Sahih al-Bukhari, xadiiska 980
Waxaa weriyey Umm Atiyya. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Hafsa bint Sirin
- 1Abu Ma'marwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو مَعْمَرٍ
- 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Hafsa bint Sirinحَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ جَوَارِيَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ يَوْمَ الْعِيدِ، فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَأَتَيْتُهَا فَحَدَّثَتْ أَنَّ زَوْجَ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً فَكَانَتْ أُخْتُهَا مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ. فَقَالَتْ فَكُنَّا نَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى وَنُدَاوِي الْكَلْمَى، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ فَقَالَ " لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا فَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ". قَالَتْ حَفْصَةُ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ أَتَيْتُهَا، فَسَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ فِي كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ، بِأَبِي ـ وَقَلَّمَا ذَكَرَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي ـ قَالَ " لِيَخْرُجِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ أَوْ قَالَ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ شَكَّ أَيُّوبُ ـ وَالْحُيَّضُ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى، وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ". قَالَتْ فَقُلْتُ لَهَا آلْحُيَّضُ قَالَتْ نَعَمْ، أَلَيْسَ الْحَائِضُ تَشْهَدُ عَرَفَاتٍ وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا
Waxaa nooga warramay Abu Macmar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdul-Waarith, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ayuub, oo ka weriyey Xafsa binti Siiriin, waxay tiri:
"Waan ka celin jirnay gabdhahayaga inay u baxaan Salaadda Ciidda. Markaas ayaa waxaa timid haweeney degtey Qasriga Banii Khalaf, waana u tegey. Waxay ii sheegtay in ninkeeda walaasheed uu Nebiga ﷺ la galay laba iyo toban dagaal, walaasheedna ay lix dagaal la gashay. Waxay tiri: 'Waan daryeeli jirnay bukaanka, waana daaweyn jirnay dhaawacyada.' Waxayna tiri: 'Rasuulka Allow, ma dhib baa ku jirta haddii midkeen aysan soo bixin haddii aysan lahayn Jilbaab?' Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Ha u xirato saaxiibadeed jilbaabkeeda, ha ka qaybgalaan khayrka iyo ducada Mu'miniinta.'" Xafsa waxay tiri: "Markii Ummu Cadiya timid, waan u tegey oo waxaan weydiiyey arrintan. Waxay tiri: 'Haa, aabbahay ha loo gowraco Nebiga ﷺ dartiis' (mar kasta oo ay Nebiga ﷺ xusto way oran jirtay sidaas). Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Ha soo baxaan gabdhaha qaangaarka ah, kuwa xijaaban, iyo dumarka caadada qaba; laakiin dumarka caadada qaba ha ka fogaadaan Musallaha (goobta salaadda), hana ka qaybgalaan khayrka iyo ducada Mu'miniinta.'" Waxaan ku iri: 'Xitaa kuwa caadada qaba?' Waxay tiri: 'Haa, miyaanay joogin Carafaat iyo meelo kale?'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haweenka waxaa lagu boorrinayaa inay ka qaybgalaan kulanka Ciidda iyagoo si habboon u asturan.
Dhar dibadeed oo jirka astura marka qofku bannaanka u baxayo.
Meesha lagu tukado salaadda Ciidda.
Gabdho da'da qaangaarnimada gaaray oo aan weli la guursan.
Culimadu waxay riwaayaddan ka fahmeen in haweenka lagu dhiirrigelinayo inay yimaadaan kulanka Ciidda oo ay ka qaybgalaan ducada mu'miniinta. Haweeneyda caadada qabta kama qaybqaadato salaadda, waxayna ka fogaataa goobta salaadda, balse waxay ka qayb geli kartaa khayrka kulanka. Riwaayaddu sidoo kale waxay tilmaamaysaa is-caawin wax-ku-ool ah: haweeney aan haysan dhar dibadeed way ka amaahan kartaa haweeney kale. Fuqahadu way ku kala aragti duwan yihiin heerka saxda ah ee xukunka dhiirrigelintan, hase yeeshee waxay adkeeyaan shuruudaha asturnaanta habboon iyo ka fogaanshaha falalka xaaraanta ah.
- Kulamada Ciidda haweenka u fududeeya, si ficil ahna u caawiya qofka u baahan dhar asturan oo habboon.
- Qofka caadada qabta wuxuu ka qaybgeli karaa kulanka oo ducada wuu dhegeysan karaa, balse waa inuu ka fogaadaa goobta salaadda.
- Kulamada diimeed ee wadajirka ah ka sameeya xeerar cad oo ku saabsan asturnaanta iyo ka qaybgalka ixtiraamka leh.
Riwaayaddan Ummu Catiyya waxay la jaanqaadaysaa baaqa haweenka loogu yeerayo inay bannaanka u baxaan maalinta Ciidda.
Sahih al-Bukhari · #324 (Sahih)Qoraalkani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa gabdhaha da'da yar ee Ciidda u baxa iyo dhiirrigelinta inay goobjoog ka noqdaan khayrka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.