Kitaabka Masaajidda iyo Goobaha Salaadda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 1347

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Masaajidda iyo Goobaha Salaadda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - وَهَذَا حَدِيثُ قُتَيْبَةَ أَنَّ فُقَرَاءَ، الْمُهَاجِرِينَ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالدَّرَجَاتِ الْعُلَى وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ وَلاَ نَتَصَدَّقُ وَيُعْتِقُونَ وَلاَ نُعْتِقُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَلاَ أُعَلِّمُكُمْ شَيْئًا تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَتَسْبِقُونَ بِهِ مَنْ بَعْدَكُمْ وَلاَ يَكُونُ أَحَدٌ أَفْضَلَ مِنْكُمْ إِلاَّ مَنْ صَنَعَ مِثْلَ مَا صَنَعْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُونَ وَتُكَبِّرُونَ وَتَحْمَدُونَ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ مَرَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو صَالِحٍ فَرَجَعَ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا سَمِعَ إِخْوَانُنَا أَهْلُ الأَمْوَالِ بِمَا فَعَلْنَا فَفَعَلُوا مِثْلَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ غَيْرُ قُتَيْبَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ اللَّيْثِ عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ قَالَ سُمَىٌّ فَحَدَّثْتُ بَعْضَ أَهْلِي هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ وَهِمْتَ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتُكَبِّرُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى أَبِي صَالِحٍ فَقُلْتُ لَهُ ذَلِكَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ حَتَّى تَبْلُغَ مِنْ جَمِيعِهِنَّ ثَلاَثَةً وَثَلاَثِينَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَجْلاَنَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ رَجَاءَ بْنَ حَيْوَةَ فَحَدَّثَنِي بِمِثْلِهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Caasim bin An-Nadr At-Taymi, waxaa nooga warramay Al-Muctamir, waxaa nooga warramay Cubaydullaah, wuxuuna yiri: Waxaa kale oo nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth, oo ka weriyey Ibn Cajlaan, labadooduba waxay ka weriyeen Sumayy, isna ka weriyey Abuu Saalix, isna ka weriyey Abuu Hurayrah — kanna waa xadiiska Qutaybah — in masaakiintii Muhaajiriinta ay u yimaadeen Rasuulka Allah ﷺ oo ay ku yiraahdeen:

"Dadkii hantida badnaa waxay qaateen darajooyinka sare iyo raaxada waarta." Markaasuu ﷺ weydiiyey: "Taasi sidee bay ku dhacday?" Waxay yiraahdeen: "Way tukadaan sida aan u tukanno, wayna soomaan sida aan u soonno, laakiin way sadaqaystaan annaguna ma sadaqaysanno, wayna addoomo xorreeyaan annaguna ma xorreyno." Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Ma idin baraa wax aad ku gaartaan kuwii idinka horreeyey, aadna kaga hormartaan kuwii idinka dambeeya, oo uusan qofna idinka fadli badnayn mooyaane kii sameeya wax la mid ah waxaad samaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Haa, Rasuulkii Allow." Wuxuu yiri ﷺ: "Subxaanallaah, Allaahu Akbar, iyo Alxamdulillaah dhaha dabadaa salaad kasta saddex iyo soddon jeer." Abuu Saalix wuxuu yiri: Masaakiintii Muhaajiriinta ayaa dib ugu laabtay Rasuulka Allah ﷺ iyagoo leh: "Walaalahayo dadkii maalhaysta ahaa way maqleen waxaan samaynay markaasay nagu daydeen." Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri: "Taasi waa fadliga Allah ee uu siiyo cidduu doono." Kuwo aan Qutaybah ahayn ayaa xadiiskan ku daray, oo ka weriyey Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Cajlaan: Sumayy wuxuu yiri: Xadiiskan waxaan u sheegay qaar ka mid ah ehelkayga, markaasuu midkood yiri: "Waad khaldantay; wuxuu ﷺ yiri: 'Subxaanallaah dheh saddex iyo soddon jeer, Alxamdulillaah dheh saddex iyo soddon jeer, Allaahu Akbar dheh saddex iyo soddon jeer.'" Markaasaan ku laabtay Abuu Saalix oo arrintaas u sheegay. Gacanta ayuu i qabtay oo wuxuu yiri: "Allaahu Akbar, Subxaanallaah, Alxamdulillaah, Allaahu Akbar, Subxaanallaah, Alxamdulillaah," ilaa inta ay dhammaantood ka gaarayaan saddex iyo soddon. Ibn Cajlaan wuxuu yiri: Xadiiskan waxaan u sheegay Rajaa' bin Xaywah, wuxuuna iiga warramay mid la mid ah oo ka yimid Abuu Saalix, oo ka yimid Abuu Hurayrah, oo ka yimid Rasuulka Allah ﷺ.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Salaad kasta ka dib, tasbiixda, takbiirta iyo taxmiiddu waxay leeyihiin ajar weyn.

Asalka iyo sababta

Muhaajiriintii faqiirka ahaa waxay Nabiga ﷺ u sheegeen in mu’miniinta hodanka ahi ay ajar badan heli karaan iyagoo sadaqo dheeraad ah bixiya oo addoomo xoreeya. Markaas ayuu baray dikriga salaadda ka dib.

Erayada adag oo la sharxay
Muhaajiriin

Muslimiintii Maka uga hijrooday Madiina diintooda darteed.

Tasbiix

In Alle la weyneeyo iyadoo la leeyahay: Subxaanallaah.

Taxmiid

In Alle la ammaano iyadoo la leeyahay: Alxamdulillaah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tan ka fahmeen in dikriga salaadda waajibka ah ka dib uu leeyahay fadli weyn, iyo in mu’miniintu siyaabo kala duwan ku samayn karaan camal wanaagsan. Xadiisku wuxuu xusay in Alle la weyneeyo, la ammaano oo la wayneeyo mid kasta soddon iyo saddex jeer; qoraalka dheeraadka ahna wuxuu tilmaamayaa in weedhahan la isu beddelo ilaa wadartu gaadho soddon iyo saddex. Sidaas darteed culimadu waxay ka hadleen qaabab kala duwan oo ducooyinkan la soo weriyey. Hadalka ku saabsan in la gaadho oo la dhaafo kuwa kale wuxuu dhiirrigelinayaa ku tartanka cibaadada, ee ma aha in laga hinaaso hantida dadka kale.

Casharrada maanta
  1. Salaadahaaga waajibka ah ka dib waqti deggan sii tasbiixda, taxmiidda iyo takbiirta, adigoo raacaya qaab la soo weriyey.
  2. Haddii aad lacag yar haysato, raadi siyaabo kale oo aad Alle ugu adeegto, sida dikri, salaad iyo dadka oo la caawiyo.
  3. Camalka wanaagsan ee dadka kale ha kugu dhiirrigeliyo cibaado, hana kugu dhalin hinaase.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.