Sahih Muslim, xadiiska 2456
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، ح . وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيُّ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَالضَّحَّاكُ الْهَمْدَانِيُّ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَقْسِمُ قَسْمًا أَتَاهُ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَيْلَكَ وَمَنْ يَعْدِلُ إِنْ لَمْ أَعْدِلْ قَدْ خِبْتَ وَخَسِرْتَ إِنْ لَمْ أَعْدِلْ " . فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنه يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ - وَهُوَ الْقِدْحُ - ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ . آيَتُهُمْ رَجُلٌ أَسْوَدُ إِحْدَى عَضُدَيْهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ " . قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ - رضى الله عنه - قَاتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ فَأَمَرَ بِذَلِكَ الرَّجُلِ فَالْتُمِسَ فَوُجِدَ فَأُتِيَ بِهِ حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهِ عَلَى نَعْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي نَعَتَ .
Waxaa ii warramay Abu Daahir, waxaa noo sheegay Cabdullaahi bin Wahb, waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, waxaa ii sheegay Abu Salamah bin Cabdir-Raxmaan, oo ka weriyey Abu Saciid Al-Khudri. Sidoo kale waxaa ii warramay Xarmalah bin Yaxye iyo Axmed bin Cabdir-Raxmaan Al-Fihri, waxay yidhaahdeen: Waxaa noo sheegay Ibn Wahb, waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, waxaa ii sheegay Abu Salamah bin Cabdir-Raxmaan iyo Ad-Daxxaak Al-Hamdaani, in Abu Saciid Al-Khudri uu yidhi: Annagoo la joogna Rasuulka Allah ﷺ isagoo qaybinaya xoolo dagaal, ayaa waxaa u yimid Dul-Khuwaysirah, oo ahaa nin reer Banu Tamiim ah, wuxuuna yidhi: 'Rasuulkii Allow, cadaalad samee!' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: 'Hooggaaye! Yaa cadaalad samaynaya haddaan anigu cadaalad samayn waayo? Waad khasaartay oo luntay haddaan anigu cadaalad samayn waayo.' Cumar bin Al-Khadhaab (Allah ha ka raalli noqdee) wuxuu yidhi: 'Rasuulkii Allow, ii ogolow inaan qoorta ka gooyo.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: 'Iska daa, maxaa yeelay wuxuu leeyahay asxaab aad salaaddooda iyo soonkooda ku liidi doontaan marka loo eego salaaddiinna iyo soomkiinna. Waxay akhrinayaan Qur'aanka laakiin kama dhaafi doono carcartooda. Diinta Islaamka way ka dhex bixi doonaan sida fallaadhu uga dhex baxdo ugaadha la toogtay; marka la eego birtiisa waxba laguma arko, marka la eego qoriinkiisa waxba laguma arko, marka la eego udubkiisa waxba laguma arko, marka la eego baalkiisana waxba laguma arko—waayo si degdeg ah buu u dhex maray iyadoon wasakh ama dhiig ku dhegin. Calaamadoodu waa nin madow oo mid ka mid ah gacmihiisa sare uu la eg yahay naaska haweeneyda ama hilib ruxmaya. Waxay soo bixi doonaan xilli dadku kala qaybsan yihiin.' Abu Saciid wuxuu yidhi: 'Waan markhaati kacayaa inaan tan ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ, waxaanan markhaati kacayaa in Cali bin Abi Daalib (Allah ha ka raalli noqdee) uu la dagaalamay annigoo la jooga. Wuxuu amray in ninkaas la raadiyo, markii la helay oo la keenay, waxaan arkay isagoo sifooyinkiisu hubaal u yihiin sidii Rasuulka Allah ﷺ u sifeeyey.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiiskani wuxuu ka digayaa cibaado muuqata oo aan lahayn faham qoto dheer iyo addeecid.
Nabiga ﷺ ayaa qaybinayay hanti markii Dhu al-Khuwaysira uu ku eedeeyay caddaalad-darro. Wuxuu sii sheegay in mustaqbalka ay iman doonaan dad cibaadadooda muuqata ay soo jiidanayso, balse aan si qoto dheer u fahmin Qur’aanka. Abuu Saciid wuxuu arkay Cali oo la dagaallamaya, wuxuuna gartay ninkii lagu sifeeyay.
Ninkii Nabiga ﷺ ku eedeeyay caddaalad-darro intii hantida la qaybinayay.
Akhriskoodu ma gaadho faham dhab ah, iimaan iyo ficil.
Koox ka soo horjeesatay hoggaanka Cali, laguna yaqaanay xagjirnimo iyo kacdoon hubaysan.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay An-Nawawi, waxay xadiiskan ka fahmeen in cibaado badan keligeed aanay caddayn u ahayn faham sax ah ama daacadnimo. Digniintu waxay khusaysaa cibaado dusha sare ah, xukunno adag iyo ka go’idda bulshada. Sifaynta Khawaarijtu ma oggolaanayso in qofku iskiis u adeegsado xoog: saxaabadu waxay ku dhaqmeen hoggaanka Cali, xadiiskuna qofna uma oggola inuu dadka sumadeeyo ama weeraro. Mad-habyadu waxay ka hadlaan dadka noocaas ah iyagoo raacaya xeerarka maamulka, caddaynta iyo ka hortagga dhib ka weyn.
- Qur’aanka ku baro tafsiir lagu kalsoon yahay, macnihiisana ugu beddel ficil caddaalad leh.
- Daacadnimada diineed ha ku qiimayn cibaadada muuqata oo keliya; tixgeli aqoonta, akhlaaqda iyo addeecidda.
- Eedaha uga jawaab degganaan, fulinta sharcigana u daa masuuliyiinta awoodda u leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.