah. Kadib waxaa ka bixi doona qofkii yiraahda 'La ilaha illallah' oo qalbigiisu leeyahay khayr miisaankiisu yahay xabbad qamadiga ah. Kadib waxaa ka bixi doona qofkii yiraahda 'La ilaha illallah' oo qalbigiisu leeyahay khayr miisaankiisu yahay darra (atom)."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Shafeecadu waxay dhacdaa oo keliya idanka iyo naxariista Alle.

Erayada adag oo la sharxay
Shafeeco (shafaa‘ah)

In qof kale loo duceeyo ama wax loogu dalbo; Maalinta Qiyaame waxay dhacaysaa oo keliya idanka Alle.

Sujuud

In lagu sujuudo cibaado ahaan; Nebigu ﷺ wuxuu Alle u sujuudaa ka hor inta aan loo oggolaan shafeeco.

Laa ilaaha illallaah

Ma jiro ilaah xaq loogu caabudo Alle mooyee; qirashadani waxay muujinaysaa tawxiidka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan ka fahmeen in shafeecada weyn ee Nebiga ﷺ ay dhab tahay, balse ay ku dhacdo oo keliya idanka Alle. Shafeecada soo noqnoqota iyo xuduudaha uu Alle dejiyo waxay muujinayaan in badbaadada iyo gelitaanka Jannadu ugu dambayn isaga ku xiran yihiin. Qaybta ka hadlaysa dadka qalbigooda ku jira iimaan miisaan aad u yar waxaa loo fasiray inay caddayn u tahay in Muslimiinta dembiilayaasha ahi aanay la mid ahayn kuwa gaalnimo ku dhinta; way mutaysan karaan cadaab, hase yeeshee Alle naxariistiisa iyo shafeecada darteed ayuu Naarta uga soo saari karaa. Madhahibta sunnigu waxay xaqiijiyaan shafeecada sida ay xadiisyadu u sugayaan, mana u nisbeeyaan awood si madax-bannaan uga shaqaysa Alle.

Casharrada maanta
  1. Alle weydiiso gargaar, mar kasta oo shafeeco la xusana xusuusnow in isaga keliya uu go’aamiyo idanka iyo natiijada.
  2. Ha dayicin tawxiidka: ku celi qirashada iimaanka si daacad ah, kuna muuji cibaadadaada iyo camalkaaga.
  3. Ha ka quusan naxariista Alle, balse rajadaas uga dhig dhiirrigelin aad dembiyada uga fogaato oo aad u toobad keento.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.