Sahih al-Bukhari, xadiiska 7478
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ، عَمْرٌو حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى أَهُوَ خَضِرٌ، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَا مُوسَى فِي مَلإِ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ فَقَالَ مُوسَى لاَ. فَأُوحِيَ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ. فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ. فَكَانَ مُوسَى يَتْبَعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَوَجَدَا خَضِرًا، وَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa nooga warramay Abuu Xafsi Camar, waxaa nooga warramay Al-Awzaacii, waxaa ii warramay Ibn Shihaab, laga soo xigtay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah bin Mascuud, laga soo xigtay Ibn Cabbaas — raalli ha ka ahaado Allaah labadooda — in uu muran kala dhexmaray isaga iyo Al-Xurr bin Qays bin Xisn Al-Fasaarii oo ku saabsanaa saaxiibkii Muuse, ma Khadir buu ahaa iyo inkale. Markaasaa waxaa agtooda maray Ubayy bin Kacb Al-Ansaarii, markaasuu Ibn Cabbaas u yeeray oo ku yidhi: 'Aniga iyo saaxiibkaygan waxaan ku murannay saaxiibkii Muuse ee uu weydiiyey jidka uu kula kulmi lahaa. Ma ka maqashay Rasuulka Allaah ﷺ isagoo ka hadlaya arrinkiisa?' Wuxuu yidhi: 'Haa, waxaan ka maqlay Rasuulka Allaah ﷺ oo leh:
"Intii uu Muuse la fadhiyey qaar ka mid ah Banii Israa'iil, ayaa nin u yimid oo ku yidhi: 'Ma taqaannaa cid kaa cilmi badan?' Muuse wuxuu yidhi: 'Maya.' Markaasaa Allaah u waxyooday Muuse: 'Haa, addoonkeenna Khadir baa kaa cilmi badan.' Muuse wuxuu weydiiyey jidka uu kula kulmi lahaa, markaasaa Allaah kalluunka calaamad uga dhigay, waxaana lagu yidhi: 'Markaad kalluunka weydo, dib u noqo, halkaas baad kula kulmi doontaaye.' Sidaas darteed Muuse wuxuu raacay raadkii kalluunka badda dhexdeeda. Wiilkii yaraa ee Muuse la socday baa ku yidhi: 'Ma xusuusataa markii aan magangalnay dhagaxa? Waxaan illaaway kalluunkii, mana jirin cid iga illowsiisay sheegistiisa Shaydaanka mooyaane.' Muuse wuxuu yidhi: 'Taasi waa tii aan raadinaynay.' Markaasay dib ugu noqdeen raadkoodii, waxayna heleen Khadir, waxaana ku dhacay wixii Allaah ka sheekeeyey," ayuu yidhi Rasuulka Allaah ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Muuse ﷺ wuxuu qiray in Allah cilmi badan yahay, wuxuuna raadiyey Al-Khidr.
Addoon Allah leeyahay oo la kulmay Muuse, isla markaana Allah siiyey cilmi gaar ah.
Allah wuxuu Muuse siiyey kalluunka si uu ugu noqdo calaamad lagu garto meesha uu Al-Khidr kula kulmi lahaa.
Saaxiibkii yaraa ee safarka la galay Muuse, kalluunkiina watay.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in cilmi ka yimaaddo Allah, iyo in xataa nebi aanu ogaan karin cilmi Allah qof kale siiyey. Raadintii Muuse waxay muujinaysaa is-hoosaysiin iyo dadaal waxbarasho. Kulanku wuxuu kaloo ina barayaa in dhacdooyinku yeelan karaan xikmado aan markiiba muuqan; tani se marmarsiiyo uma noqonayso in la jebiyo shareecada Allah.
- Si deggan u qir waxa aanad garanayn, oo sharaxaad weydii qof cilmi leh.
- Cilmiga ku raadso samir iyo diyaar u ahaanshaha inaad dib u eegto xukunkaagii hore.
- Marka dhacdo kuu muuqato mid aan la fahmi karin, Allah hanuun weydiiso hana ku degdegin gunaanad.
Riwaayaddan isla buugga ku jirta waxay cilmiga ku xidhaa raacista hanuunka, waxayna la jaanqaadaysaa raadintii cilmi ee Muuse.
Sahih al-Bukhari · #61 (Sahih)Riwaayaddani waxay ka hadlaysaa cilmiga iyo in si taxaddar leh loo gudbiyo, taas oo ku habboon gudbinta qisada ee Ubayy ibn Kacab.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.