Sahih Muslim, xadiiska 10
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Zuhayr ibn Harbwuxuu u sheegay Muslimزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ
- 2Jarirجَرِيرٌ
- 3Umaraعُمَارَةَ
- 4Abu Zur'aأَبِي زُرْعَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ - عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَلُونِي " فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ . فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " لاَ تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِيمَانُ قَالَ " أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لاَ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنَ الْغَيْبِ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ اللَّهُ " . ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَىِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رُدُّوهُ عَلَىَّ " فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا " .
Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb, waxaa noo warramay Jariir, ka yimid Cumaarah — oo ah ina Al-Qacqac — ka yimid Abuu Zurcah, ka yimid Abuu Hurayrah, oo yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri,
"I weydiiya." Laakiin way ka xishoodeen inay wax weydiiyaan. Markaasaa nin baa yimid oo jilbahiisa ag fariistay. Wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow, maxay tahay Islaamku?" Wuxuu yiri, "Inaanad Allah waxba la wadaajin, oogtid salaadda, bixisid sakada, soonna Ramadaan." Ninkii wuxuu yiri, "Run baad sheegtay." Kadib wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow, maxay tahay Iimaanku?" Wuxuu yiri, "Inaad rumeysato Allah, malaa'igtiisa, kitaabkiisa, la kulankiisa, rusushiisa, aad rumeysato sarakicinta, iyo inaad rumeysato Qadarka oo dhan." Ninkii wuxuu yiri, "Run baad sheegtay." Wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow, maxay tahay Ixsaanku?" Wuxuu yiri, "Inaad Allah u caabuddo sidii adigoo arkaya, waayo haddaadan arkeynin, Isagu wuu ku arkayaa." Ninkii wuxuu yiri, "Run baad sheegtay." Wuxuu yiri, "Rasuulkii Allow, goormay Saacaddu dhacaysaa?" Wuxuu yiri, "Ka la weydiiyey wax badan kama oga ka wax weydiiyey, laakiin waxaan kuu sheegi doonaa calaamadaheeda: Haddaad aragto addoon dumar ah oo dhalaysa sayidkeedii, taasina waa calaamadeeda; haddaad aragto dad caga cad, qaawan, dhego la', iyo carrab la' oo boqorro ka noqday dhulka, taasina waa calaamadeeda; haddaad aragdo daajiyeyaasha xoolaha oo ku tartamaya dhismaha guryaha dhaadheer, taasina waa calaamadeeda. Shanta arrimood ee qaybka ah, cid aan Allah ahayni ma oga." Kadibna wuxuu akhriyey aayadda: {Allah agtiisa ayay ka tahay aqoonta Saacadda, Isagaana soo dejiya roobka, ogna waxa uurka ku jira. Nafna ma oga waxay berri kasban doonto, nafna ma oga dhulka ay ku dhiman doonto. Allah waa Oge Xog-ogaal ah.} Kadib ninkii wuu kacay, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, "Iigu celiya." Way raadiyeen laakiin way waayeen. Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri, "Kaasi wuxuu ahaa Jibriil, wuxuu doonayay in la idin baro maadaama aydaan weydiinin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiisku wuxuu barayaa Islaamka, iimaanka iyo ixsaanka, wuxuuna sheegayaa in waqtiga Saacaddu uu Alle keliya og yahay.
Nabiga ﷺ wuxuu saxaabada ku dhiirrigeliyey inay su’aalo weydiiyaan. Jibriil wuxuu u yimid isagoo nin u eg, wuxuuna wax baray isagoo su’aalo weydiinaya.
Camalka muuqda ee diinta, oo ay ka mid yihiin ka fogaanshaha sanam-caabudka, salaadda, sakada iyo soonka Ramadaan.
Rumaynta Alle, malaa’igtiisa, kutubtiisa iyo rusushiisa, soo bixidda qiyaamaha iyo qaddarka Eebbe.
Inaad Alle u caabuddo adigoo si qoto dheer u og inuu ku arkayo, inkastoo aadan adigu arag.
Culimadu waxay werintan u arkaan qoraal aasaasi ah oo ka hadlaya caqiidada iyo cibaadada: Islaamku halkan wuxuu ka kooban yahay camallo muuqda oo muhiim ah, iimaankuna aasaaska caqiidada, ixsaankuna waa feejignaanta ugu sarraysa ee cibaadada. Hadalka ku saabsan Saacaddu wuxuu ina barayaa in ogaanshaha waqtigeeda saxda ah Alle u gaar yahay; calaamadaha la sheegayna qofna ma siinayaan aqoon ku saabsan taariikhda ay dhacayso. Afarta madhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin waajibnimada waajibaadka diineed ee la xusay, xadiiskuna wuxuu kaloo nagu boorrinayaa raadinta aqoonta iyo su’aal weydiinta.
- Maalin kasta waqti u qoondee barashada aasaaska iimaanka, culimo lagu kalsoon yahayna su’aalo cad weydii.
- Salaadahaaga iyo waajibaadka kale u gut si feejigan, adigoo og in Alle ku arkayo.
- Ku dadaal toobad iyo camal wanaagsan halkii aad ka mala-awaali lahayd waqtiga Saacaddu dhacayso.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa su’aalihii Jibriil ee ku saabsanaa Islaamka, iimaanka iyo ixsaanka, waxayna dhammaystiraysaa sharraxaadda xadiiskan.
Sahih Muslim · #9 (Sahih)Isla dhacdadan waxbarasho ee caanka ahi waxay ka hadlaysaa fikradaha aasaasiga ah ee diinta, waxayna gacan ka geysataa caddaynta kala soocidda Islaamka, iimaanka iyo ixsaanka.
40 Hadith van an-Nawawi · #2 (Sahih)Noocani wuxuu ka warramayaa sida Jibriil u baray saxaabada isagoo su’aalo ka weydiinaya diinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.