Sahih Muslim, xadiiska 2528
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَىَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ - رضى الله عنهما - ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Yaxye, iyo Yaxye bin Ayuub, iyo Quteybah, iyo Ibnu Xujr. Yaxye bin Yaxye wuxuu yiri: 'Waa naloo warramay,' halka kuwa kalena ay yiraahdeen: 'Waxaa nooga warramay Ismaaciil — oo ah ina Jacfar — ka soo xigtay Muxammad — oo ah ina Abii Xarmalah — ka soo xigtay Kureyb, in Ummu Al-Fadl bint Al-Xaarith ay u dirtay Mucaawiyah oo joogay Shaam. Wuxuu yiri: 'Waan tegay Shaam waxaanan gutay hawshii ay ii dirtay. Intii aan Shaam joogay ayaa bisha Ramadaan la arkay. Waxaan arkay bisha cusub habeenkii Jimcaha. Kadibna waxaan dib ugu soo laabtay Madiina dhammaadka bisha. Markaas ayaa Cabdullaahi bin Cabbaas — raalli Allaha ka ahaadee — i weydiiyey arrinta bisha, wuxuuna yiri:
"Goorma ayaad aragteen bisha?" Waxaan iri: "Waxaan aragnay habeenkii Jimcaha." Wuxuu yiri: "Adigu ma aragtay?" Waxaan iri: "Haa, dadkuna way arkeen wayna soomeen, Mucaawiyahna wuu soomay." Wuxuu yiri: "Laakiin annagu waxaan aragnay habeenkii Sabtida, sidaas darteed waan sii soomi doonnaa ilaa aan dhammaystirno soddon maalmood ama aan aragno bisha cusub." Waxaan iri: "Miyaanay kugu filnayn aragtida Mucaawiyah iyo soonkiisa?" Wuxuu yiri: "Maya; sidan ayaa Rasuulka Alle ﷺ nagu amray." Yaxye bin Yaxye wuxuu shaki geliyey erayga la adeegsaday inuu ahaa 'naktafi' ama 'taktafi'.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cabbaas wuxuu soonka ku saleeyay bilashada dayaxa ee lagu arkay Madiina.
Kurayb waxaa Umm al-Fadl u dirtay Shaam, si uu ula kulmo Mucaawiya. Markii uu Madiina ku soo noqday, wuxuu Ibn Cabbaas u sheegay in Shaam bisha Ramadaan hore looga arkay, halkaasna soonka laga bilaabay.
Bilashada dayaxa ee la arki karo, taas oo lagu go'aamiyo bilowga ama dhammaadka bisha Islaamka.
Bisha Islaamka oo laga dhigo soddon maalmood haddii aan bilashada cusub ee dayaxa hore loo arag.
Culimada waxay werintan ka fahmeen in Ibn Cabbaas uusan u arkin aragtidii Shaam mid waajib ku ah dadka Madiina, balse uu raacay aragtidooda maxalliga ah ama bisha ku dhammaystiray soddon maalmood. Werintani waa daliil muhiim ah oo muujinaya kala duwanaanshaha gobollada ee aragtida bilashada dayaxa. Mad-habyadu way ku kala duwan yihiin sida arrintan loo dabaqo: mad-habyada Xanafi, Maaliki iyo Xanbali guud ahaan waxay aragtida ku dabaqaan dhul ballaadhan, halka mad-habka Shaafici uu tixgeliyo kala duwanaanshaha jihooyinka iyo muuqaalka dayaxa. Culimadu waxay adkeeyaan in Muslimiintu marka ay si dhab ah u go'aaminayaan soonka ay sidoo kale raacaan hay'adda diimeed ee awoodda u leh iyo midnimada bulshadooda.
- Marka Ramadaan la bilaabayo, raac go'aanka lagu kalsoonaan karo ee hay'adda diimeed ee awoodda u leh bulshadaada.
- Haddii bilashada dayaxa aan la arag, bisha waxaa lagu dhammaystiraa soddon maalmood.
- Si taxaddar leh ula tacaal kala duwanaanshaha gobollada, aqoon iyo ixtiraamna kaga wada hadal.
Werintani waxay ku jirtaa isla cutubka, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa bilashada dayaxa iyo bilowga soonka.
Sahih Muslim · #2527 (Sahih)Waxay taageeraysaa mowduuca go'aaminta Ramadaanka iyadoo lagu salaynayo aragtida dayaxa.
Sahih al-Bukhari · #1900 (Sahih)Werintani waxay soonka iyo afurka ku xidhaysaa aragtida bilashada dayaxa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.