Sahih al-Bukhari, xadiiska 983
Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَالَ " مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسْكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَتِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ". فَقَامَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ نَسَكْتُ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ، وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ فَتَعَجَّلْتُ وَأَكَلْتُ وَأَطْعَمْتُ أَهْلِي وَجِيرَانِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ". قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقَ جَذَعَةٍ، هِيَ خَيْرٌ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ، فَهَلْ تَجْزِي عَنِّي قَالَ " نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ".
Waxaa nooga warramay Musaddad, wuxuu yiri waxaa nooga warramay Abu Al-Axwas, wuxuu yiri waxaa nooga warramay Mansuur bin Al-Muctamir, oo ka weriyey Ash-Shacbi, oo ka weriyey Al-Baraa' bin Caasib, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ ayaa khudbeeyey Maalinta Naxriga (Ciidda) salaadda kadib, wuxuuna yiri:
"Qofkii tukada salaaddeena oo qala xoolihiisa sida aan u qalnay, wuxuu helay ajarka nusugga (cibaadada). Qofkii se qala intaan salaadda la tukan, taasi waa hilib ari caadi ah." Markaas ayaa Abu Burdah bin Niyaar istaagay oo yiri: "Rasuulkii Allow! Wallaahi waan qalay xoolahayga intaan salaadda u bixin kahor. Waxaan ogaa in maanta ay tahay maalmo cunto iyo cabitaan, markaasaan degdegay oo aniga iyo ehelkayga iyo deriskayguba waannu cunnay." Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri: "Taasi waa hilib ari caadi ah." Wuxuu yiri: "Waxaan haystaa ri' yar (jadha'ah) oo ka khayr badan laba neef oo ari ah, miyay iga gudaysaa?" Wuxuu yiri ﷺ: "Haa, way kaa gudaysaa, laakiin cid dambe kama gudi doonto kadib adiga."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haddii neef la qalo ka hor salaadda Ciidda, looma tirinayo udxiyo, marka laga reebo xaaladda gaarka ah ee la sheegay.
Abuu Burda ibn Niyar ayaa sheegay inuu gawracay ka hor salaadda Ciidda si uu u quudiyo qoyskiisa iyo deriskiisa. Nabiga ﷺ wuxuu caddeeyey in hilibkaasi ahaa hilib caadi ah ee aanu ahayn udxiyo, balse xaaladdiisa gaarka ah darteed wuxuu u oggolaaday inuu neef ari oo yar u bixiyo udxiyo.
Maalinta tobnaad ee Dul-Xijjah, markaas oo Muslimiintu tukadaan salaadda Ciidda oo ay gawracaan xoolaha udxiyada.
Cibaado xoolo lagu gawraco oo Alle loogu dhowaado; halkan waxaa loola jeedaa udxiyada.
Neef ka yar da’da caadiga ah ee looga baahan yahay xoolaha udxiyada; Nabiga ﷺ wuxuu Abuu Burda u sameeyey ka-reebis gaar ah.
Culimadu waxay ka fahmeen in udxiyadu ansaxdo kaddib salaadda Ciidda qofkii salaaddaas tukada; qofkii ka hor gawracana wuxuu helay hilib, balse ma uusan gudan udxiyo. Afarta madhhab ee fiqhiga Sunniga ahi waxay ka hadlaan waqtiga saxda ah ee ay bilaabato iyo ka-reebitaannada, iyagoo daliishanaya werinno kale oo la xiriira. Oggolaanshaha Abuu Burda waxaa loo arkaa ka-reebis isaga u gaar ah, mana aha xeer guud oo dadka kale khuseeya.
- Sug ilaa salaadda Ciidda la tukado ka hor intaadan gawricin udxiyadaada.
- Hore uga hubi caalim lagu kalsoon yahay xeerarka waqtiga gawraca iyo shuruudaha neefka udxiyada.
- Hilibka udxiyada la wadaag qoyska iyo deriska, adigoo ilaalinaya kala horraynta cibaadada ee la faray.
Werintani sidoo kale waxay xustaa salaadda Ciidda iyo khudbadda Maalinta Udxiyada, waxayna waafaqsan tahay kala horraynta halkan la adkeeyey.
Sahih al-Bukhari · #985 (Sahih)Nabiga ﷺ wuxuu marka hore tukaday salaadda, dabadeed khudbeeyey, ka dibna wuxuu gawracay neefkiisii udxiyada.
Sahih al-Bukhari · #954 (Sahih)Werintani waxay sheegaysaa in qofkii gawraca ka hor salaadda ay ahayd inuu mar kale gawraco; taasina waxay adkaynaysaa in gawracii koowaad aanu udxiyo ahayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.