Sahih al-Bukhari, xadiiska 949
Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha bint Abu Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَسَدِيَّ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ، فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ، وَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَالَ " دَعْهُمَا " فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا. وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ، فَإِمَّا سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ " تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ، وَهُوَ يَقُولُ " دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ ". حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ " حَسْبُكِ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَاذْهَبِي ".
Waxaa nooga warramay Axmad, wuxuu yiri waxaa nooga warramay Ibnu Wahb, wuxuu yiri waxaa noo sheegay Camar, in Maxamed bin Cabdiraxmaan Al-Asadi uu uga warramay Curwah, kaas oo ka weriyey Caa'ishah, tiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa ii soo galay anigoo ay agtayda joogaan laba gabdhood oo heesaya heesaha Buath. Wuxuu jiifsaday firaashka wuxuuna jeediyey wajigiisa. Kadib Abuu Bakar ayaa soo galay oo i canaantay isagoo leh, 'Ma miisaamarada Shaydaanka agtiisa Nabiga ﷺ?' Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ u jeediyey wajigiisa xaggiisa wuxuuna yiri, 'Daaya.' Markii uu ka mashquulay, ayaan u sii dhaadhiciyey labadii gabdhood wayna baxeen. Waxay ahayd maalin Ciid ah, dadkii Suudaanta ahaa waxay ku ciyaarayeen gaashaamo iyo waranno. Ama anigaa weydiiyey Nabiga ﷺ ama isagaa igu yiri, 'Ma jeceshahay inaad daawato?' Waxaan iri, 'Haa.' Markaas wuxuu i taagay gadaashiisa, dhabankayguna wuxuu saarnaa dhabankiisa, isagoo leh, 'Wata, Banii Arfidah!' Illaa aan ka caajiso, markaasuu yiri, 'Kugu filan tahay?' Waxaan iri, 'Haa.' Wuxuu yiri, 'Tag.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu oggolaaday farxadda Ciidda ee habboon, wuxuuna Caa’isha u muujiyey tixgelin iyo naxariis.
Xadiisku wuxuu ka warramayaa dhacdooyin Ciidda dhacay: laba gabdhood ayaa ka heesayey Bu’aath, Caa’ishana waxay daawanaysay bandhig gaashaammo iyo warmo wata.
Dagaal dhex maray qabiillada Aws iyo Khazraj ka hor Islaamka.
Magac uu Nabigu ﷺ ugu yeedhay ciyaartoydii Xabashida.
Maalin iid Islaami ah oo Muslimiintu isugu yimaadaan oo farxadda wadaagaan.
Culimadii hore, oo ay ka mid ahaayeen Imaam an-Nawawi iyo Ibnu Xajar, waxay dhacdadan ka fahmeen in madadaalada habboon ee Ciidda la oggol yahay, iyo in ninku tixgeliyo farxadda xaaskiisa. Gabdhuhu waxay qaadayeen heeso fudud oo ku saabsan dhacdo taariikhi ah; werintu ma xusin in qalab muusig la socday, Nabiguna ﷺ wuu u oggolaaday bandhiggooda. Sidaas darteed culimadu waxay adkeeyeen in tani aanay ahayn oggolaansho guud oo loogu talagalay hees kasta ama madadaalo kasta: nuxurka iyo duruufuhu weli waa muhiim.
- Maalmaha ciidaha u bannee hawlo farxad leh haddii nuxurkooda iyo sida loo fulinayaa habboon yihiin.
- Ha ku degdegin inaad madadaalada ka falceliso; marka hore qiimee waxa dhab ahaan dhacaya.
- Danaha dadka kuu dhow u muuji tixgelin, mararka qaarkoodna si ula kac ah farxaddooda ula wadaag.
Noocan werintu sidoo kale wuxuu sheegayaa gabdhihii Ciidda heesayey iyo Caa’isha oo daawanaysay bandhigga Xabashida.
Sahih Muslim · #2064 (Sahih)Werintani waxay taageeraysaa in Nabigu ﷺ aanu diidin heesihii Ciidda ee habboonaa ee gabdhuhu qaadayeen.
Sahih al-Bukhari · #947 (Sahih)Waxay sharraxaysaa sida Nabigu ﷺ Ciidda ugu oggolaaday bandhig la bannaystay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.