Sahih al-Bukhari, xadiiska 89
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَجَارٌ، لِي مِنَ الأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ، وَهْىَ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ، وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا، فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِخَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنَ الْوَحْىِ وَغَيْرِهِ، وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ، فَنَزَلَ صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ، فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا. فَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ. قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ طَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لاَ أَدْرِي. ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ " لاَ ". فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ.
Cumar wuxuu yiri: Aniga iyo deriskeyga reer Ansaar oo ka tirsanaa Bani Umayya bin Zayd, kuna noolaa caaliyada Madiina, waxaan isku beddelan jirnay booqashada Rasuulka ﷺ. Isagu maalin buu tegi jiray, aniguna maalinta kale. Markaan tago, waxaan u keeni jiray warka maalintaas ee ku saabsan Waxyiga iyo arrimaha kale, markuu isagu tagana, sidoo kale buu ii samayn jiray. Maalin baa deriskeygii Ansaariga ahaa, markuu soo laabtay, albaabkayga si xoog ah u garaacay oo weydiiyey haddaan joogo. Waan naxay oo dibadda baan u soo baxay. Wuxuu yiri:
"Maanta wax dhacay arrin weyn." Kadib waxaan galay guryihii Xafsa, waxaanan arkay iyadoo ooyaysa. Waxaan weydiiyey: "Rasuulku ﷺ ma idin furay?" Waxay tiri: "Ma ogi." Kadib waxaan galay Nebiga ﷺ, anigoo taagan baan iri: "Ma furtay xaasaskaagii?" Nebigu ﷺ wuxuu ku jawaabay maya. Markaas baan iri: "Allaahu Akbar (Eebbe baa weyn)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar iyo deriskiisu waxay aqoonta wadaagi jireen iyagoo isu beddelanaya booqashada Nabiga ﷺ.
Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo muhaajiriintii Maka ka timid.
Xaafadaha iyo tuulooyinka ku yaal meelaha sare ee ku hareeraysan Madiina.
Farriinta uu Allaah u soo dejiyay Nebigiisa ﷺ.
Culimadu waxay warbixintan ka fahmeen in aqoonta la wadaagaa ay tahay hab sax ah oo wax lagu barto marka qofku aanu mar kasta goobta joogsan karin. Cumar iyo deriskiisu waxay isku dhaafsan jireen warar la isku halleyn karo oo ku saabsan waxyiga iyo arrimo kale. Habkoodu wuxuu sidoo kale muujinayaa muhiimadda ay leedahay in la hubiyo wararka walaaca leh: Cumar wuxuu xaqiijin ka weydiiyay Xafsa, dabadeedna Nabiga ﷺ, ka hor inta aanu gunaanad gaarin.
- Adiga iyo saaxiib waxbarasho ah ku heshiiya inaad casharrada iyo xogta la isku halleyn karo wadaagtaan.
- War muhiim ah ka hubi ilo lagu kalsoon yahay ka hor intaadan sii gudbin.
- Haddii arrin kuu caddaan weydo, si toos ah u weydii caddayn halkii aad malo-awaal xaqiiqo uga dhigi lahayd.
Werintani waxay ka hadlaysaa barashada iyo gudbinta aqoonta, waxayna la xiriirtaa iskaashigii Cumar iyo deriskiisu ugu kala war qaadan jireen.
Sahih al-Bukhari · #90 (Sahih)Werintu waxay muujinaysaa sida qofku su'aal u weydiiyo si uu aqoonta diinta toos uga helo Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.