Sahih al-Bukhari, xadiiska 979
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الْفِطْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ ـ رضى الله عنهم ـ يُصَلُّونَهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ، ثُمَّ يُخْطَبُ بَعْدُ، خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجْلِسُ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ مَعَهُ بِلاَلٌ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ} الآيَةَ ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا " آنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ". قَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ. لاَ يَدْرِي حَسَنٌ مَنْ هِيَ. قَالَ " فَتَصَدَّقْنَ " فَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ لَكُنَّ فِدَاءٌ أَبِي وَأُمِّي، فَيُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ. قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ الْفَتَخُ الْخَوَاتِيمُ الْعِظَامُ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ.
Wuxuu yidhi Ibnu Jurayj: Waxaa ii warramay Al-Xasan binu Muslim, oo ka weriyey Daawuus, isna ka weriyey Ibnu Cabbaas — raḍiya Allāhu ʿanhumā — wuxuu yidhi:
"Waxaan la tukaday Salaadda Ciidul-Fidriga Nebiga ﷺ, Abuu Bakar, Cumar iyo Cusmaan — raḍiya Allāhu ʿanhum. Waxay tukan jireen salaadda kahor khudbada, kadibna way khudbayn jireen. Nebigu ﷺ wuu soo baxay, waxaanan moodaa inaan hadda arkayo isagoo gacantiisa ku fadhiisinaya dadka. Kadibna wuxuu dhex maray safafka isagoo ay wehelinayaan Bilaal ilaa uu u yimid dumarka. Wuxuu akhriyey aayadda: 'Nebiyow, marka ay kuu yimaadaan haweenka mu’minaatka ah ee kula ballamaya...' (ilaa dhamaadka aayadda). Markii uu dhammeeyey akhriskeeda, wuxuu yidhi: 'Ma fulinaysaan ballantaas?' Hal haweenay ah mooyaane cid kale kama jawaabin, waxay tidhi: 'Haa.' Xasan ma garanayn cidda ay ahayd. Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: 'Sadaqaysta.' Bilaal wuxuu fidhiyey maradiisii wuxuuna yidhi: 'Keena sadaqada, aabbahay iyo hooyaday ha idiin furtaan.' Markaasay dumarku ku tuureen maradii Bilaal fatkh-yadooda (faraantiga waaweyn) iyo faraantiyada kale." Cabdur-Rasaaq wuxuu yidhi: "Fatkh waa faraanti waaweyn oo xilligii Jaahiliyada la xidhan jiray."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaadda Ciidda ka dib, Nebigu ﷺ wuxuu haweenka ku dhiirrigeliyey inay sadaqo bixiyaan.
Wacdiga diineed ee la jeediyey salaadda Ciidda.
Ballan lala galo Alle oo ah in la adeeco lana ilaaliyo waajibaadka diineed ee la xusay.
Faraanti weyn oo, sida xadiisku sheegayo, la xidhan jiray xilligii Islaamka ka hor.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in salaadda Ciiddu ka horreyso khudbadda, iyo in imaamku haweenka si toos ah wax u bari karo, uguna dhiirrigelin karo sadaqada. Xadiisku wuxuu kaloo muujinayaa in haweenku si madax-bannaan wax u bixin kareen. Madhhabyadu waxay xeerarka gaarka ah ee salaadda Ciidda iyo ka qaybgalkeeda ku faahfaahiyaan qaab-dhismeedkooda fiqhi ee ballaaran; qoraalkan oo keliya lagama go’aamin karo dhammaan faahfaahintaas.
- Maalinta Ciidda si ula kac ah wax uga sii dadka baahan, xataa haddii ay tahay hadiyad yar.
- Hubi in wacdiyada diintu si toos ah haweenka u gaadhaan, oo ay helaan fursad ay su’aalo ku weydiiyaan kana qaybqaataan.
- Muhiimad sii kala horraynta salaadda Ciidda iyo khudbadda, kuna dayo dhaqankii Nebiga ﷺ.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa kala horraynta salaadda Ciidda iyo khudbadda, wuxuuna gacan ka geystaa in dhacdada uu Ibnu Cabbaas sheegay macnaheeda la fahmo.
Sahih al-Bukhari · #980 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa haweenkii aaday salaadda Ciidda, wuxuuna la xidhiidhaa joogitaanka iyo ka qaybgalka haweenka Ciidda.
Sahih al-Bukhari · #981 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sharraxayaa ka qaybgalka haweenka kulanka Ciidda, wuxuuna bixiyaa macne dheeraad ah oo ku saabsan khudbaddii gaarka ahayd ee haweenka loo jeediyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.