Sahih Muslim, xadiiska 127
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالاَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ " . بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - قَالاَ جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلاَّ بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ " . ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ * لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ}
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Xafsu bin Ghiyaath, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Abu Sufyaan, oo ka weriyey Jaabir, iyo Abu Saalix, oo ka weriyey Abu Hurayrah, labadooduba waxay yiraahdeen: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka." Sida xadiithka Ibnu Al-Musayyib ee ka soo jeeda Abu Hurayrah. Oo waxaa ii warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Wakiic, iyo waxaa ii warramay Muxammad bin Al-Muthannaa, waxaa nooga warramay Cabdirraxmaan - macnihiisu yahay Ibnu Mahdii - labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Abu Az-Zubayr, oo ka weriyey Jaabir, oo yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka yiraahdaan 'Laa ilaaha illallaah'. Marka ay yiraahdaan 'Laa ilaaha illallaah', waxay iga badbaadsheen dhiiggooda iyo hantidooda, wixii xaqa ah mooyaane, xisaabtooduna waxay u taallaa Allah." Kadibna wuxuu akhriyey aayadda: {"Adigu waxaad tahay oo kaliya mid wax xusuusiya. Adigu iyaga kama tihid mid xukuma."}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qirashada iimaanku waxay ilaalisaa nafta iyo hantida, halka xukunka ugu dambeeya uu Allah u sugnaado.
Tani waxay ka hadlayso dagaal hubaysan oo ku jira duruufaha waajibaadkii nebinnimada iyo xeerarka shareecada Islaamka; ma aha amar la siinayo Muslimiinta gaarka ah inay dadka iimaanka ku khasbaan.
Ilaalintu kama reebayso qofka mas’uuliyadda sharciga ah. Keliya hannaan garsoor oo sharci ah, oo ay fuliyaan hay’ado awood u leh, ayaa go’aamin kara in sabab sharci oo la aqoonsan yahay jirto.
Dadku waxay qiimeeyaan qirashada iimaanka ee muuqata; Allah ayaa og xaaladdooda gudaha, ugu dambayntiina qof kasta xisaabinaya.
Culimada hore waxay sharxaan inaan werintan laga goyn karin Qur’aanka iyo qoraallada kale ee nebinnimada. Amarka dagaalku ma aha in dadka si khasab ah loo islaamaysiiyo: Qur’aanku wuxuu sheegayaa inaan diinta lagu khasbin, wuxuuna Rasuulka ﷺ ku tilmaamayaa waaniye, ee aanu ahayn mid dadka xukuma. Qirashada iimaanku waxay ilaalisaa nafta iyo hantida; ka-reebitaanku wuxuu tilmaamayaa xuquuq sharci ah oo la go’aamiyey, mana tilmaamayo rabshad qofku iskiis u fuliyo. Culimada mad-habyada fiqhiga Sunniga ahi xeerarkan waxay ku xidhaan awood sharci ah iyo garsoor. Daacadnimada gudaha iyo xisaabta ugu dambaysa waxay u sugnaadeen Allah.
- Ilaali nafta iyo hantida dadka kale, kana fogow rabshad qofku iskiis u fuliyo.
- Dadka ha ku xukumin wax Allah keliya og yahay oo ku saabsan rumaysadkooda gudaha.
- Qoraallada dagaalka ka hadlaya ku akhri xeerarka caddaaladda, awoodda sharci iyo mamnuucidda khasabka diinta.
Werintan isla kitaabka ku jirta waxay qirashada iimaanka ku xidhaysaa ilaalinta nafta iyo hantida, waxayna caawinaysaa in weedha macnaheeda guud ahaan loo fahmo.
Sahih Muslim · #128 (Sahih)Werinta ku dhow waxay sidoo kale ka hadlaysaa qirashada iimaanka iyo saamaynta ay ku leedahay ilaalinta dadka.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiskani wuxuu qirashada iimaanka ku tilmaamayaa aasaaska Islaamka, sidaasna wuxuu macne dheeraad ah uga bixinayaa muhiimadda erayada ‘Ilaah xaq lagu caabudo ma jiro Allah mooyee’.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.