Sahih Muslim, xadiiska 2297
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Abdullah ibn Numayrwuxuu u sheegay Muslimمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ
- 2Aabbihii, Abdullahأَبِي
- 3Abd al‑Malikعَبْدُ الْمَلِكِ
- 4Abu az‑Zubayrأَبِي الزُّبَيْرِ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ وَلاَ بَقَرٍ وَلاَ غَنَمٍ لاَ يُؤَدِّي حَقَّهَا إِلاَّ أُقْعِدَ لَهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَطَؤُهُ ذَاتُ الظِّلْفِ بِظِلْفِهَا وَتَنْطِحُهُ ذَاتُ الْقَرْنِ بِقَرْنِهَا لَيْسَ فِيهَا يَوْمَئِذٍ جَمَّاءُ وَلاَ مَكْسُورَةُ الْقَرْنِ " . قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا حَقُّهَا قَالَ " إِطْرَاقُ فَحْلِهَا وَإِعَارَةُ دَلْوِهَا وَمَنِيحَتُهَا وَحَلَبُهَا عَلَى الْمَاءِ وَحَمْلٌ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلاَ مِنْ صَاحِبِ مَالٍ لاَ يُؤَدِّي زَكَاتَهُ إِلاَّ تَحَوَّلَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتْبَعُ صَاحِبَهُ حَيْثُمَا ذَهَبَ وَهُوَ يَفِرُّ مِنْهُ وَيُقَالُ هَذَا مَالُكَ الَّذِي كُنْتَ تَبْخَلُ بِهِ فَإِذَا رَأَى أَنَّهُ لاَ بُدَّ مِنْهُ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي فِيهِ فَجَعَلَ يَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdullaahi bin Numayr, waxaa nooga warramay aabbahay, waxaa nooga warramay Cabdul-Malik, ka soo xigtay Abuz-Zubayr, ka soo xigtay Jaabir bin Cabdullaahi, in Nabigu ﷺ yiri:
"Ma jiro qof leh geel, lo', ama ido iyo ri' oo aan gudan xaqa ku waajibay xoolahaas, illaa maalinta Qiyaamaha waxaa lagu fadhiisin doonaa dhul siman oo bacaad ah, waxaana ku dul mari doona xoolaha qaba sumanka iyagoo ku tumanaya summankooda, kuwa leh geeskana way ku mudmudi doonaan geeskooda. Maalintaas ma jiri doono xoolo aan gees lahayn ama geeska ka jaban." Waxaan nidhi: "Rasuulallaahow, maxay tahay xaqa xoolahaas?" Wuxuu yiri: "Waa in la amaahiyo labka xoolaha, in la amaahiyo baaldiga biyaha, in laga faa'iidaysto caanaha, in lagu waraabiyo meel biyo leh, iyo in lagu qaado jidka Alle. Sidoo kale, ma jiro qof leh maal oo aan bixin Sakada, illaa maalintiisa Qiyaamaha maalkiisu wuxuu isu beddeli doonaa mas calaacal ah oo sun leh, kaas oo daba socon doona qofka meel kasta oo uu aado, isagoo ka cararaya, waxaana lagu dhihi doonaa: 'Kani waa maalkaagii aad ka bakhayli jirtay.' Markuu arko inaanay waddo kale jirin, wuxuu gacantiisa gelin doonaa afka maska, maskuna wuxuu u cuni doonaa sida ratigu u cuno calafka."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii Zakada qariya, hantidiisu waxay ula imanaysaa ciqaab ahaan.
Marka laga reebo Zakada waajibka ah, xoolaha waxaa ka mid ah kaalmooyin la sheegay, sida in la amaahiyo neef taran ama loo oggolaado in caanihiisa la liso.
Mas aan timo ama qolof ku lahayn madaxa; xadiisku sidaas ayuu ku tilmaamayaa ciqaabta qofka Zakada qariya.
Meel bannaan oo siman oo ay xooluhu ku tuntaan oo ku mudaan qofka iska leh.
Culimada waxay tan ka fahmeen in Zakadu tahay xuquuq waajib ah oo hantida ku waajibta, qariskeeduna yahay dembi weyn. Sharaxaadda hantida maalinta Qiyaame u soo muuqanaysa ciqaab ahaan waxay adkaynaysaa masuuliyadda hantida. Adeegyada xoolaha loo fidiyo ee la xusay waxay sidoo kale muujinayaan muhiimadda deeqsinimada iyo is-caawinta; hase yeeshee ma beddelaan Zakada waajibka ah.
- Zakadaada si taxaddar leh u xisaabi, waqtigeedana sii dadka xaqa u leh.
- Hantidaada u arag amaano iyo masuuliyad laguu dhiibay, ee ha u arkin hanti adiga kuu gaar ah oo keliya.
- Meesha aad awooddo ku dar kaalmo wax-ku-ool ah, sida gaadiid, biyo ama cunto.
Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah ugu xigtaa xadiiskan Kitaabka Zakada, waxayna ka hadlaysaa masuuliyadda hantida iyo Zakada.
Sahih Muslim · #2296 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay taageeraysaa doodda ku saabsan waajibka bixinta Zakada lagu leeyahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.