Sahih al-Bukhari, xadiiska 3610
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَقْسِمُ قَسْمًا أَتَاهُ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ ـ وَهْوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ. فَقَالَ " وَيْلَكَ، وَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ قَدْ خِبْتَ وَخَسِرْتَ إِنْ لَمْ أَكُنْ أَعْدِلُ ". فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِيهِ، فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا، يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَمَا يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ ـ وَهْوَ قِدْحُهُ ـ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، قَدْ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ أَسْوَدُ إِحْدَى عَضُدَيْهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ، أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ وَيَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَاتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ، فَأَمَرَ بِذَلِكَ الرَّجُلِ، فَالْتُمِسَ فَأُتِيَ بِهِ حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهِ عَلَى نَعْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي نَعَتَهُ.
Abuu Saciid Al-Khudri wuxuu yiri: Annagoo la joogna Rasuulka Allah ﷺ oo xoolo qaybinaya, ayaa waxaa u yimid Dhu al-Khuwaysira, oo ahaa nin reer Banii Tamiim ah, wuxuuna yiri: 'Rasuulkii Allow, cadaalad samee!' Markaasuu Nabigu ﷺ yiri: 'Hooggaaye! Yaa cadaalad samaynaya haddaan anigu caddaalad samayn waayo? Waan khasaaray oo aan liibaanin haddaan caddaalad samayn waayo.' Cumar baa yiri: 'Rasuulkii Allow, ii ogolow aan gardunkiisa jaree.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Iska daa, maxaa yeelay wuxuu leeyahay asxaab aad u badan oo salaaddooda iyo soonkoodu idinka yaabin doono marka aad barbardhigtaan kuwiinna, laakiinse Qur'aanka way akhriyaan mana dhaafo cunahooda (macnaha ma fahmaan mana ku dhaqmaan). Diinta way ka baxayaan sida fallaadhu u dhex marto ugaarta; markaad eegto birta fallaadha waxba kuma arkeysid, markaad eegto xadhiga fallaadha waxba kuma arkeysid, markaad eegto qoriga fallaadha waxba kuma arkeysid, markaad eegto baasha fallaadhana waxba kuma arkeysid, sababtoo ah aad bay u dheereysay oo dhiig iyo wasakh midna kuma raacin. Calaamadoodu waa nin madow oo mid ka mid ah gacmihiisu uu u eg yahay naaska haweeneyda ama hilib lulmanaya. Dadkaasi waxay soo bixi doonaan xilli dadku kala qaybsan yihiin.' Abuu Saciid wuxuu yiri: 'Waan marqaati kacayaa inaan xaadiiskan ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ, waxaanan marqaati ka ahay in Cali bin Abii Daalib uu la dagaallamay annigoo la socda. Wuxuu amray in ninkaas la raadiyo, waa la keenay, markaasaan arkay isagoo sidiisii ah siduu Nabigu ﷺ u sifeeyay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka digayaa xagjiriinta cibaadada badan ee caddaaladda qalloociya.
Dhacdadu waxay la xiriirtay qaybinta hantida ee Nabiga ﷺ, markii Dhu-l-Khuwaisira uu ku eedeeyay caddaalad-darro. Nabigu ﷺ wuxuu sii sheegay in dadkaas ay yeelan doonaan raacayaal; dabadeed Abuu Saciid wuxuu arkay in Cali la dagaallamay, ninkii lagu sifeeyayna la helay.
Magaca ninkii ku tilmaamay qaybinta Nabiga ﷺ mid aan caddaalad ahayn.
Qur’aanka ay akhriyaan qalbigooda ma gaadho: si sax ah uma fahmaan ama uma raacaan Qur’aanka.
Koox ka hortimid hoggaankii Cali, laguna yaqaanay xagjirnimo diimeed iyo inay dadka kale si aan xaq ahayn ugu eedayn jireen.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in salaad, soon iyo Qur’aan-akhris badan aysan keligood caddayn u ahayn faham sax ah ama ku-dhaqan daacad ah. Qur’aanka iyo sunnada waa in aqoon lagu fahmaa, lagana fogaadaa xagjirnimada. Digniinta Nabigu ﷺ waxay khusaysaa kooxda la tilmaamay; mana oggolaanayso in qofku iskii dadka kale ugu magacaabo Khawaarij ama uu rabshad kula kaco. Culimadu waxay ka hadlaan la tacaalidda fallaagada hubaysan iyada oo la raacayo xeerar adag iyo awood sharci leh.
- Si caddaalad ah oo aqoon ku dhisan u baadh eedda caddaalad-darrada ka hor intaadan faafin.
- Xamaasadda diimeed ha la socoto is-hoosaysiin, faham iyo taxaddar marka dadka loola dhaqmo.
- Ha ku magacaabin dadka xagjiriin adigoo iskaa u go’aansanaya, hana ku baaqin rabshad ka baxsan awoodda sharciga.
Werintan saxiixa ah ee isla qaybta buugga ku jirta waxay la mid tahay digniin ku saabsan dad xamaasaddooda diimeed aysan la socon faham sax ah.
Sahih al-Bukhari · #3611 (Sahih)Halkaas Cali wuxuu ku tilmaamayaa astaamaha kooxda iyo saadaashii Nabiga ﷺ ee ku saabsan falalkooda.
Sahih al-Bukhari · #3344 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa dhaliil loo jeediyay qaybinta hantida ee Nabiga ﷺ, waxayna caddaynaysaa duruufaha eedeymaha noocaas ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.