Sahih al-Bukhari, xadiiska 950
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَسَدِيَّ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ، فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ، وَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَالَ " دَعْهُمَا " فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا. وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ، فَإِمَّا سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ " تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ، وَهُوَ يَقُولُ " دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ ". حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ " حَسْبُكِ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاذْهَبِي ".
Waxaa nooga warramay Axmed, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ibnu Wahb, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Camar, in Maxamed bin Cabdiraxmaan Al-Asadi uu uga warramay Curwah, kaas oo ka weriyey Caa'isho, waxay tiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa ii soo galay anigoo ay agtayda joogaan laba gabdhood oo heesaya heesaha Buath. Wuxuu jiifsaday firaashka wuxuuna u jeediyay wajigiisa dhanka kale. Markaas ayaa Abuu Bakar soo galay wuuna i canaantay isagoo leh, 'Ma miisaamarada Shaydaanka ayaa agtaalla Nabiga ﷺ?' Rasuulka Allah ﷺ ayaa wajigiisa u soo jeediyay xaggiisa wuxuuna yiri, 'Daaya.' Markii uu ka mashquulay, ayaan u sii isharaadeeyay gabdhaha wayna baxeen. Maalintaas waxay ahayd Ciid, dadka Suudaanta ahna waxay ku ciyaarayeen gaashaamo iyo waran. Ama anigaa weydiiyay Nabiga ﷺ ama isagaa igu yiri, 'Ma jeceshahay inaad daawato?' Waxaan iri, 'Haa.' Markaas wuxuu i taagay gadaashiisa, dhabankayguna wuxuu saarnaa dhabankiisa, isagoo leh, 'Wata, Banii Arfida!' Illaa aan ka daalo, markaasuu yiri, 'Kugu filan tahay?' Waxaan iri, 'Haa.' Wuxuu yiri, 'Tag.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu oggolaaday farxadda ku habboon Ciidda, wuxuuna Caa’isha u muujiyey tixgelin iyo kalgacal.
Xadiisku wuxuu ka warramayaa maalin Ciid ah oo laba gabdhood ay Caa’isha agteeda kaga heesayeen Bu’aath, halka Xabashiduna ay soo bandhigayeen ciyaar ay ku adeegsanayeen gaashaammo iyo waramo.
Dagaal caan ah oo dhex maray qabiilooyinka Aws iyo Khazraj ee Madiina, ka hor Islaamka.
Magac uu Nabigu ﷺ ugu yeedhay ka qaybgalayaashii Xabashida ahaa.
Maalin ciid Islaami ah oo farxad iyo dabaaldegyo bannaan ay qayb ka yihiin.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam Nawawi, waxay werintan ka fahmeen in heesaha iyo ciyaaraha bannaan ay Ciidda bannaan yihiin, haddii aan nuxurkooda iyo duruufahoodu xaaraan ahayn. Nabigu ﷺ si dabacsan ayuu Abuu Bakr u saxay, wuxuuna Caa’isha u oggolaaday inay daawato bandhigga. Culimadu sidoo kale waxay tan u arkaan tusaale naxariis iyo tixgelin ka dhexaysa lammaanaha; xadiiskuna ma aha oggolaansho guud oo nooc kasta oo muusig ama madadaalo ah.
- Ciidda u bannee farxad bannaan, adigoo isla markaas ilaalinaya xuduudaha Islaamka.
- Marka la isku khilaafo, si dabacsan uga jawaab oo aragtidaada u sharax adigoon dadka bahdilin.
- Lammaanahaaga u muuji tixgelin adigoo waqti la qaata oo rabitaankiisa si dhab ah u tixgeliya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.