Sahih al-Bukhari, xadiiska 87
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنِ الْوَفْدُ ـ أَوْ مَنِ الْقَوْمُ ". قَالُوا رَبِيعَةُ. فَقَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ". قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، وَلاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ. فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ. قَالَ " هَلْ تَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصَوْمُ رَمَضَانَ، وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْمَغْنَمِ ". وَنَهَاهُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ. قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ، وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ. قَالَ " احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ ".
Waxaa nooga warramay Muxammad ibn Bashaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ghundar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Abuu Jamrah, wuxuu yiri: Anigu waxaan u ahaa turjumaan dhex mara Ibnu Cabbaas iyo dadka. Wuxuu yiri: Weftigii qabiilka Cabdi-Qays ayaa u yimid Nebiga ﷺ, markaasuu weydiiyey:
"Yaa weftiga ah — ama yaa qolada ah?" Waxay yiraahdeen: "Waa Rabiicah." Markaasuu ku yiri: "Soo dhawaada qolada — ama weftiga — idinkoon ceebeysnayn oo aan shallaaynayn." Waxay yiraahdeen: "Waxaan kaaga nimid meel fog, waxaana annaga iyo adiga noo dhexeeya qabiilkan gaalada ah ee Mudar, mana awoodno inaan kuu nimaadno bisha Xaraamka ah mooyaane. Sidaas darteed amar nagu sii arrin aan u sheegno dadka naga dambeeya, oo aan Jannada ku galno." Wuxuu amray afar waxyaalood, wuxuuna ka reebay afar waxyaalood. Wuxuu amray inay rumeeyaan Allah keligiis, oo Sharaf iyo Weyni leh. Wuxuu yiri: "Ma garanaysaan waxa uu yahay iimaanka Allah keligiis?" Waxay yiraahdeen: "Allah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuxuu yiri: "Waa markhaati-furka inaan ilaah jirin Allah mooyaane iyo in Muxammad yahay Rasuulka Allah, oogidda salaadda, bixinta sakada, soonka Ramadaan, iyo inaad bixisaan khums-ka (rubuca) alaabta la qaniimeystay." Wuxuuna ka reebay dubbac, xantam, iyo muzaffat. Shucbah wuxuu yiri: Mararka qaarkood wuxuu dhihi jiray naqiir, marna muqaiyar. Wuxuu yiri: "Xifdiya oo u sheega dadka idinka dambeeya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu iimaanka ku xiriiriyey cibaadada, wax-bixinta iyo barid taxaddar leh.
Weftigii ‘Abdul Qays meel fog ayay ka yimaadeen, qabiil cadowtinimo u qabayna awgeed waxay Nabiga ﷺ u safri kareen oo keliya bil xurmo leh. Sidaas darteed waxay weydiisteen tilmaamo cad oo ay gaarsiin karaan dadkii ka soo hadhay.
Shan-meelood meel ka mid ah qaniimada dagaalka oo loo bixiyo sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Noocyo weelal ah oo lagu diyaarin jiray ama lagu kaydin jiray cabbitaan sakhraamiya; digniintu waxay ku saabsanayd in taas loo isticmaalo.
Bixinta sadaqada waajibka ah ee la siiyo kooxaha xaqa u leh.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in iimaanku ka muuqdo qirashada iimaanka iyo camallo la taaban karo, sida salaadda, sakada iyo soonka. Nabigu ﷺ wuxuu udub-dhexaadka iimaanka u caddeeyey si la taaban karo. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in aqoonta si taxaddar leh loo xafido loona gudbiyo. Tafsiirka dhaqameedku wuxuu mamnuucidda weelasha la sheegay ku xiriiriyaa ka hortagga cabbitaanka sakhraamiya; ma aha mamnuucid joogto ah oo weelasha laftooda ah marka loo adeegsado waxyaabo bannaan.
- Si fiican u baro aasaaska iimaanka iyo cibaadada si aad si cad dadka kale ugu sharxi karto.
- Aqoonta lagu kalsoon yahay si taxaddar leh ugu gudbi qoyska iyo bulshada.
- Ka fogow waxyaabaha iyo caadooyinka sakhraamiya ee wax u dhimaya cibaadadaada ama waajibaadkaaga.
Werintan saxiixa ah waxay Islaamka ku tilmaamaysaa mid ku dhisan shan tiir, oo ay ku jiraan qirashada iimaanka, salaadda, sakada iyo soonka.
Sahih al-Bukhari · #85 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa qiimaha aqoonta, waxayna la xiriirtaa waxbariddii uu Nabigu ﷺ siiyey wafdiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.