Sahih al-Bukhari, xadiiska 7555
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جُرْمٍ وَبَيْنَ الأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ، فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ الطَّعَامُ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ، وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا ف��قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ لاَ آكُلُهُ. فَقَالَ هَلُمَّ فَلأُحَدِّثْكَ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ " أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ". فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، ثُمَّ انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَحْمِلُنَا، وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا، ثُمَّ حَمَلَنَا، تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ فَقَالَ " لَسْتُ أَنَا أَحْمِلُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، إِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ، وَتَحَلَّلْتُهَا ".
Zahdam wuxuu yiri: Waxaa jiray xiriir wanaagsan iyo walaaltinimo dhexmaray qabiilkan Jurm iyo Ash'ariyiinta. Mar baan la fadhiyay Abuu Muusa Al-Ashcari, waxaana loo keenay cunto ay ku jirto hilib digaag, waxaana agtiisa fadhiyay nin ka tirsan Banii Taymu-laah oo u eg dadka Mawaalida ah. Abuu Muusa ayaa ninka ku casuumay inuu cuno, balse ninkii wuxuu yiri:
"Waxaan arkay digaagga oo cunaya wax wasakh ah, markaas waan dhaartay inaanan cunin digaag." Abuu Muusa ayaa ku yiri: "Kaaley aan arrintan kaaga sheekeeyee. Aniga iyo rag ka tirsan Ash'ariyiinta ayaan u nimid Nabiga ﷺ si aan uga codsanno gaadiid. Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Wallahi idinma saarayo, mana haysto wax aan idin saaro.' Kadib waxaa Nabiga ﷺ loo keenay geel laga soo furtay dagaalka, wuxuuna naga warreeystay isagoo leh: 'Xagee bay jiraan kooxdii Ash'ariyiinta?' Wuxuu amray in naloo siiyo shan neef oo geel buuran ah, kadibna waannu baxnay. Waxaan isweydiinnay: 'Maxaan samaynnay? Rasuulka Allah ﷺ wuu dhaartay inuusan na saarayn oo uusan haysan wax uu na saaro, haddana wuu na saaray. Ma illowsiinnay Rasuulka Allah ﷺ dhaartiisii! Wallahi weligeen liibaani mayno.' Markaas ayaannu dib ugu laabannay oo dhaartiisii xusuusinnay. Wuxuu yiri: 'Anigu idinma saarin, ee Allah baa idin saaray. Wallahi, haddaan dhaarto oo aan arko wax ka khayr badan, waxaan sameeyaa waxa ka khayr badan, dhaartaydana waan furtaa.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii dhaarta, ha doorto waxa wanaagsan, hana bixiyo kafaarada dhaartiisa.
Xayawaan loo adeegsado in lagu fuulo ama lagu qaado rar.
Magdhow la faray marka qof jebiyo dhaar waajib ah; xeerarkeeda waxaa lagu sheegay Qur’aanka iyo fiqiga Islaamka.
Erey macnihiisu ku xiran yahay duruufaha, kana dhigan kara qof la xoreeyey ama xulafo.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofku aanu dhaarta ka hormarin doorasho ka wanaagsan oo bannaan. Qofkii jebiya dhaar waajib ah si uu u sameeyo waxa wanaagsan, wuxuu bixinayaa kafaarada la faray. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay ka hadlaan shuruudaha iyo faahfaahinta kafaaradaas; werintani waxay tilmaamaysaa mabda’a guud ee ah in doorashada wanaagsan la hormariyo, dhaartana la kafaaro bixiyo. Nebigu ﷺ rizqiga wuxuu u nisbeeyey Allah, isagoo isla markaas baray in qofku mas’uuliyad iska saaro dhaartiisa.
- Ha ku degdegin dhaaraha; si taxaddar leh u hadal, dhaarna gal oo keliya marka loo baahdo.
- Haddii dhaartu ka hor timaaddo fal bannaan oo ka wanaagsan, dooro waxa wanaagsan oo bixi kafaarada la faray.
- Gargaarka iyo rizqiga la helo ugu dambayn Allah u nisbee, adigoo weliba gudanaya waajibaadkaaga.
Werintani waxay caddaynaysaa xeerka ah in marka doorasho ka wanaagsan timaaddo la jebiyo dhaarta, lana bixiyo kafaarada waajibka ah.
Sahih al-Bukhari · #7557 (Sahih)Werintani waxay sii faahfaahinaysaa tilmaanta Nebiga ﷺ ee ah in la sameeyo waxa wanaagsan marka dhaartu ka hor timaaddo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.