Sahih al-Bukhari, xadiiska 755
Waxaa weriyey Jabir ibn Samura. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Samura
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ شَكَا أَهْلُ الْكُوفَةِ سَعْدًا إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَعَزَلَهُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَمَّارًا، فَشَكَوْا حَتَّى ذَكَرُوا أَنَّهُ لاَ يُحْسِنُ يُصَلِّي، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ إِنَّ هَؤُلاَءِ يَزْعُمُونَ أَنَّكَ لاَ تُحْسِنُ تُصَلِّي قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ أَمَّا أَنَا وَاللَّهِ فَإِنِّي كُنْتُ أُصَلِّي بِهِمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَخْرِمُ عَنْهَا، أُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فَأَرْكُدُ فِي الأُولَيَيْنِ وَأُخِفُّ فِي الأُخْرَيَيْنِ. قَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ. فَأَرْسَلَ مَعَهُ رَجُلاً أَوْ رِجَالاً إِلَى الْكُوفَةِ، فَسَأَلَ عَنْهُ أَهْلَ الْكُوفَةِ، وَلَمْ يَدَعْ مَسْجِدًا إِلاَّ سَأَلَ عَنْهُ، وَيُثْنُونَ مَعْرُوفًا، حَتَّى دَخَلَ مَسْجِدًا لِبَنِي عَبْسٍ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ أُسَامَةُ بْنُ قَتَادَةَ يُكْنَى أَبَا سَعْدَةَ قَالَ أَمَّا إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّ سَعْدًا كَانَ لاَ يَسِيرُ بِالسَّرِيَّةِ، وَلاَ يَقْسِمُ بِالسَّوِيَّةِ، وَلاَ يَعْدِلُ فِي الْقَضِيَّةِ. قَالَ سَعْدٌ أَمَا وَاللَّهِ لأَدْعُوَنَّ بِثَلاَثٍ، اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ عَبْدُكَ هَذَا كَاذِبًا، قَامَ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَأَطِلْ عُمْرَهُ، وَأَطِلْ فَقْرَهُ، وَعَرِّضْهُ بِالْفِتَنِ، وَكَانَ بَعْدُ إِذَا سُئِلَ يَقُولُ شَيْخٌ كَبِيرٌ مَفْتُونٌ، أَصَابَتْنِي دَعْوَةُ سَعْدٍ. قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ فَأَنَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ قَدْ سَقَطَ حَاجِبَاهُ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ الْكِبَرِ، وَإِنَّهُ لَيَتَعَرَّضُ لِلْجَوَارِي فِي الطُّرُقِ يَغْمِزُهُنَّ.
Jaabir bin Samura wuxuu yiri: Dadkii reer Kuufa waxay Cumar uga dacwoodeen Sacad, markaasuu xilka ka qaaday oo wuxuu madax uga dhigay Cammaar. Waxay aad uga dacwoodeen Sacad, xitaa waxay sheegeen inuusan salaadda si fiican u tukan. Cumar baa u yeeray oo ku yiri,
"Abuu Isxaaqow! Dadkan waxay sheegayaan inaadan salaadda si fiican u tukan." Abuu Isxaaq wuxuu yiri, "Wallahi, waan la tukan jiray salaad la mid ah tii Rasuulka Allah ﷺ, mana dhimin jirin waxba. Salaadda Cishaha labadeeda rakcadood ee hore waan dheereyn jiray, labada dambena waan gaabin jiray." Cumar wuxuu yiri, "Abuu Isxaaqow, taas baan kaa filayay." Kadibna wuxuu la diray nin ama rag si ay dadka reer Kuufa wax uga weydiiyaan. Masjid kasta way tageen oo way weydiiyeen, dadkuna way ammaanayeen, ilaa ay ka yimaadeen masjidka qabiilka Bani Cabas. Nin la yiraahdo Usaama bin Qataada oo lagu naaneysi jiray Abuu Sacda ayaa istaagay oo yiri, "Maadaama aad noo dhaariseen, waxaan idiin sheegayaa in Sacad uusan ciidanka raaci jirin, uusan siman u qeybin jirin, uuna caddaalad samayn jirin xukunka." Markaasuu Sacad yiri, "Waxaan Allah ka baryayaa saddex arrimood: Allow! Haddii addoonkaagu been sheegayo oo uu istaagay riyo iyo sumcad doon, cimrigiisa dheeree, faqrigiisa badi, fitnadana ku rid." (Wayna dhacday). Markii dambe markii ninkaas la weydiiyo xaaladdiisa, wuxuu oran jiray waa oday duq ah oo la fitneeyay, waxaa igu dhacday ducadii Sacad. Cabdul-Malik, oo ah weriyaha hoose, wuxuu yiri: Waan arkay isaga kadib, sunniyadiisu indhihiisay daboolmeen da' darteed, wuxuuna waddooyinka ku dhibi jiray gabdhaha yaryar isagoo la kaftamayay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Saʿd wuxuu eedeymo aan xaq ahayn kaga jawaabay xaqiiqooyin, wuxuuna Alle ka baryay caddaalad.
Dadka Kuufa waxay ʿUmar uga cawdeen Saʿd ibn Abi Waqqaas, iyagoo ku eedeeyay, waxyaabo kale ka sokow, salaaddiisa iyo maamulkiisa. ʿUmar wuxuu amray in cabashooyinka la baaro; Saʿd wuu beeniyay eedeymaha, wuxuuna Alle uga baryay ninka, sida uu sheegay, been uga eedeeyay.
Halbeeg salaadeed oo ka kooban dhaqdhaqaaqyo iyo akhrisyo cayiman.
In wax loo sameeyo si dadka kale kuu arkaan ama kuu ammaanaan.
Hanti laga qabsado cadowga dagaal lagu jiro.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in madaxdu ay cabashooyinka si dhab ah u baaraan, oo aysan ku go'aan qaadan eedeymo keliya. Saxaabiga Saʿd wuxuu habka uu u tukado u soo qaatay jawaab ahaan dhaliisha, halka ʿUmar uu markhaatiyaal kala tashaday Kuufa. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in eedeymaha beenta ahi yihiin arrin culus, qofkuna Alle ka baryi karo caddaalad; mana aha dhiirrigelin guud oo qofku caro darteed habaar ugu dhawaaqayo.
- Cabashada si taxaddar leh u baar oo qofka ay khusayso dhegayso ka hor intaadan xukun gaarin.
- Sheegashooyinka culus ka hubi markhaatiyaal lagu kalsoon yahay ka hor intaadan sii faafin.
- Salaadda ku tuko sunnada la yaqaan, talo aqoon lehna raadso haddii aad ka shakisan tahay sida loo tukado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.