Sahih Muslim, xadiiska 358
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو عَاصِمٍ الْحَنَفِيُّ - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَرَجُلٌ مِنْ كِنْدَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا قَدْ غَلَبَنِي عَلَى أَرْضٍ لِي كَانَتْ لأَبِي . فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضِي فِي يَدِي أَزْرَعُهَا لَيْسَ لَهُ فِيهَا حَقٌّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلْحَضْرَمِيِّ " أَلَكَ بَيِّنَةٌ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَلَكَ يَمِينُهُ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ فَاجِرٌ لاَ يُبَالِي عَلَى مَا حَلَفَ عَلَيْهِ وَلَيْسَ يَتَوَرَّعُ مِنْ شَىْءٍ . فَقَالَ " لَيْسَ لَكَ مِنْهُ إِلاَّ ذَلِكَ " فَانْطَلَقَ لِيَحْلِفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَدْبَرَ " أَمَا لَئِنْ حَلَفَ عَلَى مَالِهِ لِيَأْكُلَهُ ظُلْمًا لَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ وَهُوَ عَنْهُ مُعْرِضٌ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, Abuubakar bin Abii Shaybah, Hannaad bin As-Sarii, iyo Abu Caasim Al-Xanafiy — erayaduna waa kuwa Qutaybah — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Abu Al-Axwas, oo ka weriyey Simaak, oo ka weriyey Calqamah bin Waa’il, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Nin reer Xadramawt ah iyo nin reer Kindah ah ayaa u yimid Nebiga ﷺ. Ninkii reer Xadramawt wuxuu yiri:
“Rasuulka Allow, ninkan ayaa iga xoogay dhul aan lahaa oo uu aabbahay lahaan jiray.” Ninkii reer Kindahna wuxuu yiri: “Dhulkan anigaa leh, gacantayduu ku jiraa, waana beertaa, isaguna xaq kuma laha.” Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ninkii reer Xadramawt ku yiri: “Ma haysaa caddayn?” Wuxuu yiri: “Maya.” Wuxuu yiri: “Markaas dhaartiisa ayaad xaq u leedahay.” Wuxuu yiri: “Rasuulka Allow, ninkaasi waa faajir (dambiile) dan kama laha waxa uu ku dhaarto, waxna iskama ilaaliyo.” Wuxuu yiri: “Wax aan taas ahayn kuma lihid.” Markaasuu u kacay inuu dhaarto, kolkuu jeestayna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: “Ogaada, hadduu ku dhaarto maalkiisa si uu si dulmi ah u cuno, wuxuu la kulmi doonaa Allah isagoo ka jeedsanaya.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Markhaati caddayn la waayo, garsooruhu wuxuu ku xukumi karaa dhaarta, hase yeeshee dhaar-beenku weli waa dulmi weyn.
Tilmaan la aqoonsan yahay, sida marag-fur ama dukumiinti, oo taageerta sheegasho.
Hadal adag oo qofku Alle ugu yeedho Markhaati.
In qof hantidiisa la qaato ama la haysto iyada oo aan xaq loo lahayn.
Culimadu waxay xeerkan ka soo qaateen in qofka dacwoonaya laga rabo inuu caddayn keeno, haddii caddayntu maqan tahayna eedaysanaha la weydiiyo inuu dhaarto. Dhaartu waxay go'aamisaa xukunka dacwadda, balse hantida xaqdarrada lagu haysto xalaal kama dhigto, qofkana kama qaaddo mas'uuliyadda uu Alle ka saaran yahay. Mad-habyada fiqhiga Sunniga ee qadiimiga ahi waxay aqoonsan yihiin xeerkan aasaasiga ah; faahfaahinta caddaynta iyo habraaca waxaa si dheeraad ah loogu faahfaahiyey fiqhiga.
- Si taxaddar leh u xafid waraaqaha lahaanshaha, heshiisyada iyo caddaymaha kale, si aad xuquuqdaada si daacad ah u muujin karto.
- Weligaa been ha u dhaaran si aad hanti u hesho ama u haysato; xukun maxkamadeed dulmi xaq kama dhigo.
- Khilaafka si deggan oo daacad ah ugu gudbi hay'ad awood u leh, ixtiraamna xuquuqda dhinaca kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.